ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΕΤΟΥΤΟ - Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ -5-

Κατηγορία: Θρησκεία
Panvagil
Δευτέρα, 31 Δεκεμβρίου 2007 02:00
Εμφανίσεις: 747

Η κρίση, λοιπόν, υπάρχει βαθειά στην καρδιά του ανθρώπου. Και τροφοδοτεί ασίγαστα τον έντρομο κοινωνικό μας χώρο. ΓιΆαυτό καθημερινά αντιμετωπίζουμε το άγχος, την αβεβαιότητα, τον τρόμο, την ανασφάλεια, τον απελπισμό, την αδιαφορία και τον πολύμορφο αναρχισμό. Πολλοί άνθρωποι σήμερα δεν ξέρουν τι πιστεύουν, δεν ενδιαφέρονται σοβαρά για το ποιόν των ιδεών, που ακολουθούν. Εύκολο μετατρέπουν την συμπεριφορά τους σε ατίθασο κύμα παθών και φθοράς. Είναι άξιο ιδιαίτερης προσοχής το γεγονός, που με παραστατικότητα επισημαίνει ο Έριχ Φρομ: «Ενώ έχουμε δημιουργήσει θαυμάσια πράγματα εν τούτοις δεν καταφέραμε να γίνουμε άνθρωποι, άξιοι των μεγάλων αυτών επιτευγμάτων. Δεν έχουμε αδελφοσύνη στην ζωή μας, δεν υπάρχει ευτυχία, δεν υπάρχει περιεχόμενο αλλά ένα πνευματικό χάος και ένας τρόμος. Έχουμε φθάσει επικίνδυνα σε μια κατάσταση τρέλας, που πλησιάζει τα όρια της σχιζοφρένειας και που η επαφή μας με την εσωτερική πραγματικότητα έχει χαθεί και η σκέψη μας έχει αποχωρισθεί από το συναίσθημα».
Οι παραπάνω σκέψεις αποκρυπτογραφούν με πειστικότητα το δράμα του σύγχρονου ανθρώπου. Ο οποίος αισθάνεται πνιγμονή ζώντας, σαν σάρκα. Κυνηγώντας αδιάκοπα το χρήμα, την ηδονή, την ασυδοσία. Επιθυμώντας να κινείται «από το μηδέν στο πουθενά». Έτσι η ψυχή του,κουλουριασμένη επικίνδυνα, μαραίνεται και σβήνει κάτω από τα επίμονα και επίπονα χτυπήματα της ηθικής αδιαφορίας, της πνευματικής αδυναμίας και του ωχαδελφισμού. Έχουν από καιρό κλείσει οι στρόφιγγες και δεν μεταφέρουν στην καρδιά το ζωογόνο αίμα των αξιών και της αλήθειας του Θεού. «Είναι ορφανός από Πατέρα» ο άνθρωπος σήμερα. Και βαρειά ασθενής. Δυστυχώς!
Ο Όρριν Κλάπ, καθηγητής της Κοινωνιολογίας στην Καλιφόρνια, γράφει: «Πρωταρχικό σύμπτωμα της ασθένειας είναι η απελπισία. Αυτή η διαπίστωσις εις την ανάλυσίν της σημαίνει πως η ζωή δεν έχει πλέον προεκτάσεις εις το μέλλον, πως το παρόν ? η τρέχουσα καθημερινότης ? δεσπόζει βασανιστικά εις τας σχέσεις των ανθρώπων και πως κάτω από την στίλβουσα επιφάνεια αυτής «σης και βρώσις» αφανίζει τον ψυχικόν κόσμον του ανθρώπου. Και είναι φυσικό να μην παραμένει τίποτε άλλο παρά η καταγραφή της πράξεως του θανάτου της ανθρώπινης ψυχής εις το ληξιαρχείον της αιωνιότητος».
