- Λεπτομέρειες
-
Κατηγορία: Κοινωνία
-
Panvagil
-
Σάββατο, 08 Δεκεμβρίου 2007 02:00
-
Εμφανίσεις: 795
Στο άρθρο μου του προπερασμένου Σαββάτου με τίτλο «Ενας ρομαντικός Σουηδός», αναφέρθηκα στο χαρακτηρισμό «Μαυροκέφαλοι» που δίνουν οι Σουηδοί στους Έλληνες μετανάστες και στους υπόλοιπους (μελαχρινούς) Μεσογειακούς λαούς, αλλά και στην δικαιολογημένη επιφύλαξή τους απέναντί μας ?αφού η πονηριά μας, αποδόμησε και ακύρωσε πολλά απΆ τα συστήματά τους, ευεργετικά για τους ίδιους και την κοινωνία τους?, όπως έγραφα χαρακτηριστικά.
Αρκετοί φίλοι - αναγνώστες επικοινώνησαν μαζί μου και ζητούσαν να μάθουν περισσότερα γι αυτό το ζήτημα.
Κάποιοι μάλιστα, φάνηκαν ενοχλημένοι με αυτή μου την τοποθέτηση, θεωρώντας πως είναι μια δική μου υπερβολική εκτίμηση και κατά κάποιο τρόπο με προκάλεσαν να την εξηγήσω ? και να την στηρίξω - με πιο συγκεκριμένο τρόπο.
Ανταποκρίνομαι λοιπόν ευχαρίστως, τόσο στις απορίες των πρώτων όσο και στην πρόκληση των δευτέρων.
- Οι ?αντιστασιακοί
Οι πρώτοι μαζικοί Έλληνες μετανάστες εγκαταστάθηκαν στην Σουηδία κατά την διάρκεια της χούντας.
Οι περισσότεροι κατέφυγαν στην δημοκρατική και προοδευτική αυτή χώρα γιατί, εξ αιτίας των πολιτικών τους πεποιθήσεων και της αντίθεσής τους με το στρατιωτικό καθεστώς της πατρίδας μας, αντιμετώπιζαν τις γνωστές σκληρές διώξεις.
Σε ένα μεγάλο ποσοστό μάλιστα ήταν πολιτικοποιημένοι νεαροί της πρώην νεολαίας Λαμπράκη, οι οποίοι ελεύθεροι ακόμα από οικογενειακές υποχρεώσεις, είχαν κάθε λόγο να αποφύγουν την στράτευση, αφού γνώριζαν πολύ καλά τι τους περίμενε σε περίπτωση κατάταξής τους.
Οι Σουηδοί, λαός πολιτισμένος και με βαθιά δημοκρατική ευαισθησία, υποδέχτηκαν με τις καλύτερες διαθέσεις αυτούς τους αναξιοπαθούντες φυγάδες, παρέχοντάς τους αφειδώς κάθε προυπόθεση ευχάριστης και αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Ειδικότερα, τους εξασφάλιζαν στέγη και τροφή αρχικά και εργασία, υγειονομική περίθαλψη, βοήθεια στην εκμάθηση της γλώσσας και δυνατότητα σπουδών ή επαγγελματικής εκπαίδευσης στη συνέχεια.
Τα επίπεδα διαβίωσης και εργασίας που παρέχονταν απΆ την αρχή, ήταν κατά πολύ ανώτερα από τα αντίστοιχα που υπήρχαν στην τριτοκοσμική Ελλάδα της δεκαετίας του Ά60.
Και όπως ήταν φυσικό, οι καλές συνθήκες υποδοχής, εγκατάστασης, εργασίας και βελτιωμένης διαβίωσης που συνάντησαν, γνωστοποιήθηκε στους δικούς τους ανθρώπους με την αλληλογραφία που είχαν, οπότε πολλοί απΆ το συγγενικό και φιλικό τους περιβάλλον αποφάσιζαν να τους μιμηθούν και να τους ακολουθήσουν.
