ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ & ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ - ΜΕ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΜΕΡΑΚΙ

Κατηγορία: Πολιτιστικά
Panvagil
Σάββατο, 20 Οκτωβρίου 2007 03:00
Εμφανίσεις: 946

Με περιέργεια και ανυπομονησία περιμένουμε νΆ ανοίξει τις πύλες της στο κοινό η Αναδρομική Έκθεση Βυζαντινής Ζωγραφικής και Αγιογραφίας, σήμερα Σάββατο 20 Οκτωβρίου, στις 18.30 στο δημαρχείο.
Εμείς καταφέραμε να μπούμε στο «παρασκήνιο», τις ώρες που η κ. Χαρά Σαΐτη και οι μαθητές της ετοιμάζουν την έκθεση. Η ώρα είναι περασμένη, αλλά ένα σωρό κόσμος εργάζεται υπό την καθοδήγηση της δασκάλας: άλλος τοποθετεί διάφορα υλικά και χρώματα σε προθήκες, άλλος επιμελείται τις εικόνες, άλλος ταξινομεί τα βυζαντινά χειρόγραφα, άλλος φτιάχνει κατασκευές «για να μην είναι μονότονη η έκθεση». Όλοι δουλεύουν οργανωμένα και με χαρά. Τα γέλια και τα πειράγματα δε λείπουν. Καμιά φορά κι η συγκίνηση, για κάποια εικόνα που κάτι τους θυμίζει...
Σε μια στιγμή ανάπαυλας, βρίσκουμε την ευκαιρία να πλησιάσουμε την κ. Σαΐτη, για να μας πει λίγα πράγματα για την έκθεση.

-Πώς ξεκίνησε όλη αυτή η ιστορία με τα τμήματα αγιογραφίας;
- Πολύ απλά, μια ωραία μέρα, πήρα ένα φάκελο με αναλυτικές προτάσεις για τη δημιουργία τμήματος αγιογραφίας και βυζαντινής ζωγραφικής στα ΝΕΛΕ, πήγα, τον κατέθεσα, συζήτησα με τους αρμόδιους ... κι έγινε!

-Τι σας ώθησε να προχωρήσετε σ? αυτή την πρόταση;
- Η προηγούμενη εμπειρία μου ? είμαι 20 χρόνια αγιογράφος και διδάσκω, δε μΆ άφηνε να ησυχάσω. Έχω τη δουλειά μου, τις σπουδές μου, την οικογένειά μου. Ο χρόνος που μου μένει είναι ελάχιστος. Πήρα, όμως, την απόφαση ν? ασχοληθώ με τη διδασκαλία σε πιο «επίσημη» βάση κι ως εκ τούτου σε μεγαλύτερο κοινό. Ίσως γιατί νοιώθω πως έχω υποχρέωση να μοιραστώ αυτά που έχω μέσα μου (γνώσεις, εμπειρίες), με άλλους ανθρώπους. Ας πούμε ότι έτσι ικανοποιείται η ανάγκη μου να δίνω. Έτσι, αφήνω χώρο μέσα μου για καινούργια πράγματα...

- Πόσο δύσκολο ήταν να πείσετε τους αρμόδιους να υλοποιήσουν τις προτάσεις σας;
- Δε νομίζω ότι ήταν δύσκολο. Αν και η παραδοσιακή βυζαντινή ζωγραφική είναι κάτι πολύ εξειδικευμένο, αν και ήρθα στη Λευκάδα ξένη, χωρίς να γνωρίζω πρόσωπα και καταστάσεις, ήμουν τυχερή γιατί συνάντησα αποδοχή και οι άνθρωποι μου έδειξαν εμπιστοσύνη. Εντάξει, το πρόγραμμα ξεκίνησε δειλά- δειλά και με πολλές επιφυλάξεις. Αλλά είχε τόσο μεγάλη ανταπόκριση από τον κόσμο, που ξεπέρασε κάθε προσδοκία.

- Πώς ανταποκρίθηκε ο κόσμος;
- Στην αρχή (άνοιξη 2003) έγινε ένα τμήμα με 20 ? 25 άτομα. Κάποια στιγμή, τον επόμενο χρόνο, δε χωράγαμε! Έγιναν 3 τμήματα από 25 ? 30 άτομα. Κι αυτό συνεχιζόταν. Όχι μόνο έρχονταν συνεχώς καινούργιοι, αλλά δεν έφευγαν κι οι παλιοί! Πολλοί μαθητές έχουν παραμείνει «πιστοί» από την αρχή. Έτσι αναγκάστηκα να κάνω κι άλλα τμήματα, για προχωρημένους, για συνθέσεις, για χειρόγραφα κ.λ.π. Σχεδόν 200 άτομα παρακολούθησαν μΆ επιτυχία τα μαθήματα.

