ΣΚΕΨΕΙΣ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

Κατηγορία: Κοινωνία
Panvagil
Παρασκευή, 22 Μαΐου 2009 03:00
Εμφανίσεις: 453

Όταν είδα κάποιον να κρατά ένα φτυάρι και να ψάχνει επίμονα ανάμεσα στα χόρτα να βρει ένα φίδι που του ξέφυγε, σκέφθηκα ότι το μοναδικό λογικό ον που υπάρχει πάνω στη γη είναι και το πιο σκληρό και άδικο απέναντι στα άλλα ζώα.
Ο άνθρωπος χωρίς να κινδυνεύσει από το φίδι αναίτια προσπαθούσε να το σκοτώσει. Διότι αυτό ουδέποτε επιτίθεται εκτός αν ενοχληθεί και βρεθεί σε άμυνα. Αντίθετα, όταν κατάλαβε την παρουσία του επίδοξου δολοφόνου έντρομο εξαφανίστηκε γρήγορα. Το ίδιο βέβαια θα έκανε και αυτός αν έβλεπε να τον πλησιάζει ένας γίγαντας-τέρας 500 φορές μεγαλύτερός του. Τώρα όμως σαν πιο ισχυρός προσπαθούσε να το θανατώσει από ένα ανεξήγητο φόβο και μια προκατάληψη που έχουμε για τα φίδια. Όταν θέλουμε να εκφράσουμε κάποιο φόβο λέμε, «με ζώσανε τα φίδια». Ακόμη τον πονηρό και ύπουλο άνθρωπο τον λέμε φίδι κολοβό. Ίσως διότι ο όφις εξαπάτησε την Εύα. Έτσι αυτή την εποχή της αναγέννησης που τα φίδια βγαίνουν από την χειμερία νάρκη πέφτουν σε ανθρώπινο ναρκοπέδιο.
Βέβαια αρμονική συμβίωση μεταξύ των ζωντανών οργανισμών δεν υπάρχει. Αντίθετα για την επιβίωσή τους αλληλοεξοντώνονται αφού το ένα είδος συνήθως είναι τροφή για το άλλο. Δηλαδή κάθε ζωντανός οργανισμός ανήκει σε μια αλυσίδα και μάλιστα υπάρχει μια αξιοθαύμαστη προσαρμογή ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος εξαφάνισης του είδους. Πολλαπλασιάζεται ανάλογα με τις πιθανότητες επιβίωσης. Τα ψάρια για παράδειγμα γεννούν χιλιάδες αυγά επειδή λίγα θα επιζήσουν ενώ άλλοι οργανισμοί που ζουν χωρίς κινδύνους γεννούν ελάχιστους απογόνους
Αυτή η φυσική ισορροπία διαταράσσεται μόνο από την επέμβαση του ανθρώπου όταν ξεπερνά κάποια όρια. Σε μια χώρα της Ανατολικής Ασίας κάποτε έκαναν εξαγωγή στις ΗΠΑ βατράχια. Όταν από τις πολλές εξαγωγές λιγόστεψαν τα βατράχια αυξήθηκαν υπερβολικά τα έντομα. Τόσο που για την καταπολέμησή τους ξόδευαν για εντομοκτόνα περισσότερα από ότι κέρδιζαν από την εξαγωγή των βατράχων. Δηλαδή ο άνθρωπος με την αλόγιστη εκμετάλλευση κόβοντας κάποιο κρίκο από μια αλυσίδα προκάλεσε διαταραχή στο οικολογικό σύστημα.
Στο οικολογικό σύστημα υπάρχουν ανέκαθεν οι νόμοι της προσαρμογής, εξέλιξης και αυτορύθμισης. Το βλέπουμε σε μικρή και καθημερινή κλίμακα. Για παράδειγμα ο σπόρος περιμένει σε μια σχισμή του βράχου την κατάλληλη θερμοκρασία και υγρασία για να βλαστήσει. . Και θα προλάβει να ανθίσει και να κλείσει τον βιολογικό του κύκλο πριν τον χειμώνα. Το βλέπουμε και σε μεγάλη κλίμακα αν ανατρέξουμε στους γεωλογικούς αιώνες που έχουν διάρκεια εκατομμυρίων ετών. Κάποτε οι κλιματολογικές συνθήκες της γης με το λιώσιμο των πάγων πριν από 200 εκατομμύρια χρόνια χαρακτηρίζονταν από υψηλές θερμοκρασίες και υγρασία που ευνοούν την βλάστηση και άφθονο οξυγόνο. Έτσι ανεπτύχθησαν πλατύφυλλα και μεγάλα φυτά. Αυτό προκάλεσε εξελικτικά σε διάρκεια εκατομμυρίων ετών την εμφάνιση μεγάλων φυτοφάγων ζώων όπως είναι οι δεινόσαυροι και τα μαμούθ. Όταν στη συνέχεια αυτές οι συνθήκες άρχισαν να αλλάζουν η βλάστηση περιορίστηκε και εδώ και 60 εκατομμύρια χρόνια έκλεισε ο κύκλος των μαμούθ και δεινόσαυρων.