Κουράζεται φοβερά και αδιαφορεί προκλητικά ο άνθρωπος σήμερα για την πτώχευση και τον μαρασμό της πνευματικής ζωής. Η αύξηση των καταθέσεων στα ταμιευτήρια του κόσμου είναι το μοναδικό του ενδιαφέρον. Με γεμάτο στομάχι και άδεια καρδιά πορεύεται την ανταριασμένη θάλασσα της επίγειας αγωνίας του. Δίχως ηθικά και πνευματικά νεύρα όμως μπορεί να υπάρξει ανθρώπινη ζωή; Δίχως εσωτερικό οπλισμό, πέρα από φτηνά συμφέροντα και ανόητες εξαρτήσεις, μπορεί να υπάρξει ανθρώπινη κοινωνία; Δίχως νόημα, στόχους, η ιδανικά και ελπίδα είναι δυνατό να στηριχθεί ο άνθρωπος μέσα στην πολυτάραχη δίνη της καθημερινότητας;
Παλεύει, όμως, απελπισμένα? κινείται αβέβαια? στραγγίζει τον ιδρώτα του επικίνδυνα και χάνεται πίσω από τους σωρούς των ερειπίων πολλών ανθρωπίνων υπάρξεων. Γίνεται ένα ακόμη φτηνό θύμα αυτής της σκληρής, άριζης, απρόσωπης και τόσο ένοχης καταναλωτικής κοινωνίας.
«Στην καταναλωτική κοινωνία το ψυχικό πεδίο στένεψε απελπιστικά. Ο εσωτερικός βίος λησμονήθηκε. Η απλή τεχνική εξέλιξη ταυτίστηκε με την πρόοδο. Η μηχανή με τον πολιτισμό. Και ολόκληρη η ζωή του ανθρώπου προσανατολίστηκε προς την παραγωγή, το κέρδος, την κατανάλωση. Έτσι η κοινωνία αυτή περιέβαλε τη μηχανή με μυστικιστική ευλάβεια. Την αναπτύξαμε υπέρμετρα και ασύμμετρα. Την θρέψαμε με τον εσωτερικό μας βίο. Της παραδώσαμε την ψυχή μας». Έτσι γίναμε φτηνά εξαρτήματα μιας πελώριας μηχανής δίχως εσωτερικό οπλισμό και ηθική αντοχή. Δίχως νόημα και αγωνία για τον μέλλον. Η όποια αγωνία μας στραγγίζεται στο ένοχο, τυραννικό και απάνθρωπο «εδώ και τώρα».
Αυτή δε την επικίνδυνη τακτική και νοοτροπία την μεταφέραμε, με τέχνη, μαεστρία και δολιότητα, στα παιδιά μας. Κι όταν τα δούμε δέσμια της εξαλλοσύνης και του θανάτου αρχίζουμε δήθεν να ανησυχούμε. Τι ειρωνεία! Όταν ψαλιδίζαμε το έδαφος κάτω από τα πόδια τους δεν ανησυχούσαμε. Τίποτε δεν μας ενδιέφερε. Τώρα χύνουμε «κροκοδείλια δάκρυα»;
Είναι συγκλονιστικός και ταυτόχρονα έντονα αποκαλυπτικός ο λόγος, ο οποίος ειπώθηκε τελευταία από νεαρή ύπαρξη και αποκρυπτογραφεί με ζωηρότητα, πειστικότητα και ρεαλισμό την εσωτερική κατάσταση του σύγχρονου ανθρώπου:
«Είναι αλήθεια ότι εγώ τα είχα όλα. Αλλά εκείνο που θυμάμαι είναι ότι μου έλειπε η αγάπη. Δεν έπαιρνα την αγάπη που ήθελα. Έπαιρνα πράγματα».
«Δεν χρειάζεται σοφία για να διαπιστώσει κανείς πως ο αιώνας μας βρίσκεται ουσιαστικά έξω από τον πολιτισμό. Δυο παγκόσμιοι πόλεμοι κι ένα μεταπολεμικό καθεστώς, που έχει κάμει σε δεκάδες κράτη μόνιμη κατάσταση τη δουλεία, του αφαιρούν κάθε πολιτιστική αξίωση. Έχει στα βάθη του ο κόσμος τέτοιο ακατονόμαστο ρύπο, που δεν ξέρει κανένας ποιές περιπέτειες και τι είδους δοκιμασίες θα μπορέσουν να τον αποπλύνουν, για να λάμψει και πάλι η ψυχή του καθαρή.
