- Λεπτομέρειες
-
Κατηγορία: Θρησκεία
-
Panvagil
-
Παρασκευή, 09 Οκτωβρίου 2009 03:00
-
Εμφανίσεις: 451
ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ
ΓΡΑΦΕΙ Ο π. ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΖΑΜΠΕΛΗΣ
«?Ίνα φροντίζωσι καλών έργων προϊστάσθαι οι πεπιστεύοντες τω Θεώ. Ταύτα εστί τα καλά και ωφέλιμα τοις ανθρώποις» (Τιτ. 3,8)
Εκείνο που χαρακτηρίζει και με πειστικότητα χρωματίζει την αλήθεια της ζωής του κάθε ανθρώπου δεν είναι ο λόγος, όσον ευθύς, τολμηρός και αληθινός και αν είναι. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την αποκάλυψη της προσωπικότητάς του. Ο λόγος συχνά είναι αβαρής και ασθενικός, όταν δεν διαθέτει ρίζωμα στήριξης. ΓιΆ αυτό δεν οδηγεί σε αποτελέσματα θετικά, δημιουργικά, γόνιμα. Μπορεί να ανακινεί και να συγκλονίζει την εύθραυστη καθημερινότητα, δίχως να επιφέρει ουσιαστικές ποιοτικές μεταβολές ελπίδος. Έτσι η παρέμβασή του σιγοσβήνει αντάμα με τον αργόσυρτο ήχο του.
Ο λόγος όμως είναι αποτελεσματικά διδακτικός, ωφέλιμος και αληθινός, όταν αποτελεί το αποτύπωμα της καρδιάς. Όταν μεταφράζεται σε πρακτικά ζωής και είναι γνήσιος απότοκος των «καλών και ωφέλιμων» έργων. Τότε ο λόγος αποτελεί την εκφραστικότερη, γνησιότερη και ουσιαστικότερη παρουσία μιας Θεούφαντης ζωής, η οποία έχει ζυμωθεί μέσα στο άτυπο εργαστήριο της αμόλευτης πίστης.
Μέσα από μια τέτοια σύνθεσης ζωή, λόγου και πράξης, αναδύεται Εκείνος που πρώτος «ποίησε και δίδαξε» στην κοινωνία των ανθρώπων. Που με το υπέροχα διδακτικό παράδειγμά Του άφησε ιερή υποθήκη στον άνθρωπο να μιλάει εφαρμόζει και να εφαρμόζει μιλώντας για την αληθινά γνήσια πίστη. Όταν ο λόγος είναι αληθινός και η πίστη αμφιλεγόμενη? όταν η διδαχή αγγίζει την αγωνία του Χριστού και η πρακτική της ζωής στην καθημερινότητα είναι α-Χριστη, τότε έχουμε εκτροπή από την σώζουσα αλήθεια του Χριστού. Ενώ, όταν τα έργα μας αποτελούν πιστή έκφραση των εντολών του Χριστού, επομένως θεωρητικά αγγίζουν τον αμόλευτο λόγο της θείας Αγάπης, τότε η ζωή και το έργο μας μας καθιστούν πρωτοπόρους καλών έργων.
Ο Απόστολος Παύλος απευθυνόμενος με ιδιαίτερη αγάπη στον μαθητή Του Τίτο, του υπενθυμίζει το μυστήριο της εν Χριστώ Οικονομίας, δηλαδή τον θυσιαστικό αγώνα του Χριστού για την σωτηρία «σύμπαντος κόσμου». Κι είναι ο λόγος αυτός πολύτιμα αληθινός? αληθινά διδακτικός? διδακτικά βαρύς και ουσιαστικά ελευθερογόνος. Αφού η υπενθύμιση γίνεται, ώστε και οι άλλοι, που ήδη αποδέχθηκαν την πίστη, να συνεχίζουν τα καλά έργα. Και όχι μόνο! Να πρωτοστατούν σε αυτά.
ΑΆ
Στην ταραγμένη και αμφιλεγόμενη εποχή μας εκείνο, που κυριαρχικά χαρακτηρίζει τον άνθρωπο και την ποικίλη δραστηριότητά του, είναι η ασυνέπεια του λόγου με την πράξη. Ο λόγος εύκολα εκπέμπεται και προκαλεί ευχάριστα συναισθήματα, αλλά αμέσως χάνεται, όπως το βεγγαλικό, στον ορίζοντα της καθημερινότητας. Γοητεύει με την θεματική του διαστρωμάτωση. Εκπλήσσει με τη νοηματική του πλοκή. Αγγίζει επιδερμικά και αιφνιδιάζοντας δημιουργεί εντυπωσιασμό για κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Και σιγά ? σιγά βυθίζεται στην λησμοσύνη και το αδηφάγο πέλαγος της αδιαφορίας, όταν δεν ακολουθείται από την πρακτική του εφαρμογή στη ζωή των ανθρώπων.