Ο άνθρωπος σήμερα με τα μέσα που διαθέτει παραβιάζει αυτούς τους φυσικούς νόμους και ιδιαίτερα με την εχθρική στάση του απέναντι σε κάποια ζώα γίνεται ο αίτιος εξαφάνισής τους. Δεν είμαι καθόλου φιλόζωος και μάλιστα αντιπαθώ ιδιαίτερα τις γάτες και τα σκυλιά σαν οικόσιτα. Τα άλλα απλά τα ανέχομαι με σεβασμό. Ενοχλούμε μόνο και ξυπνάνε κάποια φιλοζωικά αισθήματα που όλοι έχουμε μόνο όταν αδικαιολόγητα τα θανατώνουμε ή τα ταλαιπωρούμε. Ιδιαίτερα ενοχλούμαι όταν είμαστε και αχάριστοι. Αυτή η αχαριστία ήταν η αιτία να γράψω πριν από δέκα περίπου χρόνια το παρακάτω σχόλιο που είχε δημοσιευθεί τότε στα «Αγιοπετρίτικα».

Περί όνου σκιάς
Το περασμένο καλοκαίρι ένα βράδυ στον ¶γιο Πέτρο στην αγορά , ένας συμπαθέστατος χωριανός μου παραπονέθηκε πως οι δουλειές του δεν πάνε καθόλου καλά. Ο λόγος ήταν ότι τα σαμάρια που έφτιαχνε δεν έχουν πλέον ζήτηση γιατί τα γαϊδούρια έχουν λιγοστέψει. Εγώ αστειευόμενος του απάντησα ότι δεν φταίει μόνο αυτό αλλά και το ότι στην εποχή μας κυκλοφορούν και πολλά γαϊδούρια ξεσαμάρωτα.
Το παράπονό του δεν ήταν άδικο και θα μπορούσε να το κάνει στην πολιτεία και να ζητήσει αποζημίωση όπως έχει γίνει σε παρόμοιες περιπτώσεις. Κάποτε υπήρχαν οι βαρκάρηδες που μετάφεραν τους επιβάτες στα πλοία που έμεναν αρόδο. Από τότε που έγιναν λιμάνια και τα καράβια πλευρίζουν έχασαν τη δουλειά τους. ΑπΆ ότι ξέρω στα νησιά του Αιγαίου, πάνω στο εισιτήριο έχει μπει ένα τέλος υπέρ «των λεμβούχων», όπως λέγεται. Είναι μια αποζημίωση για την δουλειά που χάσανε.. Εισπράττεται χρόνια τώρα και ποιος ξέρει για πόσο ακόμη. Κάποτε η γραμμή Λευκάδας-Πρέβεζας εξυπηρετούνταν με καΐκια. Όταν μπήκαν στη γραμμή τα λεωφορεία επειδή τα καΐκια σταμάτησαν λόγω έλλειψης πελατείας, στο τραστ εκείνων που είχαν τα καΐκια δόθηκε νομίζω μια άδεια λεωφορείου. Πιθανόν να υπάρχουν και άλλες παρόμοιες περιπτώσεις που δεν γνωρίζω. Ο λόγος των παραπάνω αποζημιώσεων είναι διότι προσέφεραν στην εθνική οικονομία. Ας διεκδικήσει λοιπόν ο άνθρωπος με τα σαμάρια το δίκιο του.
