ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ: Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΤΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ

Κατηγορία: Κοινωνία
Panvagil
Παρασκευή, 23 Μαΐου 2008 03:00
Εμφανίσεις: 456

Αφού φτάσαμε τον πλανήτη στο απροχώρητο - ελαφρά τη καρδία - και έχοντας απόλυτη εμπιστοσύνη στην επιστήμη, που πάντα βρίσκει λύσεις, πανηγυρίσαμε χωρίς δεύτερη σκέψη στη λύση των βιοκαυσίμων.
Τα βιοκαύσιμα προτάθηκαν ως απάντηση για το εντεινόμενο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής και της μείωσης των αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων. Φυτά που δεσμεύουν το διοξείδιο του άνθρακα, κατόπιν μετατρέπονται σε καύσιμη ύλη, για να δεσμευθούν ξανά από τα καλλιεργούμενα φυτά ως διοξείδιο του άνθρακα. Ο τέλειος κύκλος! «Πράσινη» ενέργεια, χωρίς κατάλοιπα, χωρίς εξάρτηση από τους μεγαλοκαρχαρίες του πετρελαίου!
Όλα θα ήταν πολύ ωραία, αν δεν είχαμε φροντίσει να κάνουμε τη ζωή μας τόσο πολύπλοκη. Γιατί, όταν οι επιστήμονες σχεδίαζαν την τέλεια λύση, δεν έλαβαν καθόλου υπόψη τους την ηθική παράμετρο του ζητήματος.
Σχεδίασαν, λοιπόν, με την άνεση του δυτικού ανθρώπου «monahofagous », τη μεγαλύτερην ύβριν απέναντι στη φύση που μας θρέφει. Πού ακούστηκε, αντί να καλλιεργούμε τρόφιμα είδη, (δημητριακά), να κατασπαταλάμε τους φυσικούς πόρους (καλλιεργήσιμα εδάφη, νερό), κυρίως προς χάριν μιας πολυτέλειας ? του αυτοκινήτου!
Στον καιρό της παγκοσμιοποίησης, κάθε κίνηση και ενέργεια έχει άμμεσο αντίκτυπο στην άλλη άκρη του πλανήτη. Έτσι λοιπόν, με το να διαθέτουμε την καλλιεργήσιμη γη για μαζική παραγωγή βιοκαυσίμων, καταδικάζουμε τον πληθυσμό των αναπτυσσόμενων χωρών σε πείνα, και οδηγούμε τις τιμές των τροφίμων στα ύψη.
Το πρώτο πράγμα που έκανε αισθητές τις αρνητικές επιπτώσεις των βιοκαυσίμων ήταν τα ακριβότερα τρόφιμα. Η τιμή του σταριού και του καλαμποκιού διπλασιάστηκε παγκοσμίως τον περασμένο χρόνο. Το ρύζι ακρίβηνε 60 % μέσα σε μόλις επτά εβδομάδες. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αδυνατούν να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες και ήδη ο χρόνος μετράει πλέον αντίστροφα. Η καταπολέμηση της πείνας, εκτός από ηθική πρόκληση θα αποτελέσει και απειλή για την κοινωνική, πολιτική και οικονομική σταθερότητα των εθνών. Δυστυχώς, κάποιοι βάζουν τα πολυτελή αυτοκίνητα πάνω από την ανθρώπινη ζωή? Το καλαμπόκι, αντί να προορίζεται για τροφή, χρησιμοποιείται για να παράγει αιθανόλη.
Η διαθέσιμη καλλιεργήσιμη γη μετατρέπεται σε τεράστιες μονοκαλλιέργειες ενεργειακών φυτών. Πέρα απΆ την αύξηση των τιμών, οι μεγάλες καλλιέργειες μειώνουν τις θέσεις εργασίας και δημιουργούν ακραίο συγκεντρωτισμό γης και εισοδήματος. Επιπλέον, οι μονοκαλλιέργειες φοινικέλαιου, σόγιας, καλαμποκιού και ζαχαροκάλαμου είναι συνδεδεμένες με την καύση και αποψίλωση των τροπικών δασών. Η μεγάλη πλειονότητα της πρώτης ύλης βιοκαυσίμων προέρχεται από τροπικές χώρες. Έτσι, προτείνεται ως οικολογική λύση η καταστροφή παρθένων δασών, που αποτελούν από μόνα τους πνεύμονες απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα. Ακόμη, προσβάλλουν την αγροτική βιοποικιλότητα, από την οποία εξαρτάται η ισορροπία πολλών φυσικών διεργασιών : ο κύκλος του νερού, του αζώτου, η φυσική γονιμότητα και αειφορία. Αν αναλογιστούμε μάλιστα το τεράστιο μέγεθος της παραγωγής, θα καταλάβουμε ότι αυτή η οικολογική καταστροφή στο όνομα της οικολογίας, δεν είναι παρά το άλλοθι για την επέκταση μεταλλαγμένων ποικιλιών. Με το πρόσχημα ότι δεν θα καταναλωθούν από ανθρώπους για να βλάψουν την υγεία τους, είναι η ευκαιρία των μεγάλων εταιρειών να επεκτείνουν και τελικά να καθιερώσουν τα μεταλλαγμένα, να μας κάνουν πειραματόζωα, να μολύνουν γενετικά και με ανυπολόγιστες συνέπειες όλο τον πλανήτη.
