1 ΧΡΟΝΟΣ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΤΕΛΗ ΧΑΡΑΜΟΓΛΗ...

Κατηγορία: Πολιτιστικά
Panvagil
Πέμπτη, 03 Ιουνίου 2004 12:26
Εμφανίσεις: 873

Αφιέρωμα μνήμης & τιμής από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Λευκάδας

Με την συμπλήρωση ενός έτους απουσίας του ιδρυτή και δωρητή στο Δήμο Λευκάδας της Ειδικής Λευκαδιακής Βιβλιοθήκης (Χ.Ε.Λ.ΒΙ.) Τέλη Χαραμόγλη, το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Λευκάδας, πραγματοποίησε εκδηλώσεις μνήμης και τιμής το Σάββατο 29 Μαΐου 2004 στην αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμού Λευκάδας. Κατά την έναρξη της συνεδρίας, χαιρετισμούς απηύθυναν ο εκπρόσωπος του σεβ. Μητροπολίτη μας κ.κ. Νικηφόρου, π. Γεράσιμος Ζαμπέλης, ο κ. Ξεν. Βεργίνης βουλευτής Λευκάδας, ο κ. Χρ. Λάζαρης, νομάρχης Λευκάδας κ. Γιώργος Γληγόρης δήμαρχος Λευκάδας καθώς επίσης και η κόρη του Τέλη Χαραμόγλη κα Μαρία Ρεζώνη.

Ο έφορος του Π.Κ., αρμόδιος για θέματα βιβλιοθηκών, κ. Ξενοφώντας Γράψας, πραγματοποίησε σύντομη ομιλία στην οποία γίνονταν αναφορές για τα προβλήματα που παρουσιάζει σήμερα η ΧΕΛΒΙ. Προβλήματα που εστιάζονται σε δυο σημεία. Στο κτιριακό και στην οργάνωση της βιβλιοθήκης. Σε επόμενό μας φύλλο θ’ αναφερθούμε λεπτομερέστερα στο θέμα.

Η ομιλία του κ. Σπύρου Ασδραχά, ιστορικού με θέμα “Οι Ορίζοντες της Χαραμόγλειου Βιβλιοθήκης” διαβάστηκε από την έφορο της αίθουσας τέχνης του Π.Κ. κα Άννα Νικοδήμου μιας και ο κ. Ασδραχάς δεν μπόρεσε να έρθει τελικά στην Λευκάδα. Ας δούμε ένα απόσπασμα.

Ομιλία Ασδραχά
«...Για να προσφέρει, όμως, η βιβλιοθήκη το μέγιστο των δυνατοτήτων της χρειάζεται να γίνονται ορισμένα πράγματα πέρα από την ίδια τη συντήρηση του υλικού της. Το στοιχειωδέστερο από τα πράγματα αυτά είναι να συνεχίζεται ο εμπλουτισμός της με την ίδια επιμονή και με το ίδιο σύστημα που έδειξε ο δημιουργός της: τα δημοσιεύματα για την Λευκάδα και τα δημοσιεύματα των Λευκαδίων όχι απλώς θα συνεχίζονται, αλλά συγχρόνως θα πολλαπλασιάζονται θα πρέπει όλα να καταλήγουν στη Βιβλιοθήκη. Τούτο δεν είναι από τα δυσκολότερα.