Αυτό, το δευτερογενές κύμα μεταναστών μάλιστα, είχε πολύ ευκολότερο έργο, αφού δεν πήγαινε στο άγνωστο αλλά ήξερε πως στο νέο περιβάλλον, τους περίμενε τουλάχιστον ένας δικός τους άνθρωπος.
Επίσης, πολύ λίγοι απΆ αυτούς είχαν σαν βασικό λόγο μετανάστευσης τα πολιτικά τους φρονήματα και την αντίθεσή τους με την χούντα. ¶σχετα που την επικαλούνταν, οι περισσότεροι στόχευαν απλά σε μια καλύτερη ζωή.
Κάπως έτσι γέμισε η Σουηδία και ιδιαίτερα οι νοτιότερες μεγάλες πόλεις από συμπατριώτες μας ?αντιστασιακούς?, μόνο που οι περισσότεροι ήταν πλέον ?γιαλαντζί?.
- Τα συστήματα
Εκείνη ακριβώς την εποχή, ήταν η περίοδος που στη Σουηδία άνθιζε η σοσιαλδημοκρατία, με όλα τα ευεργετικά για τους εργαζόμενους χαρακτηριστικά της.
Οι Σουηδοί, πρωτοπόροι και πρωτεργάτες της, είχαν αναπτύξει εργασιακά και κοινωνικά συστήματα που βελτίωναν εντυπωσιακά την καθημερινότητα των εργαζομένων, τέτοια που οι εργαζόμενοι άλλων χωρών δεν μπορούσαν τότε ούτε να ονειρευτούν.
Το ωράριο και οι συνθήκες εργασίας, η εργασιακή ασφάλεια και ασφάλιση, η υγειονομική περίθαλψη, τα επιδόματα, η πρόνοια και οι πάσης φύσεως κοινωνικές παροχές ήταν μακράν οι καλύτερες στην Ευρώπη.
Όμως το σύστημα για να αποδώσει έπρεπε να στηριχθεί κυρίως σε δύο προυποθέσεις:
Την υψηλή φορολογία αφενός και την ειλικρινή σχέση κράτους - πολίτη αφετέρου.
Οι Σουηδοί αποδέχτηκαν το πρώτο και ανταποκρίθηκαν άριστα στο δεύτερο.
Οι δικοί μας μετανάστες όμως, προερχόμενοι από ένα μεσαιωνικό εργασιακό καθεστώς, στην πλειοψηφία τους ακτήμονες ουσιαστικά αγρότες ή περιστασιακοί εργάτες, συχνότατα ανασφάλιστοι και από ένα κράτος με νοοτροπία και χαρακτηριστικά δυνάστη, που ανέκαθεν υπέβλεπε τον πολίτη καθιστώντας τον εν δυνάμει αναξιόπιστο και αντίπαλο, δυσκολεύονταν εξαιρετικά να ανταποκριθούν και στις δύο παραπάνω προυποθέσεις.
Κοντά σΆ αυτούς, άλλοι μετανάστες που προέρχονταν από γειτονικές μας χώρες (Τούρκοι, Γιουγκοσλαύοι, Ρουμάνοι, ¶ραβες κ.λ.π.), είχαν τα ίδια και χειρότερα από τα δικά μας βιώματα, ενώ άλλοι μεσογειακοί λαοί, όπως για παράδειγμα οι Ιταλοί, παραδοσιακά ήταν ?καθηγητές? στις κομπίνες και στα ?κόλπα?.
Έτσι φάνηκε από νωρίς αυτή η αδυναμία προσαρμογής τους στο σύστημα κι ακόμα χειρότερα, σχεδόν όλοι αυτοί οι μετανάστες, συγχρωτιζόμενοι συχνά σε κοινό περιβάλλον (σχολεία γλώσσας, ομοειδείς εργασίες σε ίδιους εργασιακούς χώρους, υπηρεσίες μετανάστευσης, πρόνοιας κ.λ.π.) περισσότερο επηρέαζαν αλλήλους παρά επηρεάζονταν οι ίδιοι από τους Σουηδούς.