Ακόμη κι αν προβλεφθούν μέτρα για μη μεταλλαγμένα και πιστοποιημένα βιοκαύσιμα, με μικρές απαιτήσεις σε νερό και λιπάσματα, οι μεγάλες εταιρείες και γαιοκτήμονες που είναι αποφασισμένοι να κάνουν χρυσές δουλειές με τα βιοκαύσιμα, δεν πρόκειται να σταματήσουν τις εκχερσώσεις παρθένων δασών και το διωγμό των φτωχών ιθαγενών πληθυσμών. Υπολογίζεται ότι 60 εκατομμύρια ιθαγενείς κινδυνεύουν να εκδιωχθούν απΆ τη γη τους για χάρη των βιοκαυσίμων.
Το σημαντικότερο είναι ότι οι πλούσιες χώρες δε σκέφτονται να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας, με αποτέλεσμα, μόνο στις ΗΠΑ να αυξηθεί κατά 71 % ως το 2030. Η ενέργεια από βιοκαύσιμα θα καλύπτει μόλις το 9 %. « Η γη δεν πρόκειται να μας δώσει την παραπάνω βιομάζα που χρειάζεται, αν συνεχίσουμε να καταναλώνουμε όπως ήδη κάνουμε. Ίσως λίγο ακόμη θα μπορούσαμε να κλέβουμε από τις φτωχές χώρες των τροπικών, τα αποτελέσματα όμως είναι ήδη καταστροφικά, κι αυτό ισχύει για όλη την ανθρωπότητα.» (καθηγητής Taz Patzek, Πανεπιστήμιο Berkley, Καλιφόρνια).
(Χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από την «Ευρωπαϊκή Επιτροπή βιοντίζελ» και την «Ευρωπαϊκή Ένωση καυσίμων βιοαιθανόλης»)
Αναλογίζομαι πόσο μπορούν να μας αγγίξουν και να μας αφυπνίσουν θέματα σαν αυτό. Πολλές φορές αφηνόμαστε στην πεποίθηση ότι όλα αυτά συμβαίνουν μακριά, ότι όλο και κάτι θα γίνει την τελευταία στιγμή, ότι κάποιοι βρίσκουν ζήτημα για να γκρινιάζουν ή για να φαίνονται ευαισθητοποιημένοι ? σαν ένα είδος life style- και τελικά γραφικοί.
Μήπως δε συνέβη κάτι ανάλογο με τις μεγάλες βιομηχανικές μονοκαλλιέργειες και στον τόπο μας- τηρουμένων βεβαίως των αναλογιών; Οι επιδοτούμενες και άρα κατευθυνόμενες καλλιέργειες καπνού, ενός φυσικού δηλητηρίου που δεν τρώγεται, βέβαια, αλλά αποφέρει τεράστια κέρδη στις βιομηχανίες, δεν κατέστρεψε τα γόνιμα και πλούσια εδάφη με την παρατεταμένη χρήση λιπασμάτων και φαρμάκων; Δεν εξάντλησε και μόλυνε τον υδροφόρο ορίζοντα; Δεν μετέτρεψε τους αγρότες σε καταναλωτές βασικών ειδών, απΆ τη μια, (που νΆ αγοράζουν και το μαϊντανό, που λέει ο λόγος), για να μπορούν νΆ ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις των εμπόρων; ΑπΆ την άλλη, δεν απαξίωσαν οι ίδιοι αυτοί αγρότες τις σοφές και δοκιμασμένες χιλιάδες χρόνια γνώσεις των προγόνων τους, ώστε να χαθούν, με αποτέλεσμα να μη μπορούν σήμερα να ξεφύγουν από την αλλοτρίωση της χημικής καλλιέργειας; Μήπως αντί να έρχεται η ντομάτα, η πατάτα, το πεπόνι από τη γειτονική Ακαρνανία, έφτασε να τα παίρνουμε από Αίγυπτο, Τουρκία, Βουλγαρία και βάλε;
ΑπΆ την άλλη μεριά, κι επειδή οι καλύτερες μπίζνες σήμερα αφορούν στις «πράσινες», οικολογικές, ανακυκλώσιμες κι άλλο τόσο καταναλωτικές λύσεις, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί για ό,τι μας πασάρεται για τέτοιο. Πραγματικά δεν ξέρω πόσο οικολογικές είναι οι βιοδιασπώμενες σακούλες από καλαμπόκι, αφού στην περίπτωση αυτή το καλαμπόκι είναι μεταλλαγμένο. Δεν ξέρω αν το ανακυκλωμένο χαρτί είναι τόσο οικολογικό, μια που παράγεται από δάση μεταλλαγμένης λεύκας και απαιτεί τεράστια ενέργεια για την ανακύκλωσή του. Δεν ξέρω αν τα ξύλινα έπιπλα είναι τόσο φιλικά στο περιβάλλον, όταν προέρχονται από εκχερσώσεις τροπικών δασών.
Πρέπει, ίσως, να υπάρξει μια ριζοσπαστική μετατροπή του τρόπου κατανάλωσης στον δυτικό κόσμο. Και η πιο απλή μας ενέργεια, σήμερα, μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο στη ζωή του πλανήτη. Από το σκουπίδι που θα πετάξουμε από το παράθυρο του αυτοκινήτου, μέχρι το κουμπί της τηλεόρασης που μένει ανοιχτό, γιατί βαριόμαστε να σηκωθούμε απΆ τον καναπέ, να το κλείσουμε. ΝΆ αρχίσουμε να αποδίδουμε σεβασμό σε κάθε πράγμα που μας χαρίζεται από τη φύση: τον ήλιο, τον αέρα, το νερό?

ΧΑΡΑ ΣΑΪΤΗ
Εικαστικός και θεωρητικός της τέχνης