Τα δυσκολότερα αρχίζουν από τη στιγμή όπου η Βιβλιοθήκη γίνεται επιχειρησιακή, μεταλλάσσεται σε εργαστήρι. Προτεραιότητα πρώτη, η καταλογογράφηση. Οι τεχνικές που εφαρμόζονται πλέον στις βιβλιοθήκες επιτρέπουν να υπερκερασθούν οι στενότητες του κλασσικού βιβλιογραφικού δελτίου και να γίνει η μετάβαση σε άλλον τύπο καταγραφής, ο οπoίος θα ανταποκρίνεται σε αιτήματα ιστοριογραφικά και θα προσφέρει σ αυτά τη στοιχειώδη υποδομή τους. Χρειάζεται συνεπώς να καθορίσει κανείς τα στοιχεία εκείνα που θα πρέπει να διασώζονται στο δελτίο ενόψει μια ιστοριογραφικής πλέον χρήσης του που δεν θα έχει πάντα ως αποκλειστική προϋπόθεση την αναγωγή στο ίδιο το περιγραφόμενο τεκμήριο. Από τον πολυπληροφοριακό τρόπο καταγραφής θα ανακύψουν μέσω των διασταυρώσεων των στοιχείων επί μέρους τεκμηριωτικά σώματα, ικανά να εδράσουν τις ποσοτικές διερευνήσεις στις οποίες αναφερόμουν προηγουμένως.
Τα ζητούμενα που προσπάθησα να σκιαγραφήσω χωρίς λεπτομέρειες και παραδείγματα, δεν είναι ούτε καινοφανή ούτε δυσκολοκατόρθωτα, από τη στιγμή βέβαια που θα απευθυνθεί κανείς στους ειδικούς. Ας προσθέσω ακόμη ότι έχουν πολλαπλασιασθεί τα ερευνητικά ενδιαφέροντα και διευρυνθεί τα θεματικά πεδία ότι ακόμη έχουν πολλαπλασιαστεί οι δυνατότητες και οι θεσμοθετημένοι φορείς της έρευνας, κατά κύριο λόγο ιστορικής στην περίπτωση μας: όλα αυτά υποσημαίνουν τους πολλαπλούς ορίζοντες της Χαραμόγλειας Βιβλιοθήκης αλλά και τις αναπόφευκτες προϋποθέσεις της αξιοποίησης της ως εργαλείου και όχι μόνο ως εστίας αποθησαύρισης (......)
Όσα άφησε στην πατρίδα του δεν έχουν ως μοναδικούς αποδέκτες και χρήστες τους λίγους που καταπιάνονται με μέθοδο και με αρχές στη μεταγραφή της ιστορικής πράξης σε λόγο ιστορικό η σε δημιουργική άλλου τύπου έκφραση: έχουν επίσης ως αποδέκτες και χρήστες όλους μας μέσα από διαφορετικούς άλλά συγχρόνως παραπληρωματικούς δρόμους κατανόησης και μέθεξης τελικός, αλλιώς, αποδέκτης και χρήστης της κληρονομιάς του Τέλη Χαραμόγλη είναι το συλλογικό πολιτισμικό πρόσωπο του τόπου μας...».