Ποιος όμως θα ζητήσει τουλάχιστον μια αναγνώριση γιΆ αυτά τα γαϊδούρια που τώρα βγαίνουν στη σύνταξη; Μήπως τα γαϊδούρια δεν προσέφεραν στην εθνική οικονομία; Αυτά δεν μετέφεραν τα σταφύλια να γίνει το κρασί, τις ελιές στο λιοτρίβι, το στάρι στο μήλο; Δεν τα φόρτωνε ο μανάβης ντομάτες, ρόκες, σταφίδες και καστραβέτσα και γύριζε στις γειτονιές; Δεν ήταν για τον πλανόδιο έμπορα το μεταφορικό μέσο για την πραμάτειά του;
Αυτά τα ζώα όχι μόνο δεν έτυχαν καμιάς αναγνώρισης αλλά είναι και τα πιο κατατρεγμένα. Και όμως δεν μας κρατάνε καμία βαρυγκώμια. Φαίνεται στο βλέμμα τους που όταν μας κοιτάζουν με τα μεγάλα τους μάτια ποτέ δεν είναι βλοσυρό αλλά μόνο κουρασμένο και παραπονιάρικο.
Τα λέμε βέβαια «συμπαθητικά τετράποδα» ή «σύμβολα υπομονής» αλλά μόνο στα σταυρόλεξα. Αντίθετα καθημερινά ο αφέντης τους φέρονταν χωρίς καμία συμπάθεια και πάντα σκληρά και βάναυσα, Ακολουθούσε το γάιδαρο με μια μαγκούρα.. Αν τύχαινε στο κακοτράχαλο δρόμο και σκόνταφτε ή ξαφούρδαε.. « Όξου πΆ ανάθεμά σε...» και η μαγκούρα κατέβαινε με όλη την δύναμη στα καπούλια του.
Αν στην μεγάλη του προσπάθεια νΆ ανέβει με το φόρτωμα στον ανήφορο του έφευγε κανένα κροτούν αέριο το πλήρωνε πάλι με την μαγκούρα. Μα και όταν κοντοστέκονταν να κάνει τη βουνιά του, επειδή καθυστερούσε , πάλι δούλευε η μαγκούρα.
Αν καμιά φορά γονάτιζε από το βάρος και έπεφτε, έπρεπε μα σηκωθεί πάραυτα με τραβήγματα από την ουρά, κοπανιές και βρισιές. «Γιάτρα..., αυτό μας έλειπε.. Θέλεις να κάτσεις κιόλας. Ούστ που να βγάλεις το περίδρομο...». Κανείς όμως δεν υπολόγιζε το βάρος που σήκωνε. Φορτωμένος δυο μεριές και μεσοσάμαρα καβάλα ο αφέντης. Καμιά φορά πισωκάπουλα έβαζαν και κανένα μικρό,. Ανεξάρτητα από το φόρτωμα στον ανήφορο πιάνονταν και κανένας από την ουρά του για να ανεβαίνει πιο ξεκούραστα.
Το χειρότερο είναι που ποτέ δεν σεβαστήκαμε τα αισθήματά του ούτε ακόμη το « βασικό του ένστικτο ». Όταν καμιά φορά βλέποντας μια γαϊδούρα σήκωνε στραβά το κεφάλι του και έπαιζε τα χείλη του μη μπορώντας να κρατήσει τα σάλια του, τότε τραβούσε όλα τα μαρτύρια Περισσότερο αν τύχαινε να του κρέμονταν από κάτω - με το συμπάθιο - γιατί τότε πρόσβαλε τα χρηστά μας ήθη. Τότε έτρωγε σουβλιές, κοπανιές στα πισινά και τράβηγμα από τον κατρουμά μέχρι να του περάσει. Ήθελα νάξερα όμως αν κάποιος από μας σε παρόμοιες στιγμές, εκεί που είναι έτοιμος να θυσιάσει στην Αφροδίτη με ανεβασμένο το ηθικό, του έρχονταν ξαφνικά κατραπακιές από έναν παντοδύναμο για να του πέσει το ανήθικο, θα του άρεσε;
Σαν να μη φτάνουν όλα αυτά , όταν θέλουμε να βρίσουμε κανένα, «Είσαι γάιδαρος» του λέμε. ¶ραγε υπάρχει πιο αδικημένο ζώο από τον γάιδαρο και πιο αχάριστο από τον άνθρωπο;