Και γενικά μπορούμε να πούμε πως συνέστησαν το, σύνηθες για μετανάστες, άτυπο μέτωπο που στόχευε κυρίως στην ατομική εκμετάλλευση των περιστάσεων.
Η φυσική κατάληξη ήταν να υπονομεύσουν και κάποτε να κατεδαφίσουν, μερικά απΆ τα προχωρημένα συστήματα των Σουηδών, με αποτέλεσμα να τους υποχρεώσουν να τους ?βαφτίσουν? και να τους αντιμετωπίζουν με καχυποψία.
- Κάποια παραδείγματα
Η δικαιολογημένη και χωρίς οικονομικές επιπτώσεις δυνατότητα του εργαζομένου, να απουσιάζει λόγω ασθενείας απΆ τη δουλειά του μέχρι τρεις μέρες, χωρίς ιατρική βεβαίωση, πράγμα πρωτόγνωρο τότε για τους μαυροκέφαλους, ήταν το σύστημα που δέχτηκε την πρώτη μαζική επίθεση των μεταναστών.
Αρκετοί από αυτούς, θεώρησαν χρέος τους να εξαντλούν κάθε μήνα το όριο των προβλεπόμενων ?ασθενειών?.
Η δεύτερη μαζική επίθεση έγινε σΆ ένα κοινωνικό μέτρο που είχε σκοπό να διευκολύνει τους καταναλωτές, δίνοντάς τους την δυνατότητα να διορθώνουν χωρίς συνέπειες κάποια άτυχη επιλογή τους στην αγορά διαφόρων αγαθών.
Η ?εβδομάδα της μετάνοιας? που ίσχυε, σήμαινε ότι κάθε καταναλωτής είχε το δικαίωμα, μέσα σε μια εβδομάδα, να επιστρέψει κάθε προιόν που είχε αγοράσει, χωρίς να υποχρεώνεται να το αντικαταστήσει με άλλη αγορά, εφΆ όσον δεν το επιθυμούσε. Απλά, έπαιρνε τα χρήματά του πίσω!
Πολλοί από τους μαυροκέφαλους, ανακάλυψαν σΆ αυτό το σύστημα λοιπόν την ευκαιρία να ανανεώνουν συνεχώς το σικάτο και ακριβό ντύσιμό τους, χωρίς ποτέ να πληρώνουν ουσιαστικά τίποτε!
?Αγόραζαν? λοιπόν μεσοβδόμαδα κοστούμια, παλτά, γούνες, ακόμα και κοσμήματα, τα φορούσαν στην έξοδο του Σαββατοκύριακου και από Δευτέρας τα ?επέστρεφαν για να ?ψωνίσουν? από άλλο μαγαζί, για το επόμενο Σαββατοκύριακο!!
Όπως βέβαια ήταν φυσικό, το σύστημα δεν άντεξε για πολύ, τουλάχιστον για τα ρούχα...
Όμως θα ήταν άδικο να φορτώσουμε όλη την ευθύνη της αρνητικής εικόνας μας στους μετανάστες, οι οποίοι άλλωστε δεν είναι παρά ένα κομμάτι από όλους εμάς.
Καθένας μας που έρχεται σΆ επαφή με τους ξένους γενικότερα, συνήθως τους αποκαλύπτει κι ένα κομμάτι απΆ τα κουσούρια της φυλής.
Και πρέπει να παραδεχτούμε πως με την συμπεριφορά και την νοοτροπία μας όλοι βάζουμε το πετραδάκι μας όταν τους επισκεπτόμαστε στην πατρίδα τους ή τους υποδεχόμαστε σαν τουρίστες στην δική μας, ώστε δικαιολογημένα να μας προσάπτουν τον ¨τίτλο¨ του μαυροκέφαλου.
ΝΙΚΟΣ ΓΑΖΗΣ