Αλλά αφού βρισκόμαστε έξω από τον πολιτισμό, όλα αυτά που έχουμε τι είναι; Τι είναι οι μηχανές, τι είναι οι διευκολύνσεις του βίου, τι είναι οι ιατρικές επιτεύξεις, τι είναι η πρόσφατη ανεξαρτοποίηση λαών σκλαβωμένων, αποικιακών, τι είναι τα συνέδρια και οι πολιτισμένες συνεργασίες; Δεν είναι σχεδόν τίποτα αν όλα αυτά δεν μας ωθούν σταθερά και συνειδητά προς την Ελευθερία και την Αδελφοσύνη, αν δεν καταφέρνουν νΆαποκαλύψουν μέσα μας την σκοτισμένη κι επιχωματισμένη με ευτελείς μέριμνες εικόνα του Θεού.
Η Ελευθερία, όμως, η Αδελφοσύνη, η Ειρήνη, όλες αυτές οι μεγάλες λέξεις ? τα κεφάλαια του ανθρώπινου βίου ? κυκλοφορούν ευρύτατα σήμερα. ΤΆανεμίζουν από τους εξώστες, τα κρεμάνε στις σημαίες και τα διακηρύττουν με πάταγο και αυτοικανοποίηση. Τι απάτη! Οι άνθρωποι δεν πιστεύουν πια σΆόλα αυτά. Όχι μονάχα θυσιάζουν την ελευθερία και την αδελφοσύνη για αποκτήσουν Δύναμη, αλλά βαθύτερα, φοβούνται αυτές τις πυρίκαυστες έννοιες που αναστατώνουν τις ανθρώπινες καρδιές. Αντί λοιπόν να τις έχουν κρυμμένες στο μισοσκόταδο και να τις φοβούνται, κάνουν κάτι πιο έξυπνο: τις τραβούν στο προσκήνιο, τις μασκαρεύουν, ντύνοντάς τες φανταχτερά, ψεύτικα, με πολύχρωμα χαρτιά και φτερά και τις διαπομπεύουν ενώ διατείνονται πως τις μεγαλύνουν. Η Δύναμη του πολιτισμένου ανθρώπου είναι η Αδελφοσύνη κι η Ελευθερία. Του βάρβαρου, η τυφλή Δύναμη, ο αριθμός, ο καταναγκασμός.
Και ο πολιτισμός παραμένει ως ευτυχία ζωώδης, βάρβαρη, χωρίς τους φωσφορισμούς της συνείδησης, πολιτισμός που είναι παράδοση αλλά δεν είναι βίωμα, που είναι αυταπάτη, που είναι υπνοβασία, πολιτισμός με το σώμα του γεμάτο εκτεταμένα έλκη. Όσο στον κόσμο υπάρχει είτε προσωπική είτε καθολική, εθνική δουλεία, ο πολιτισμός θα είναι σκιώδης γιατί ο πολιτισμός δεν προκύπτει από τις τεχνικές εξελίξεις της εποχής μας. Εδράζεται στα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης, εκεί που, κατά τη βεβαίωση του Χριστού, θεμελιώνεται η βασιλεία Του κι όταν εκείνος ο ανθρώπινος χώρος είναι αδειανός, καμιά ανθρώπινη διαδικασία, καμία κοινωνική μεταβολή δε μπορεί να δημιουργήσει πολιτισμό.
Κατασπαραγμένος από τον μηδενισμό και την προπέτεια της ζωής, ταπεινωμένος από την κομμουνιστική βακχεία που γεννήθηκε ακριβώς από τον πνευματικό μηδενισμό, πληγωμένος από τις κολοσσιαίες ασυνέπειες των φίλων της Ελευθερίας ο κόσμος μας, ζει μέσα σε υπνοβασία. Περπατεί χωρίς να ξέρει που κατευθύνεται. Ενεργεί ενστικτωδώς και χωρίς πνευματικές αφορμές. Αναζητεί την ευτυχία αλλά ο βίος του έχει την παταγώδη πενιχρότητα του πυροτεχνήματος. Είμαστε «πολιτισμένοι» αλλά έχουμε τα χέρια αδειανά. Ο αληθινά πολιτισμένος δεν φοβάται, αλλά εμείς τρέμουμε για το μέλλον μας. Αισθανόμαστε μπλεγμένοι σε μιαν απέραντη, σατανική παγίδα και δεν ξέρουμε πως νΆαπαλλαγούμε για να ξανακούσουμε εντός μας το «ανήριθμον γέλασμα» της Ελευθερίας.