Το ίδιο συμβαίνει με την Ευαγγελική διδαχή. Με τον σωτήρια μεταμορφωτικό λόγο της Εκκλησίας. Όταν το Ευαγγελικό μήνυμα δεν αγγίζει τις καρδιές και τις συνειδήσεις? όταν παραμένει ο λόγος και δεν μετουσιωθεί σε καθημερινό βίωμα, τότε χάνει το περιούσιο βάρος του? την βαρύτιμη αξία του. Το «Ευαγγέλιο της σωτηρίας» (Εφεσ. 1,13) γίνεται δύναμη ζωής και ιερός σπόρος ελευθερίας, όταν αναταράξει την αθέατη γαλήνη των καρδιών? όταν μεταφραστεί σε βίωμα και αγωνιώδη ανασασμό πνευματικής ζωής. Όταν ο λόγος γίνει πράξη στην ζωή του Χριστιανού και λειτουργήσει μεταμορφωτικά σΆ αυτόν. Τότε η πίστη έχει γνησιότητα? η ζωή έχει αληθινή εκφραστικότητα? ο άνθρωπος ακολουθεί τέλεια και αληθινά τον Θεάνθρωπο, βηματίζοντας στα χνάρια του δρόμου, που άνοιξαν με την ευλογημένα χαριτωμένη ζωή τους οι ¶γιοι. Πόσο τολμηρά, αληθινά και τέλεια επιβεβαιωτικά είναι τα λόγια του αρχαίου Εκκλησιαστικού συγγραφέα: «Δεν αρκεί η πίστη (η θεωρητική γνώση) για την σωτηρία, που είναι απογυμνωμένη αγαθών έργων». Ο δε Απόστολος Ιάκωβος επισημαίνει «η πίστη δίχως έργα είναι νεκρή» (Ιακ. 2,20).
Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος επιμένοντας στην ενότητα των δυο στοιχείων, που νοηματοδοτούν? γεμίζουν και ολοκληρώνουν την χριστιανική μας ιδιότητα, θα τολμήσει διδακτικά: «Στη βασιλεία των Ουρανών δεν θα μπει καθένας που μου λέει «Κύριε, Κύριε» αλλά εκείνος, που κάνει το θέλημα του επουράνιου Πατέρα μου» (Ματθ.7,21). Ο δε ιερός Χρυσόστομος θα διακηρύξει με ευθύνη και αγάπη: «Είναι ανάγκη να κάνουμε έργα, πράξεις πάντοτε, όχι μόνο επίδειξη με λόγια? διότι έχουμε την δυνατότητα να πούμε και να υποσχεθούμε εύκολα στον καθένα, να επιτελέσουμε όμως έργο δεν είναι εύκολο» Ενώ σε άλλη ευκαιρία θα επιμείνει: «¶νθρωποι δεν είναι μόνο εκείνοι που ομιλούν, αλλά και εκείνοι που σιωπούν δοξάζοντες τον Θεόν».
Μια τέτοια θέση και στάση ζωής μας διασφαλίζει την ειλικρίνεια, την καθαρότητα και την εντιμότητα του πνευματικού μας αγώνα. Τότε, όμως, δεν οδηγούμε σε ναυάγιο τις ψυχές και τις υπάρξεις των συνανθρώπων μας. Είμαστε υποδείγματα και ανοίγουμε τον δημιουργικά τέλειο δρόμο της ελπίδας και της ελευθερίας για τους «άλλους» δίπλα μας.
ΒΆ
Υπάρχει ένα απλοϊκό και συγκλονιστικό παράδειγμα.
Ένας βαρκάρης είχε χαράξει στα δυο κουπιά της βάρκας του τις λέξεις «Πίστις - Έργα».
Όταν κάποιος από περιέργεια τον ρώτησε τι σημαίνουν οι λέξεις, ο γερο-θυμόσοφος απάντησε: «Θα σου δείξω». Πήρε το κουπί που ήταν χαραγμένη η λέξη «Πίστις», κωπηλάτησε για λίγα λεπτά και η βάρκα άρχισε να διαγράφει κύκλους χωρίς να προχωρεί. Το ίδιο συνέβη, όταν κατόπιν πήρε το κουπί, που ήταν χαραγμένη η λέξις «Έργα». Τέλος χτύπησε τα δυο κουπιά και η βάρκα άρχισε να προχωρεί γοργά. Η απάντηση εδόθη?».
