Βλέπεις τα πρόσωπά τους σκαμμένα απ’ την αλμύρα ενώ οι αρθρώσεις στα δάχτυλά τους είναι διπλάσιες σε σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους δείγμα ότι όλοι υποφέρουν από ρευματισμούς.
Οι τριαντάρηδες δείχνουν διπλάσια ηλικία λόγω της καταπόνησης που υφίστανται.Του ψαρά το πιάτο μια στις δέκα λέει η λαϊκή παροιμία είναι γεμάτο και αυτή είναι η αλήθεια.
Τα αλιευτικά τους εργαλεία συχνά καταστρέφονται από τις θεομηνίες αλλά το κράτος δεν τους δίνει καμία σχεδόν αποζημίωση όπως αυτή που λαμβάνουν οι άλλοι, ταλαίπωροι αγρότες.
Οι περισσότερες ψαρόβαρκες έδεσαν τα παλαμάρια και της ανεργίας που μαστίζει τον τόπο.
Ίσως κάποιοι άσχετοι πουν ότι το ψάρεμα είναι ωραία απασχόληση και δεν θα διαφωνήσουν ως προς το απασχόληση, αλλά αγώνας για επιβίωση τα πράγματα αλλάζουν.
Ειδικά εδώ στην περιοχή μας τα αλιεύματα έχουν μειωθεί στο ελάχιστο στην τελευταία δεκαετία και αν λόγω θεομηνιών, δεν «έσπαγαν» κάποιοι κλωβοί από ιχθυοκαλλιέργειες, για να δούμε πως είναι κάποια είδη ψαριών, έπρεπε να ανατρέξουμε στην Εγκυκλοπαίδεια του Κουστώ.
Οι λόγοι της μείωσης πάρα πολλοί και η ευθύνη είναι συλλογική.
Παρακάλεσα τον κ. Γεράσιμο Πνευματικάτο καθηγητή ιχθυολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης να μας δώσει κάποιες απαντήσεις για το προαναφερθέντα που αφορούν την περιοχή μας και με μεγάλη χαρά δέχθηκε την πρόσκληση.
Μάλιστα το θεώρησε υποχρέωσή του, να επισημάνει επιστημονικής πλευράς αρκετά από αυτά που μας απασχολούν και απ’ ότι φαίνεται, θα μας επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό μελλοντικά.
Ο κ. Πνευματικάτος
«Ως καθηγητής Ιχθυολογίας και κατ’ επέκταση προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος επί σειρά ετών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης έχω καθήκον και υποχρέωση να επισημάνω προς τους αρμόδιους παράγοντες και τους κατοίκους της Λευκάδας, ορισμένα βασικά σημεία που έχουν άμεση σχέση με την αλιευτική και τουριστική αξιοποίηση του νησιού.
Από επιστημονικής πλευράς είναι γεγονός ότι οι ελληνικές θάλασσες, λόγω της περιορισμένης από τη φύση τους τροφικής αλυσίδας, είναι φτωχές σε αλιεύματα. Σ’ αυτό βέβαια έχει συμβάλλει σημαντικά και η εξαντλητική αλιεία που πραγματοποιείται σήμερα με πληθώρα αλιευτικά εργαλεία, καθώς και η ρύπανση της θάλασσας με διάφορα απόβλητα. Το φαινόμενο αυτό τα τελευταία κυρίως χρόνια στη Λευκάδα βρίσκεται σε μεγάλη έξαρση, με αποτέλεσμα να εξαφανιστεί σχεδόν τελείως η παράκτια αλιεία και γενικά ο αλιευτικός πλούτος του νησιού.
Πράγματι σε καθημερινή βάση κατά μήκος των ακτών και σε μικρή απόσταση από αυτές, τοποθετούνται μόνιμα χιλιάδες μέτρα δίχτυα με συνέπεια να εμποδίζεται η φυσική μετανάστευση των ψαριών. Επίσης ο δίαυλος προς τη πλευρά της αμμόγλωσσας έχει σχεδόν κλείσει με συνέπεια να μην πραγματοποιείται η φυσική ανανέωση των υδάτων, απαραίτητη προϋπόθεση για τη διαβίωση των ψαριών και την καθαρότητα των υδάτων του διαύλου. Όλα αυτά καθώς και πολλές άλλες παράνομες αλιευτικές δραστηριότητες έχουν σαν αποτέλεσμα να μειωθεί ο αλιευτικός πλούτος του νησιού. Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα χρειάζεται συνεχής και αυστηρός έλεγχος από τους αρμόδιους παράγοντες, διαφορετικά σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα θα εξαφανιστεί κάθε είδος ζωής από το θαλάσσιο οικοσύστημα της Λευκάδας. Θα πρέπει επίσης να επισημάνουμε ότι καμιά αλιευτική αξιοποίηση δεν γίνεται στις δύο υπάρχουσες λιμνοθάλασσες στην είσοδο του νησιού, με αποτέλεσμα να έχει μειωθεί στο ελάχιστο η παραγωγή τους ενώ είναι βέβαιο ότι με τα κατάλληλα ιχθυοβελτιωτικά έργα και τη σωστή αλιευτική τους αξιοποίηση η παραγωγή τους θα αυξηθεί με σημαντικό οικονομικό όφελος για το Δήμο της Λευκάδας. Όλα αυτά βέβαια αρκεί να γίνει σωστή μελέτη από ειδικούς επιστήμονες και η αλιευτική τους αξιοποίηση να κατευθύνεται από ειδικούς επιστήμονες και να μην στηρίζεται στην εμπειρία των ψαράδων.
Ένα άλλο επίσης βασικό σημείο που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και πρέπει να μελετηθεί σε βάθος είναι η επεξεργασία και η ρήψη των αστικών λυμάτων της πόλης Λευκάδος στη θάλασσα. Όπως πληροφορηθήκαμε υπάρχει πρόσφατη απόφαση της τοπικής αυτοδιοίκησης, τα αστικά λύματα να μεταφερθούν από το σημείο που πέφτουν σήμερα στη θαλάσσια περιοχή της γύρας. Αν αυτό πραγματοποιηθεί είναι βέβαιο ότι θα έχει σαν αποτέλεσμα σε μικρό χρονικό διάστημα να μολυνθεί η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή με ανεπανόρθωτες επιπτώσεις όχι τόσο για την αλιεία αλλά κυρίως για την τουριστική ανάπτυξη της Λευκάδας.
Η Λευκάδα φημίζεται για τις καθαρές της θάλασσες και τις απέραντες ακτές της που αποτελούν ένα από τα αξιολογότερα οικοσυστήματα της Μεσογείου και γιατί όχι και παγκοσμίως. Αν λοιπόν καταστραφεί αυτός ο φυσικός πλούτος διερωτάται κανείς ποια θα είναι η τύχη της Λευκάδας έναντι του τουρισμού. O ισχυρισμός ότι το νερό που θα πέφτει θα είναι καθαρό μετά από δευτεροβάθμιες και τριτοβάθμιες επεξεργασίες των λυμάτων δεν ευσταθεί, γιατί είναι αστείο να πιστεύει κανείς ότι η Λευκάδα μπορεί να αντιμετωπίσει ένα τέτοιο σοβαρό έργο λόγω του υψηλού κόστους λειτουργίας, όταν προηγμένα κράτη δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν. Αλλά και η ιδέα ακόμη ότι τα λύματα της πόλεως Λευκάδας, ανεξάρτητα από οποιοδήποτε βιολογικό καθαρισμό, θα πέσουν στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή αρκεί για να αποτελέσει σοβαρότατο ανασταλτικό παράγοντα για τον τουρισμό.
Θα πρέπει επίσης να γίνουν οι κατάλληλες παρεμβάσεις προς το Δήμο Πρεβέζης ώστε να σταματήσει η διαπιστωμένη μακροσκοπικά ρύπανση της θάλασσας στην περιοχή του Κάστρου από τα λύματα της Πρέβεζας.
Έπειτα από τα παραπάνω θεωρώ απαραίτητο πριν υλοποιηθεί μια τέτοια εγκληματική κατά τη γνώμη μου απόφαση, να προηγηθεί λεπτομερής ωκεανογραφική μελέτη και να εξεταστούν από ειδικούς επιστήμονες άλλες προσφερότερες λύσεις ανεξάρτητα από το κόστος κατασκευής του έργου. Αρκεί οποιαδήποτε απόφαση παρθεί να μην έχει καμία σχέση με προσωπικά συμφέροντα, γιατί το θέμα αφορά το μέλλον όλης της Λευκάδας.
Γεράσιμος Πνευματικάτος, Oμότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης»
ΘANAΣHΣ AΓΓEΛHΣ