Η υπόθεση του πολιτισμού δεν έχει χαθεί, όσο υπάρχουν ελεύθεροι και υψηλόφρονες άνθρωποι, άνθρωποι που αψηφούν τον θάνατο έχοντας μέσα τους ως θεσπέσια πυρκαγιά την βεβαιότητα της αθανασίας. Αλλά απομένει ως μια δυνατότητα και όχι ως μια πραγματικότητα. Οι πολλοί υπνοβατούν, φλυαρώντας και κομπάζοντας. Και το ξύπνημα θαΆναι τρομερό». (Κ. Τσιρόπουλος)
Σήμερα, στον άστατο, σκληρό και άφιλο αιώνα του υλισμού, του ευδαιμονισμού και του αδιέξοδου καταναλωτισμού, επιχειρήθηκε η διαστροφή και η καταστροφή των αξιών της ζωής. Ταυτόχρονα με πάθος προβλήθηκε ένα κακέκτυπο ζωής, η οποία δεν έχει την αντοχή να κάνει τίποτε άλλο από την λεηλασία και την φθορά της ίδιας της ζωής. Αυτής της ζωής που οικοδομεί, ισορροπεί και στηρίζει τον άνθρωπο. Τον οπλίζει με εσωτερικές αντιστάσεις, οι οποίες κινούνται στην αγωνία της ελπίδας και τρέφονται από την μοναδική πηγή της ζωής, που είναι ο Θεάνθρωπος.
Όσες «πολιτιστικές εκδηλώσεις» και αν στηρίξουμε? όσα «Φεστιβάλ» και αν οργανώσουμε, όσα «χορευτικά» και αν θρέψουμε, δίχως εσωτερική ζωή το αδιέξοδο τυραννικά θα εξουσιάζει την ζωή μας και η κρίση επικίνδυνα θα περισφίγγει την ύπαρξη μας. Δίχως τα παραπάνω «πολιτιστικά φανερώματα» μπορούμε να ζήσουμε. Δίχως Θεό όμως κινούμαστε νυσταγμένα, απαισιόδοξα, παραλυμένα, παράλογα και αβέβαια.
Ο κίνδυνος της διάλυσης και ο τρόμος της εσωτερικής διάσπασης θα βρίσκονται συνέχεια δίπλα μας.
Στο σημείο αυτό είναι ανάγκη να θυμηθούμε το λόγο του Ιονέσκο:
«Οι άνθρωποι περπατούν στον πλανήτη τους κατά κύκλους, σαν σΆένα κλουβί, γιατί λησμόνησαν πως πρέπει νΆατενίζουν τον ουρανό. Ποιά είναι τα προβλήματα των ανθρώπων; Πως μπορούν να περάσου καλά, πώς να κατέχουν τον κόσμο, πως ν?απολαύσουν, πώς να χορτάσουν, πώς να παράγουν είδη που εξυπηρετούν τη διασκέδασή τους, πως μπορούν να χαρούν χωρίς να χρειασθεί να γνοιάζονται για τους άλλους ή να τους επιτρέπουν την απόλαυση, πώς να εκβιομηχανίζουν την ανθρωπότητα ως τη πλήρη εξάντληση. Αυτό είναι που ονομάζεται ανθρωπισμός και αυτό έχει προταθεί στους ανθρώπους. Έτσι, έχει υποτιμηθεί οποιαδήποτε μορφή πνευματικής ή μεταφυσικής ασχολίας. Το πρόβλημα του μέλλοντος μας, της ύπαρξης μας στο σύμπαν, της αξίας ή της ανασφάλειας των όρων της ύπαρξης, ολΆ αυτά έπαψαν να μας απασχολούν. Το κύριο πρόβλημα, ακριβώς, το βασικό πρόβλημα του είναι μας έπεσε στη λήθη: το πρόβλημα του θανάτου. Το έσχατο τέλος έχει εξοριστεί από τη σκέψη μας, γιατί έχουμε μόνο άμεσους σκοπούς μπροστά στα μάτια μας. Και μΆαυτό τον τρόπο δεν γνωρίζουμε πια τι είναι αυτό που πρέπει να κάνουμε, ούτε προς τα πού πρέπει να πάμε. Εφόσον μονάχα θέλουμε να ζήσουμε, μας έγινε ακριβώς αβίωτη η ζωή. Κοίταξε τριγύρω σου: ο κόσμος έχασε την κατεύθυνση του?».

Πρωτοπρεσβύτερος ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΖΑΜΠΕΛΗΣ