Η ομιλία Φλογαΐτη
“Όταν ένας θεσμός μετράει τα πενήντα χρόνια της διαδρομής του και αναλογίζεται τον χρόνο και την προσπάθεια, καταμετράει τα επιτεύγματα και διερωτάται για την συνέχεια, η ώρα είναι σημαντική, είναι όμως και κρίσιμη. Είναι σημαντική γιατί λίγοι θεσμοί φθάνουν να μετρήσουν τόσα χρόνια δημιουργίας και προσφοράς, και είναι κρίσιμη γιατί το βάρος της διαδρομής πιέζει για να κυρτώσει τους ώμους και θέτει αδυσώπητο το ερώτημα κάθε οργανισμού που έχει κάποια ηλικία για πόσο ακόμη άραγε θα αντέξει, ή τι πρέπει να κάνει για να αναπροσαρμοσθεί, να μην χάσει τον βηματισμό, την χρησιμότητα, την αιωνιότητα.”
Με αυτά τα λόγια ξεκινά την ομιλία του ο καθηγητής τονίζοντας σε άλλο σημείο... “Oι εορτές Λόγου και Τέχνης είναι το δημιούργημα όπως και το κλέος της κοινωνίας της Λευκάδος μιας συγκεκριμένης εποχής και εκφράζουν τις ανησυχίες, τα οράματα και τις επιλογές ανθρώπων.” Σε άλλο σημείο τονίζεται χαρακτηριστικά “Oι Εορτές όπως ξεκίνησαν και όπως διαμορφώθηκαν μέσα στα χρόνια εκφράζουν μια συγκεκριμένη ιδέα, εκείνη του χρέους προσφοράς των μορφωμένων προς τη γενικότερη κοινωνία, της προσφοράς μέσα σε συνθήκες λαϊκής μόρφωσης, εκεί στην κεντρική πλατεία, όπου μπορεί να ανεβεί θέατρο, να απαγγελθεί ποίηση, να αναλυθεί η τέχνη και η διανόηση, να ακουστεί, γιατί όχι για τους ευφάνταστους Λευκαδίτες, η Μαρία Κάλας, για την πνευματική ανέλιξη και τον πνευματικό εκδημοκρατισμό της ευρύτερης κοινωνίας. Στηρίζονται στη σκέψη ότι η διανόηση πρέπει και μπορεί να είναι το κτήμα όλων, όπως και στην υπόθεση ότι ο λαός διψάει για μόρφωση και ανέλιξη. Και είναι αλήθεια ότι κερδίσαμε όλοι τόσα πολλά. Ποιος άλλος επαρχιώτης λαός πήρε τέτοιες πρωτοβουλίες με τέτοια επιτυχία, τέτοια ανταπόκριση λαού, τέτοια διάχυση γνώσης στα φτωχά και δύσκολα μάλιστα χρόνια; Δεν είναι λίγοι στην Ελλάδα αλλά και στον κόσμο, που διερωτώνται πως είναι δυνατόν τόσοι πολλοί Λευκαδίτες να είναι διανοούμενοι και να διαπρέπουν. Δεν γνωρίζουν ότι εμείς οι Λευκαδίτες δεν είμαστε μόνο οι δημιουργοί των Εορτών Λόγου και Τέχνης είμαστε και το αποτέλεσμά τους.”
Και συνεχίζει... “Και τίθεται το ερώτημα αυτές οι εορτές ηλικιωμένες κατά πενήντα χρόνια, τι μέλλον μπορεί να έχουν; Σε ένα τέτοιο ερώτημα η πρώτη αλήθεια που έρχεται στο νου είναι ότι μέσα σε αυτές τις πέντε δεκαετίες έχουν αλλάξει πάρα πολλά.