Ακολούθησε η ομιλία του κ. Τριαντάφυλλου Σκλαβενίτη ιστορικού, Διευθυντή Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών με θέμα: “Η Χαραμόγλειος Βιβλιοθήκη και η Λευκαδίτικη πολιτισμική υποδομή”. Σας παρουσιάζουμε αποσπάσματα της ομιλίας.

Ομιλία Σκλαβενίτη
...................
Ο Αριστοτέλης Χαραμόγλης ξεκινά το 1973 τη συγκρότηση της βιβλιακής συλλογής του, αναζητώντας ξανά τα μονοπάτια που οδηγούν στους τόπους που βιώθηκε η ελευθερία των παιδικών και νεανικών χρόνων: νοσταλγία, που η ωριμότητα οδηγεί στη μνήμη, τη συνολική, χωρίς επιμερισμούς και ιεραρχήσεις. Η Λευκάδα και οι άνθρωποί της όλων των εποχών, «στον άμετρο καιρό», στη γενέτειρα και όπου γης, όπως αυτοϊστορήθηκαν με τα έργα τους ή όπως του ιστόρησαν άλλοι, Λευκαδίτες και ξένοι: αν μπαίνει κάποιος περιορισμός στη βούληση για συναγωγή τεκμηρίων, αυτός προσδιορίζεται κυρίως από τις δικές του οικονομικές προϋποθέσεις. Όχι εικόνες, πίνακες ζωγραφικής, αρχαιότητες, που απαιτούν μεγάλες δαπάνες και είναι δυσεύρετα. Τα έντυπα μόνο, που αποτυπώνουν κείμενα, εικόνες, χαρακτικά, ζωγραφικά έργα, φωτογραφίες. Αλλά και τα έντυπα δεν είναι λίγα, και καθώς δεν ξεκινά με οδηγούς τις βιβλιογραφικές συναγωγές (οι οποίες άλλωστε για τον 20ό αιώνα δεν υπάρχουν), δε γνωρίζει ούτε προσεγγιστικά τα μεγέθη τους. Στην αναζήτησή του δεν αρκείται στη βιβλιογραφική ένδειξη, που θα μπορούσε να κρατήσει σ’ ένα κομμάτι χαρτί ή, όπως γνώριζε καλά, σ’ ένα τετράδιο, όπως το «μνημειώδες» λογιστικό βιβλίο που κρατούσε στο επάγγελμά του.
Ήθελε τα ίδια τα πράγματα: τα βιβλία, τα φυλλάδια, τα χαρακτικά, τις αφίσες, τους χάρτες· αλλά ήταν έτοιμος να καταφύγει στο υποκατάστατο των φωτοτυπιών, που έδενε σε τετράδια για να τα διατηρήσει στη συλλογή του, έστω κι αν αργότερα εύρισκε πρωτότυπο αντίτυπο. Δε σταματούσε στα αυτοτελή: οι μελέτες και τα άρθρα σε εφημερίδες, περιοδικά, σύμμεικτους τόμους, έβρισκαν ισότιμη φροντίδα. Κάποτε αγόραζε ολόκληρους τους τόμους, άλλες φορές έβρισκε ανάτυπα, άλλοτε κατέφευγε στις φωτοτυπίες. Έβρισκε τρόπους να συγκεντρώνει και όσα βιβλία έχουν μικρές αναφορές στη Λευκάδα: αν αποκτούσε ολόκληρο ένα τέτοιο βιβλίο, ανέγραφε τον λόγο για την είσοδό του στην Ειδική Λευκαδιακή Βιβλιοθήκη· όταν κατέφευγε σε φωτοτυπίες των σελίδων με τις αναφορές στη Λευκάδα προσέθετε και τον τίτλο του βιβλίου σε φωτοτυπία. Αν έβρισκε επιμέρους ανάτυπα, σπαράγματα ή αποκόμματα ενός βιβλίου, περιοδικού ή εφημερίδας, που αναφέρεται στη Λευκάδα, ή συγγραφέας του είναι Λευκαδίτης, τα αποκτούσε· αν δεν το έβρισκε δεν φωτοτυπούσε το επιμέρους, εφόσον είχε αποκτήσει το συνολικό έργο. Το επιμέρους, αν είναι έργο Λευκαδίτη και αναφέρεται σε Λευκαδίτη συγγραφέα, ταξινομείται στο συγγραφέα του· και μόνον αν βρεθεί δεύτερο αντίτυπο τοποθετείται στο όνομα του Λευκαδίτη συγγραφέα που αναφέρεται. Αν αναφέρεται σε ειδικό ή γενικό θέμα της λευκαδίτικης πραγματικότητας, ταξινομείται σ’ αυτό το θέμα.
...................
Έτσι κατάφερε να δημιουργήσει μια συλλογή, που την υπολόγιζε σε 40.000 περίπου τίτλους με τα έργα 810 περίπου Λευκαδίων και άλλο υλικό, που καλύπτει 70 ενότητες λευκαδίτικων θεμάτων, που μπορούν να υπερβούν και τις 70.000, που ο ίδιος υπολόγιζε, όταν θα γίνει αναλυτική καταγραφή της Βιβλιοθήκης.
...................

Τέλος, ακολούθησε η ομιλία του κ. Δημητρίου Τσερέ, Φιλολόγου με θέμα “Η Χαραμόγλειος Βιβλιοθήκη ως εργαλείο του τοπικού ιστορικού και εκπαιδευτικού στο μάθημα της τοπικής ιστορίας”. Σας παραθέτουμε, αποσπάσματα και από αυτή την ομιλία.