- Τι είδος ανθρώπων έρχονται συνήθως στα σεμινάρια αυτά; Απαιτούνται κάποιες προϋποθέσεις, π.χ. μόρφωση, γνώσεις ζωγραφικής, για να παρακολουθήσει κανείς;
- Δε χρειάζεται τίποτα απΆ αυτά! Κάθε τμήμα ήταν πάντα ετερόκλητο. ¶νθρωποι διαφόρων ηλικιών, μορφωτικών επιπέδων, ενδιαφερόντων. Μάλιστα λίγοι απΆ αυτούς είχαν ζωγραφίσει ποτέ. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει εισαγωγή στο σχέδιο και στο χρώμα, ιστορία της βυζαντινής τέχνης και τεχνική. Λίγο-πολύ όλοι τα κατάφεραν. Για μένα το σημαντικότερο είναι ότι άνθρωποι οικογενειάρχες, εργαζόμενοι, μΆ ένα σωρό υποχρεώσεις, αφιέρωσαν το χρόνο τους για νΆ ασχοληθούν δημιουργικά. Κι αυτό δεν το βρίσκεις εύκολα...

- Πόσες ώρες διαρκούν τα μαθήματα;
- Συνολικά κάθε τμήμα είχε από 75 ως 120 ώρες. Τα μαθήματα ήταν τρίωρα ή κάποτε εξάωρα. Δε θυμάμαι ποτέ να κάναμε διάλειμμα.

- Δε φοβάστε μήπως κάποια στιγμή σας ανταγωνιστούν οι μαθητές σας;
- Η τεχνική που διδάσκω είναι αντιεπαγγελματική, δε χρησιμοποιείται- παρά σπάνια- επαγγελματικά. Αποτελεί πιο πολύ ζήτημα ψυχής, ενδοσκόπησης. Όσον αφορά στο καλλιτεχνικό κομμάτι, λένε πως κάθε δάσκαλος ολοκληρώνεται όταν τον ξεπεράσουν οι μαθητές του...

- Μιλήστε μας λίγο για την έκθεση. Τι θα δούμε;
- Η έκθεση αυτή είναι αναδρομική, που σημαίνει ότι θα παρουσιάσουμε τη δουλειά που έγινε από το 2003 ως σήμερα. Φυσικά, ύστερα από επιλογή, γιατί ο χώρος που έχουμε στη διάθεσή μας δε χωράει όλα τα έργα. Στην πρόθεσή μας είναι να εκπροσωπηθεί κάθε μαθητής που θέλει να συμμετέχει, με τουλάχιστον ένα έργο. Τελικά συμμετέχουν γύρω στους 60 μαθητές με πάνω από 200 έργα. Είναι εικόνες πάνω σε ξύλο, με φύλλα χρυσού και αυγοτέμπερα, μονοπρόσωπες και σύνθετες. Επίσης θα δείτε ιστορημένα χειρόγραφα πάνω σε πάπυρο. Αλλά, ακόμη και την τεχνική διαδικασία, τα υλικά, μια απλή και συνοπτική ιστορία της βυζαντινής τέχνης.

- Πώς βλέπετε να προχωράει αυτή η υπόθεση; Έχει προοπτικές; Τι σχέδια υπάρχουν για το μέλλον;
- Σίγουρα έχει φοβερές δυνατότητες. Δεν έχω ακούσει πουθενά αλλού να συμβαίνει κάτι ανάλογο, ούτε καν σε μεγάλες πόλεις. Ο κόσμος εδώ αγκάλιασε και κατανόησε τη βυζαντινή ζωγραφική. Έτσι, αυτόματα δημιουργήθηκε μια κοινότητα ανθρώπων που «μιλούν την ίδια γλώσσα», κρατούν άσβεστη τη φλόγα. Νομίζω ότι τους αξίζει κάτι καλύτερο. Κάτι πιο μόνιμο και σταθερό, που θα έχει μεγαλύτερη εμβέλεια, που θα μπορεί να βγει από τα στενά όρια της Λευκάδας, με περισσότερες προοπτικές.

- Tελειώνοντας, έχετε κάτι να πείτε στους μαθητές σας ή στον κόσμο που θέλει να επισκεφθεί την έκθεση;
- Στους μαθητές μου οφείλω ένα μεγάλο «ευχαριστώ», για τα σπουδαία πράγματα που έμαθα, που πήρα απΆ αυτούς. Θα ήθελα να τους ευχηθώ, ότι κάνουν, να το κάνουν σαν αγιογραφία, με αγάπη και μεράκι...
Σ?εκείνους που θα έρθουν να δουν την έκθεση, νομίζω ότι θα κάνουν την καλύτερη επιλογή. Θα φύγουν «γεμάτοι», γεμάτοι χρώματα και έκφραση, γεμάτοι γαλήνη, γεμάτοι γνώσεις.
Να σημειώσω, μόνο, εδώ, ότι περιμένουμε νΆ ανταποκριθούν και τα σχολειά, μια που η έκθεση έχει εκπαιδευτικό ενδιαφέρον. Μάλιστα προσφέρομαι να ξεναγήσω τα παιδιά μετά από συνεννόηση με τους δασκάλους.
-Σας ευχαριστούμε και ευχόμαστε «καλή επιτυχία».


Οι μαθητές
Πλησιάσαμε ορισμένους απΆ τους μαθητές του τμήματος, όσους ευκαιρούσαν νΆ αφήσουν λίγο τη δουλειά τους στην έκθεση. Ρωτήσαμε, λοιπόν την κ. Διονυσία Σούνδια, που έχει παρακολουθήσει ανελλιπώς απΆ την αρχή των σεμιναρίων:
- Τι είναι αυτό που σας έκανε να παραμείνετε τόσο πολύ στην αγιογραφία;
- Η αγιογραφία ήταν για μένα ένα αναπάντεχο ταξίδι. Ένα ταξίδι στα μύχια της ψυχής, από εκείνα που παρακαλάς να μην τελειώσουν ποτέ...
- Τι είναι αυτό που αποκομίσατε από τα μαθήματα, τι έμεινε τελικά;
- Νοιώθω μέσα μου ότι δεν είμαι η ίδια όπως πριν, ότι έχει ξεκινήσει μια διαδικασία αυτοβελτίωσης, κάτι που δε μπορώ να προσδιορίσω. Οπωσδήποτε άλλαξε και η κοσμοαντίληψή μου και οι απόψεις μου για την τέχνη διευρύνθηκαν.

Η κ. Μαίρη Κουνιάκη μΆ ενθουσιασμό μας περιγράφει την εμπειρία της:
«Δυο χρόνια διδαχθήκαμε από την κ. Χαρά, που είναι εξαίρετη δασκάλα της βυζαντινής τέχνης. Ότι και να πω θα είναι λίγο. Ζήσαμε στιγμές που δεν περιγράφονται με λόγια.»

Μαζί της συμφωνεί και η κ. Καίτη Λέκκου, η οποία τονίζει την ανάγκη να συνεχιστεί η προσπάθεια με καλύτερες συνθήκες.

Η κ. Αγγελική Φούρου, επισημαίνει ότι πρέπει να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο οι φορείς του τόπου. «Μεγάλη μερίδα συντοπιτών μας αναζητά τέτοιες διεξόδους. Το κενό αυτό κάλυψε η δασκάλα μας με την υπερπροσπάθειά της να ξεπεράσει τις ελλείψεις, αλλά κυρίως με την κατάθεση ψυχής. Τα όσα βιώσαμε στα μαθήματα δεν περιγράφονται με λέξεις»
Ένα μεγάλο «ευχαριστώ»στη δασκάλα της, προσθέτει η κ. Γεωργία Χαλκιοπούλου, και συνεχίζει: «η κ. Σαΐτη μας έβαλε σΆ ένα κομμάτι της τέχνης απρόσιτο και άγνωστο για μας. Είναι ανεκτίμητα αυτά που μας προσέφερε.»

Μια απΆ τις πιο καινούργιες μαθήτριες, η κ. Σοφία Αργύρη, μιλάει με συγκίνηση:
«Η επαφή μας με το ξύλο, τα χρώματα, τις μορφές, δεν ήταν απλώς μια φυγή από την άχρωμη και μουντή πραγματικότητα, όπως αρχικά νομίσαμε. Ήταν η είσοδός μας στον κόσμο των συμβόλων, της πίστης, της παράδοσης, της ιστορίας και γενικότερα της τέχνης και του πολιτισμού.»

Αλλά και η συμμαθήτριά της κ. Καζά Τάνια, συμπληρώνει:
«Ο αρχικός μου προβληματισμός ήταν πώς θα μπορέσουν χέρια αρχαρίου νΆ αποδώσουν τις θείες μορφές. Σε κάθε σκαλί που ανεβαίναμε με αγωνία, σε κάθε μικρό βήμα, η δασκάλα μας ήταν εκεί να μας στηρίξει, να μας οδηγήσει. Τώρα που έχω διανύσει αυτή τη μικρή διαδρομή, νομίζω ότι η αγιογραφία είναι βίωμα, εμπειρία, ζήση... Είναι ένας διάλογος με το ¶γιο πρόσωπο που ζωγραφίζεις, είναι ένα ιδιαίτερο εσωτερικό κανάλι επικοινωνίας μαζί του, είναι μια ολοζώντανη, υπαρκτή σχέση. Νοιώθω ευγνώμων που αξιώθηκα να το ζήσω όλο αυτό...»

Κι εμείς τι άλλο να πούμε; Καλή επιτυχία! Σας αξίζει!