Δεν υπάρχει πλέον η πόλη της Λευκάδας που ξέραμε, δεν υπάρχει πλέον η παλαιά κοινωνία της, δεν υπάρχει πλέον εκείνος ο κοινωνικός κορμός που συνέλαβε την ιδέα και την έκανε πράξη, δεν υπάρχει πλέον ο απλός λαός που αγκάλιασε τις εορτές και τις έκανε θεσμό ημιαιωνόβιο. Η παλαιά πόλη, εκείνη που για αιώνες υπήρξε το πολιτιστικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής, μάλιστα δε για το χωριό και την επαρχία Ξηρομέρου, υπάρχει ως πολεοδομικός ιστός δεν διαδραματίζει όμως πλέον τον ιστορικό της ρόλο.”
“Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε τι πρέπει να γίνει; Γιατί δεν μπορούμε εμείς οι νεώτεροι Λευκαδίτες, όσο και αν άλλαξαν οι συνθήκες διαβίωσής μας και της κοινωνίας μας, να αποδειχθούμε άξιοι των πατεράδων μας και της κοινωνίας που μας ανάστησε. Τα πενήντα χρόνια που γιορτάζουμε σήμερα είναι επίτευγμα άλλων, είναι κληροδοσία. Έχουμε χρέος να παραδώσουμε και εμείς στους επερχόμενους το δικό μας επίτευγμα, τις μελλοντικές δεκαετίες.”
Για τη νέα περίοδο των Γιορτών:
“Στη νέα περίοδο οι Εορτές Λόγου και Τέχνης πρέπει να γίνουν ανταγωνιστικές και μάλιστα λαμβάνοντας πολύ σοβαρά υπόψη το βάθος και την έκταση του ανταγωνισμού προς τον οποίο πρέπει να βγουν νικηφόρες. Για να είναι κανείς ανταγωνιστικός, θα πρέπει να μελετήσει τις πρωτοβουλίες των ανταγωνιστών του, τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, και κυρίως να μην χάσει την ικανότητα να έχει καθαρούς και εύληπτους στόχους. Προσωπικά και με την πείρα που έχω αποκτήσει με τα χρόνια πιστεύω ότι οι Εορτές θα πρέπει να αναδιοργανωθούν επάνω σε δύο παράλληλες βάσεις.
Μια που να ικανοποιεί το θεμελειώδη σκοπό της επιμόρφωσης του λαού, και μια που να αποσκοπεί στο να καταστήσει την Λευκάδα δια των Εορτών χώρο διεθνούς επιστημονικής ανάδειξης. Κατ’ αρχήν οι Εορτές δεν πρέπει να χάσουν την λαϊκότητά τους”
“Όμως δίπλα στις λαϊκές Εορτές η Λευκάδα μπορεί και κυριολεκτικώς δικαιούται να δημιουργήσει ένα διεθνές προφίλ προσελκύοντας και εντάσσοντας στις Εορτές Λόγου και Τέχνης διεθνείς επιστημονικές πρωτοβουλίες από τις οποίες καμιά δεν θα έμενε ασυγκίνητη στην ιδέα να εγκατασταθεί και να φιλοξενηθεί στο πανέμορφο νησί του Oδυσσέα, του βασιλιά της γνώσης και της σοφίας. Η Λευκάδα πρέπει να ξεπεράσει το επίπεδο της αριθμητικής των πόσων καθηγητών Πανεπιστημίου γέννησε και να διερευνήσει τη δυνατότητα να εκμεταλλευθεί τις πρωτοβουλίες εκείνων ή και άλλων για το καλό της κοινής μας καταγωγής. Τα φυσικά και τα γεωγραφικά χαρίσματα του νησιού, η ιστορία και οι μύθοι μας, οι υποδομές που βαθμηδόν αποκτούμε, πρέπει να προβληθούν ως το πολιτιστικό κεφάλαιό μας στο πλαίσιο μιας οργανωμένης δράσης προσέλκυσης πρωτοβουλιών για να γίνει η Λευκάδα δια των Εορτών και πάλι μέσα σε συνθήκες σύγχρονης πραγματικότητας φάρος πολιτισμού και γνώσης.”
ΒΙΒΙΑΝΝΑ ΒΑΡΔΗ
Από την εφημερίδα "Τα Νέα της Λευκάδας".