Μια τέτοια θαυμαστή σύνθεση στη ζωή του ανθρώπου γίνεται βατήρας δημιουργίας και χορηγός ελευθερίας .Διότι, όπως βεβαιώνει ο Απόστολος, σηματοδοτούν τον Ουρανό και δείχνουν την αγάπη το Θεού, που πάντοτε είναι ενισχυτική, τονωτική και χαρισματική. Εμπλουτίζει τις υπάρξεις με ανυποχώρητο θυσιαστικό πνεύμα και εξοπλίζει τις καρδιές με ταπείνωση και ελπίδα. Έτσι η πίστη είναι αληθινή, διαυγής και ένθεη.
Εξάλλου, τα χριστιανικά έργα, που εκφράζουν θερμουργό πίστη? σταθερή και αμείωτη έκφραση αγάπης? ισχυρό πύρωμα καρδιάς και μεγαλείο ψυχής ξεκινούν και στηρίζονται στον λόγο και την πράξη του Χριστού. ΓιΆ αυτό όλα αυτά τα έργα είναι «ωφέλιμα τοις ανθρώποις». Γίνονται οι διαγγελοίς της αμάραντης ελπίδος του Θεού και οι μυστικοί αγωγοί, δια των οποίων περνάει το ρεύμα της εν Χριστωμένης αγάπης και διασώζει τον άνθρωπο, αλλά και την κοινωνία του.
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς θα υποδείξει ταπεινά και με αγάπη, πως πίστη δίχως έργα είναι ένα διπρόσωπο και απροσδιόριστο τέρας. Ας τον ακούσουμε:
«Αν κάποιος είναι όμοιος σΆαυτά με τοις αφωτίστους?δεν είναι καθαρό από την συμμορία εκείνων, για τους οποίους λέγει ο απόστολος «ομολογούν» ότι γνωρίζουν τον Θεό, ενώ με τα έργα τον αρνούνται, αφού είναι βδελυκτοί και απειθείς και αδόκιμοι για κάθε αγαθό έργο»; Που λοιπόν, πες μου, θα τάξωμε αυτούς που ομολογούν και συγχρόνως αρνούνται τον Θεό; Με τους πιστούς αλλΆ αυτοί ομολογούν την πίστι με τα έργα. Με του άπιστους; αλλΆ αυτοί ομολογούν την πίστι με τη γλώσσα? πραγματικά είναι ένα διπρόσωπο και απροσδιόριστο τέρας. Ο ψαλμωδός όμως προφήτης ήδη διέλυσε την απορία λέγοντας «θα αποδώση ο Κύριος στον καθένα κατά τα έργα του» (Ψαλμ. 61,11). Ο ίδιος ο Κύριος αποφάνθηκε ότι είναι ανόητος αυτός που ακούει και δεν εκτελεί τους λόγους του (Ματθ. 7,26). Ο Παύλος?λέγει «θΆαποδώση ο Κύριος σΆ αυτούς μεν, που ζητούν με υπομονή, δόξα και τιμή και αφθαρσία αγαθού έργου, αιώνα ζωή ? οργή δε και θυμός και θλίψις και στενοχώρια θα έλθη σε κάθε ψυχή ανθρώπου που κατεργάζεται το κακό» (Ρωμ. 2,7)?».
Ναι αδελφοί!
Ο συνδυασμός λόγων και έργων? θεωρίες και πρακτικής? πίστεως και πράξεως είναι σωτήριος δίαυλος, που μας ενώνει με τον Ουρανό. Την αγάπη του Θεού. Δίχως τον συνδυασμό αυτό παραμένουμε στο λασπώδες και πνυκτικό «εδώ και τώρα». Χάνουμε την ελπίδα του Χριστού. Σημαντικό το παρακάτω εκφραστικό παράδειγμα:
«Κάποτε ένας άπιστος έλεγε στον ιερό Αυγουστίνο. Οι εντολές της θρησκείας είναι ένα φορτίο, που περιορίζει την ανθρώπινη ελευθερία. Αληθινά ελεύθερος είναι μόνο εκείνος που κάνει ό.τι θέλει ο ίδιος. Κι ο Αυγουστίνος του απάντησε με την εξής ωραία εικόνα: Τα φτερά του χελιδονιού είναι ένα πρόσθετο βάρος στο σώμα του. Όμως ακριβώς χάρη σΆ αυτό το πρόσθετο βάρος, το σώμα του χελιδονιού δεν μένει χάμου στη γη, αλλά διασχίζει τους αιθέρες. Το ίδιο συμβαίνει και στον άνθρωπο. Οι εντολές του Θεού φαίνονται βαριές. Αλλά μονάχα χάρη σΆ αυτές ο άνθρωπος υψώνεται από τη λάσπη στους ουρανούς».