Μόνο από τον γέρο του Μοριά ακούστηκε για αυτά τα ζώα μια καλή κουβέντα αναγνώρισης. Όταν μετά την επανάσταση έγινε το Ελληνικό κράτος αποφάσισε η κυβέρνηση να δώσει στους παλαίμαχους αγωνιστές κάποια σύνταξη.. Όπως συμβαίνει πάντα παρουσιάστηκαν και πολλοί που στον αγώνα δεν είχαν φανεί. Και κάποιοι που προσέφεραν πολύ λιγότερα από αυτά που ζητούσαν τώρα. Τότε ο Κολοκοτρώνης τους είπε: «Αν εσείς ζητάτε τόσα, τότε τι να πούνε τα γαϊδούρια της Καρύταινας που κουβάλησαν ούλο το μπαρούτι του αγώνα»
O άνθρωπος δεν ταλαιπωρεί μόνο τα έμβια όντα αλλά παραβιάζει και τους φυσικούς νόμους που αφορούν τα άψυχα. Τα τελευταία χρόνια φαίνεται από την μόλυνση του περιβάλλοντος και από τις αλλαγές των κλιματικών συνθηκών. Ακόμη φαίνεται και από την μείωση των θηραμάτων, την διαφαινόμενη έλλειψη του νερού, τα μεταλλαγμένα προϊόντα κ.τ.λ. Η καταστροφή του περιβάλλοντος είναι τέτοια που έχει προκαλέσει την εμφάνιση οικολογικών ενώσεων και κινημάτων για την σωτηρία του. Αλλά και οι κυβερνήσεις πολλών χωρών παίρνουν μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος. Η Ε.Ε έχει ενεργή συμμετοχή όχι μόνο με συστάσεις αλλά και κανονισμούς όπως για την υποχρεωτική χρήση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Στη χώρα μας σε πολλές περιπτώσεις τα τελευταία χρόνια ο νόμος προαπαιτεί για κάποια κατασκευή μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Τέλος όλα τα κόμματα στα προγράμματά τους έχουν και την προστασία του περιβάλλοντος. Είναι μέρος της πολιτικής τους και δεν θα δικαιολογούσα την ίδρυση κόμματος οικολόγων. Βέβαια πολλές φορές οι οικολόγοι φθάνουν στα άκρα αρνούμενοι νέες τεχνολογίες που κάνουν την ζωή μας πιο άνετη ή παίρνοντας παράλογες πρωτοβουλίες.
Αντί για περισσότερα λόγια θα παραθέσω ένα σχετικό ποίημα. Το έχει γράψει ένας φίλος θεολόγος και ποιητής Γ. Δηλμπόης που μαζί πολλές φορές περπατήσαμε στη φύση. Μάλιστα στην συλλογή που έχει εκδώσει κάτω από τον τίτλο του ποιήματος έχει γράψει: « Στον Πολυχρόνη Σιδερη». Φαίνεται με πέρασε για οικολόγο. Με παρεξήγησε γιατί αν είμαι, δεν είμαι περισσότερο από ότι είναι ο καθένας μας. Διότι όλους νομίζω μας πειράζει όταν βλέπουμε να καταστρέφεται οτιδήποτε που μας έχει χαρίσει η φύση.

ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ Η ΓΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΛΗΡΩΜΑ ΑΥΤΗΣ
Έλα, Θεέ μου, πάλι μΆ έναν αναπάντεχο βαρύ κατακλυσμό.
Μόνο και μόνο για να πάρει πάναγνη την όψη της η γη σου.
Καθάρισε τΆ ακρογιάλια σου απΆ τις βίλες και το πλαστικό.
¶γνισε τις κορφές των βουνών απΆ τα ραντάρ και την έπαρση.
Στις λαγκαδιές και στις πηγές σου δώσε την ιαματική σεμνότητα..
Στα δένδρα τον ανέμελο άνεμο και στα πουλιά τη λευτεριά.
Κάνε πάλι τα βουνά παρθενικά και τα σύννεφα ακίνδυνα,
τις εποχές χωρίς διαταραχή και μΆ όση διάρκεια αγαπούν.
Ας ξαναγίνει στρογγυλός ο ήλιος, φιλόξενος κι αγαπητός
και το φεγγάρι ώριμο πεπόνι πάνω στο τραπέζι της όρεξης.
Έλα, Θεέ μου, πάλι μΆ έναν αναπάντεχο κι αγνό κατακλυσμό.

ΠΟΛΥΧΡΟΝΗΣ ΣΙΔΕΡΗΣ
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.