«ΔΕΙA ΧΕΙΡΟΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗ»: Αχ, αυτή η Παλιά Λευκάδα!!!

Κατηγορία: Ποίηση
Panvagil
Πέμπτη, 03 Μαρτίου 2005 13:52
Εμφανίσεις: 1985

ΠΑΛΙΑ ΛΕΥΚΑΔΑ
Αφιερωμένο στους Λευκαδίτες που έφυγαν

Παλιά Λευκάδα
σε θυμάμαι
απόψε πάμε
όλοι μαζί,
με τις κιθάρες
γλυκιά καντάδα,
με σοροκάδα
ως το πρωί. Παλιά Λευκάδα
πέντε καμάρες
πίκρες, λαχτάρες
σκληρή ζωή,
σεισμός και ντόρος
κάρα και μώλος
κάθε στιγμή
μια Κυριακή.

Παλιά Λευκάδα
με τον ανθώνα
πάμε αγώνα
με Τηλυκράτη,
πόσο μου λείπει
ο Ζαχαρής,
Ζακχαίου ντέφι,
γέλιο και φάρσες,
Ανδρέα πάστες
έλα να δεις.

Παλιά Λευκάδα
σε θυμάμαι,
στο “Γλάρο” νάμαι
στην κουπαστή,
στον Αη Γιάννη
κλείνει η νύχτα,
μικρή φρεγάδα
με φεγγαράδα
στη Μαδουρή.

Παλιά Λευκάδα
στους Μύλους
δίχτυα,
με τα ξενύχτια
στο Κάστρο
μπάνιο,
ξεχνούσες πόνο
μνήμες πληρώνω,
μποσκέτο, “Φοινικας”
“Αμερικάνο”.

Παλιά Λευκάδα
στον άμμο μπάλα
μαζί στου Πάλα
στ' αμπαλί,
μούτελη, τσίγκος
στίχοι και χρώμα
χωρίς χειμώνα
στη ψυχή.

Παλιά Λευκάδα
βόλτα στο Πόντε
του Βαλαμόντε
με τις διαλέξεις,
ο Βούλης πρώτος
χορός, παρλάτα
και μασκαράτα
χωρίς να φέξεις.

Παλιά Λευκάδα
τρελών μπρανέλων
ήχοι αγγέλων
στην Κυρα,
μονά ζυγά
τα μαντολάτα,
η Διάνα βγήκε
ο χρόνος μπήκε
δώσε παράτα.

Παλιά Λευκάδα
ω δρόμο πατέρα
αχνίζει η μέρα
μες στο πριάρι,
λούφες, μπουργέτο
λάθη, μποσκέτο,
με Μαλακάση
Αθηνιώτη
Ντελημαρη.

Παλιά Λευκάδα
γιατρέ Γρηγόρη
στο ξεροβόρι
είσαι πυξίδα,
μέσα στην πίκρα
δώσε κουράγιο
τάμα στον Άγιο
για μια ελπίδα.

Παλιά Λευκάδα
'Πάνθεον 'τρέλας,
πέραμα Βέρας,
στο κανάλι
με τη συρτή,
πρέφα στον “Πάπιο”
στη Γύρα δύση
γλυκό μεθύσι
με βαρτζαμί.

Παλιά Λευκάδα
Φρούφαλος, κλάμα
πάθη, ντουγάνα
στις αλυκές
πικρό ψωμί
κρασί στου “Μύτα”
στου Μπελεμέ
στου Κουτσινή.

Παλιά Λευκάδα
μνήμες αράδα
με μια λαμπάδα
Φανερωμένη,
παλιά Λευκάδα
ψυχής λιακάδα,
καλπάζον όνειρο
όσο κι αν φεύγεις
σε περιμένει.