Ομιλία Τσερέ
...................
Ας πιάσουμε πρώτα τους δρόμους, που έχουν πάντα τη δική τους ιστορία.
Οδός Πανάδα και οδός Παπαστραβοσκιάδη - Τι είναι αυτά τα περίεργα ονόματα; Η περιέργεια μας ανοίγει τον δρόμο να μιλήσουμε για τη στάση των χωρικών του 1819 και για άλλα θέματα, που σχετίζονται μ’ αυτήν είτε ειδικότερα (π.χ. την έδρα της εξέγερσης ή την τύχη των πρωταγωνιστών της) είτε γενικότερα (π.χ. η Αγγλοκρατία στη Λευκάδα). Πως θα τεκμηριώσουν τα παιδιά την εργασία που θα τους αναθέσει ο δάσκαλος τους; Η Χαραμόγλειος θα τους προσφέρει όλη τη βιβλιογραφική υποστήριξη και, στους τους πιο φιλόδοξους, αν υπάρχουν, το Αρχείο θα προσφέρει την αντίστοιχη αρχειακή.
Ένας άλλος περίεργος δρόμος: οδός Φιλοσόφων! Τι όνομα είναι αυτό! Ας δώσουμε στους μαθητές μας την ευκαιρία να ψάξουν στη Χαραμόγλειο, στις Λευκαδίτικες σελίδες που εξέδιδε ο Ορφέας τη δεκαετία το 1960, τη μελέτη του Ασδραχά που θα τους πληροφορήσει μέσω του Πουκεβίλ για την παλαιότητα του δρόμου και τη χρήση του Οδός Μύτικα, οδός Παλαίρου, οδός Μεγανησίου, οδός Ακαρνανίας-οι τρεις πρώτοι στα Νότια της πόλης, η τέταρτη Ανατολικά. Να οι ονομασίες που δείχνουν τους δρόμους της εισόδου στην πόλη των επισκεπτών απ’ τα αντίστοιχα μέρη μέχρι τα τελευταία χρόνια, οπότε κόπηκε η θαλάσσια συγκοινωνία μ’ αυτά! Το υλικό της Χαραμογλείου(βιβλία, εφημερίδες, φωτογραφίες) θα βοηθήσει τα παιδιά να ανασυνθέσουν σε κάποιο βαθμό την χαμένη εικόνα.
Ας δούμε μια τυχαία σειρά άλλων σημάτων: Τι είναι αυτές οι πέτρες μέσα στο ιβάρι, μια συνεχής σειρά, αριστερά καθώς πάμε για το Πέραμα, που πάνω τους κάθονται οι γλάροι; Και αυτά τα παράταιρα σπιτάκια της Νέας χώρας μπροστά στον παλιό Ανθώνα; Οι παλιές εκκλησίες μας γιατί δεν μοιάζουν με τις εκκλησίες που βλέπουμε στο βιβλίο της βυζαντινής ιστορίας; Και αυτές τις απίθανες λιθιές που βλέπουμε σε κάθε πλαγιά αλλά κυρίως στην περιοχή της Εξάνθειας τι σόι άνθρωποι τις έστησαν; Αυτός ,πάλι, ο βυθισμένος μώλος, δύο μέτρα κάτω από τη θάλασσα, ανάμεσα από το κάστρο Άγιος Γεώργιος της Πλαγιάς και την παραλία των Καρυωτών, πότε κατασκευάστηκε και τι εξυπηρετούσε;
Οι απορίες θα μας οδηγήσουν να μιλήσουμε με τους μαθητές μας αντίστοιχα για το υδραγωγείο της Αγίας Μαύρας και για τα συστήματα υδροδότησης μιας παλιότερης εποχής, για την υποδοχή των προσφύγων της Μικρασιατικής καταστροφής στη Λευκάδα, για τις πολιτικές και πολιτισμικές τύχες του νησιού ανάμεσα στην Δύση και την Ανατολή, για την παρέμβαση του Λευκαδίτη στο τοπίο και για τους λόγους που την προκάλεσαν, για το μώλο των Κορινθίων στην είσοδο του λιμανιού της αρχαίας Νηρίκου και για τη διάνοιξη της διώρυγας. Σε όλες αυτές τις αναζητήσεις η Χαραμόγλειος έχει τη δυνατότητα να προσφέρει στους μαθητές μας ικανοποιητική τεκμηρίωση για τις εργασίες που θα τους αναθέσουμε.
...................

Η έκπληξη Λογοθέτη
Μετά τον διάλογο που ακολούθησε, η συνεδρία επεφύλαξε μια έκπληξη στους παρευρισκόμενους η οποία είχε να κάνει με την προβολή βίντεο. Πρόκειται για μια συνέντευξη που είχε πάρει ο συμπατριώτης μας, διαπρεπής δημοσιογράφος και πανεπιστημιακός κ. Γιώργος Λογοθέτης από τον Τέλη Χαραμόγλη στον χώρο της βιβλιοθήκης.
Η προβολή του βίντεο συγκίνησε τους παρισταμένους τους οποίους και εξέπληξε ευχάριστα.

Το ρεσιτάλ Μιχαλάκη
Η επετειακή βραδιά μνήμης και τιμής στον Τέλη Χαραμόγλη, έκλεισε μ’ ένα καταπληκτικό ρεσιτάλ πιάνου του κ. Φώτη Μιχαλάκη ο οποίος και κέρδισε το ζεστό χειροκρότημα του κόσμου.

Η εφημερίδα μας, θέλοντας κι αυτή να συμβάλει με τον δικό της τρόπο στην εκδήλωση μνήμης και τιμής στον ανήσυχο, δυναμικό λευκαδολάτρη Τέλη Χαραμόγλη, ανέλαβε με δικά της έξοδα να διακινήσει το βιβλίο που τύπωσε ο Δήμος Λευκάδας για την Χαραμόγλειο Ειδική Λευκαδιακή Βιβλιοθήκη.

ΗΛΙΑΣ ΚΟΝΤΟΓΕΩΡΓΗΣ
Από την εφημερίδα “Τα Νέα της Λευκάδας”