Eίναι ένα ποίημά μου για την παλιά Λευκάδα (από το “Χορευουν τα κόκκινα”). Την αξέχαστη, τη μοναδική, παλιά Λευκάδα. Που με όσους παλιούς Λευκαδίτες συνομιλώ βουρκώνουν από συγκίνηση, από νοσταλγία γι’ αυτά τα υπέροχα χρόνια, της αθωότητας, του χαμόγελου, της αγάπης, της αλληλεγγύης. Και με την ευκαιρία - τώρα που διανύουμε τις απόκριες - τώρα σε όλους τους παλιούς έρχεται στη μνήμη ο μοναδικός τρόπος που διασκεδάζαμε. Με τον ευγενή ανταγωνισμό στις αμφιέσεις, με τα ξενύχτια στο “Πανθεον” και στο “Κάστρο”. Με τα ονειρεμένα σκηνικά. Διασκέδαση ψυχής και όχι δήθεν. Και είναι συγκινητικό που ο Νίκος Θάνος (Μορίνας) είχε την καλοσύνη (και την ευαισθησία) να γράψει την μουσική από ένα ποίημά μου - που δημοσιεύθηκε σε τούτη εδώ τη στήλη με τίτλο “Σήκω Λευκάδα”. Ο Μορίνας που μας έμαθε μουσική, μας έμαθε να χορεύουμε, να διασκεδάζουμε μαζί με τόσους άλλους παλιούς Λευκαδίτες.

Πάντα, δεν ξέρω γιατί - ίσως λόγω των διακοσμήσεων στο “Πανθεον” - αυτή την εποχή το μυαλό που πηγαίνει σ’ ένα μεγάλο Λευκαδίτη καλλιτέχνη. Στον Γιάννη Αθηνιώτη. Τον αγαπημένο, τον εκλεκτό, τον άνθρωπο. Είχα τη τύχη να τον γνωρίσω. Ήταν δάσκαλος. Και ένθερμος Λευκαδολάτρης. Τον συναντήσαμε στα πολιτιστικά σωματεία, στον Τηλυκράτη, στα θεατρικά και φιλολογικά πρωινά της εποχής, στους ονειρεμένους διακόσμους στο αποκριάτικο “Πάνθεον”. Τον συναντήσαμε στα υπέροχα βιβλία του και στα μοναδικά του ποιήματα. Στους πανέμορφους του πίνακες. Ήταν γεμάτος πάθος και φλόγα. Ένας πραγματικά αξέχαστος άνθρωπος. Η πνευματική και καλλιτεχνική ιστορία του που είναι άμεσα δεμένη με το όνομα του Γιάννη Αθηνιώτη (1914-1988). Ζωγράφος, σκηνογράφος, σκηνοθέτης, ποιητής και όλα μαζί σε μια και μόνο λέξη: Καλλιτέχνης. To 1964 στο ποίημά του “Λευκάδα” μας αναστατώνει γράφοντας “...ω μάνα μου Λευκάδα / Άγια μου Μαύρα / μη μου δώσ' η μοίρα / η σκύλα νοσταλγία / να μου σπαράξει τη καρδιά."

Τα “Λυρικά ποιήματα” - μια συλλογή ποιημάτων για τον άνθρωπο, την Εθνική Αντίσταση, τη Λευκάδα μας - εκδόθηκαν το 1989 ένα έτος μετά το θάνατό του (1988, καλοκαίρι) - από τροχαίο στο δρόμο του Κάστρου - από την αδελφή του, την Τασία. Ήταν το παιγνίδι της μοίρας, ο κυρ Γιάννης (όπως τον αποκαλούσαμε) να σκοτωθεί στην πιο αγαπημένη του διαδρομή. Η αδελφή του πάλι - η Τασία Αθηνιώτη, - εκδίδει την ίδια χρονιά και το ”Οδοιπορικό Λευκάδος” ένα σημαντικό έργο με σημαντικό λαογραφικό υλικό. Το βιβλίο αυτό αποτελείται από 450 σελίδες από ενότητες ισάριθμες με τα χωριά της Λευκάδας όπου ο Γιάννης Αθηνιώτης με αριστουργηματική ομορφιά και ζωντάνια αναβιώνει τη Λευκαδίτικη παράδοση. Όπως εύστοχα παρατηρεί ο αξέχαστος Δήμος Μαλακάσης, ''ο Γιάννης Αθηνιώτης μπορεί να έζησε και να πέθανε φτωχός στο χαμηλοτάβανο παραδοσιακό σπίτι της οδού Οδυσσέως άφησε όμως στη Λευκάδα τον πλούτο της πνευματικής του προσφοράς και το θησαυρό των ιδεών και των έργων του.”

Ένας άλλος, μεγάλος, σημαντικός άνθρωπος της Λευκάδας που έβαλε το λιθαράκι του στο πολιτιστικό οικοδόμημα που όλοι σήμερα θαυμάζουμε, είναι ο Δήμος Μαλακάσης. Συμβολαιογράφος και παράλληλα αξιόλογος μελετητής της τοπικής μας παράδοσης στον κοινωνικολαογραφικό τομέα. Με πολλά δημοσιεύματα στον τοπικό τύπο και σημαντικά βιβλία όπως:  “Τα παλιά σπίτια της Λευκάδας” (1984), “Το χρονικό των εμποροκτηματιών της Αγίας Μαύρας” 1820-1920 (Αθήνα 1982).κα. Σκηνογράφος και ζωγράφος αλλά και στυλοβάτης στα σωματεία του νησιού με πάθος για τη Λευκάδα. Δυστυχώς έφυγε από κοντά μας το 1997. Kαι η Λευκάδα έχασε ένα τόσο σημαντικό πνευματικό άνθρωπο.

Διαμαρτυρόμαστε γιατί δεν εκπροσωπήθηκε η Λευκάδα στην καλλιτεχνική βραδιά για τα Ιόνια Νησιά που έγινε στις 22/2 στο Μέγαρο Μουσικής, στην Αθήνα. Και γιατί δεν σχεδιάζουμε εμείς, οι Λευκαδίτες, μια εφάμιλλη βραδιά μόνο για τη Λευκάδα στον ίδιο χώρο με την συμμετοχή της Φιλαρμονικής, των χορωδιών και των χορευτικών συγκροτημάτων του νησιού:;;; Γιατί όχι;;;;

Ο δαίμων της φωτοσύνθεσης άλλαξε σε πρόσφατο δημοσίευμα για τον Τηλυκράτη τους Αιγός ποταμούς με... Αγίους ποταμούς. Ζητάμε συγγνώμη. Οι Αιγός ποταμοί - που πήρε μέρος ο Τηλυκράτης κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο (405 πχ) είναι η Πολίχνη και μικρός ποταμός στην ανατολική παραλία της Θρακικής χερσονήσου, απέναντι από το Λάμψακο.

Σε μεγάλη ηλικία έφυγε από κοντά μας μια αγαπημένη γιαγιά. Η κυρά - Κατερίνα Παπαδοπούλου, μητέρα του Ντίνου και του Στάθη, των δυο αδελφών που έχουν το παραδοσιακό ζαχαροπλαστείο, στην οδό Δημ. Βερροιώτη (στο στενό του Αγίου Σπυρίδωνα). Καλοσυνάτη, γλυκυτάτη με τα χωριάτικα ρούχα της την θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια στην γειτονιά μου, στου Πουλιού, με πόση αγάπη, ζεστασιά και φροντίδα μας περιέβαλε. Ήταν μια από τις παλιές Λευκαδίτισσες μάνες - ηρωίδες που με τη δύναμη της ψυχή της - μέσα στη φτώχεια και σε δύσκολες συνθήκες - κατάφερε να μεγαλώσει την οικογένειά της. Θα τη θυμάμαι για πάντα....

ΗΛΙΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ
Από την εφημερίδα "Τα Νέα της Λευκάδας".