- Λεπτομέρειες
-
Κατηγορία: Πολιτιστικά
-
Panvagil
-
Παρασκευή, 09 Μαΐου 2008 03:00
-
Εμφανίσεις: 803
Πέρασαν τρία χρόνια από τότε που έφυγε από κοντά μας ο αγαπημένος δάσκαλος και συνάδελφος Πανταζής Κοντομίχης.
Λένε ότι ο χρόνος απαλύνει τον πόνο, επουλώνει τις πληγές. Και είναι αλήθεια. Όμως παράλληλα, όσο το σήμερα μας πληγώνει, όσο το σήμερα με την ανεπάρκειά του μας απογοητεύει, τόσο γίνεται περισσότερο οδυνηρή η απουσία των μορφών που με την παρουσία τους, τη ζωή τους, το έργο τους έδιναν ουσιαστικό περιεχόμενο στη ζωή και στη ζωή μας. Τούτες τις ώρες η στιγμή νοσταλγικά ανασκαλεύει και θυμάται, θυμάται και πονάει γι? αυτούς που τόσο παράξενα και οριστικά λιγόστεψαν τη ζωή μας και συγχρόνως αισθάνεται την ανάγκη να εκφραστεί με το λόγο της να φέρει κοντά της τη μορφή τους, αν και ο λόγος πολλές φορές αδυνατεί ν? ανταποκριθεί στο μέγεθος της προσφοράς και του έργου τους.
Η ψυχή θυμάται εκείνα τα δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του Ά50, όταν ο Πανταζής Κοντομίχης νεαρός τότε καθηγητής στο Γυμνάσιο της Βόνιτσας, μέσα στις υγρές και σκοτεινές αίθουσές του, προσπαθούσε να θερμάνει με τη ζεστή του παρουσία τις ψυχές μας και να τις μεταλαμπαδεύσει το φως της γνώσης με ένα τρόπο πρωτόγνωρο για την εποχή μας. Ζώντας μέσα σε ένα αυστηρό, δασκαλοκεντρικό μαθητικό περιβάλλον, μεθούσαμε από την δημιουργική του παρουσία, ανάσανε η ψυχή μας από την καταπίεση και προσπαθούσαμε να ανταποκριθούμε στα κελεύσματα της γνώσης που μας πρόσφερε, για να τον ευχαριστήσουμε. Ένας υπέροχος, προσιτός δάσκαλος, σωστός παιδαγωγός, εξαίρετος επιστήμονας και αργότερα αγαπημένος συνάδελφος, Διευθυντής, Επιθεωρητής.
Από τα πρώτα χρόνια της επιστημονικής του πορείας διακρίνονταν για τις βαθύτερες ανησυχίες του για όλα τα τεκταινόμενα σε κάθε επίπεδο ζωής.
Γεννημένος στον Κάββαλο της Λευκάδας, μέσα σ? ένα αγροτικό περιβάλλον, ζυμωμένος από τον πόνο και το μόχθο των απλών ανθρώπων, αφουγκράστηκε την ψυχή τους και με περισσή αγάπη και κατανόηση κατέγραψε το μεγαλείο της. Αδερφωμένη η καρδιά του με την καρδιά τους τραγούδησε στη χαρά τους, σιγομουρμούρισε τα μοιρολόγια τους στη θλίψη, κέντησε την όμορφη λευκαδίτική φορεσιά, συμπαραστάθηκε στον καθημερινό αγροτικό μόχθο, είδε με κατανόηση τα γιατροσόφια τους, θαύμασε το θησαυρό της πείρας του στις παροιμίες του. Με ένα λόγο απλό, αλλά με αγάπη σμιλευμένο, μοχθώντας ακούραστα κατέγραψε όλες σχεδόν τις εκφάνσεις της λευκαδίτικης ζωής της αγροτικής και όχι μόνο, θεωρώντας καθήκον του ιερό την αναγνώριση της πολύτιμης προσφοράς του λαϊκού πολιτισμού στη γενικότερη πορεία του πολιτισμού. Έτσι με το δεκάτομο λαογραφικό του έργο έδωσε το διαβατήριο της αθανασίας στον λαϊκό λευκαδίτικο πολιτισμό.
Πνεύμα ανήσυχο και δημιουργικό πρωτοστάτησε για την έκδοση του περιοδικού «Μαθητικός κόσμος» που κυκλοφορούσε σε εκατοντάδες Γυμνάσια της Ελλάδας και της Κύπρου, το οποίο και διηύθυνε από το 1952 έως και το 1953. Εδώ παρότρυνε την νεανική ψυχή να εκφραστεί, να ξεφύγει από τα στενά πλαίσια της αίθουσας, να απλώσει τη σκέψη της μέσα στο κοινωνικό γίγνεσθαι, να δει τα προβλήματα, να ευαισθητοποιηθεί, να αναλάβει πρωτοβουλία, να προτείνει λύσεις. Στον πνευματικό τομέα έδωσε βήμα έκφρασης της εσωτερικής ανησυχίας της νεανικής ψυχής που αποτυπώθηκε σε πεζό ή γραπτό λόγο. Έκανε έτσι το περιοδικό μαζί με την αίθουσα εργαστήρι όμορφης πνευματικής συνύπαρξης και συνεργασίας, όπου δημιουργούνται οι αυριανοί συνειδητοποιημένοι πολίτες, οι αυριανοί πνευματικοί άνθρωποι, οι πολιτικοί ταγοί.
Ακούραστος εργάτης του πνεύματος περνούσε ατελείωτες ώρες μέσα στον υγρό χώρο του ιστορικού αρχείου ερευνώντας το παρελθόν του λευκαδίτικου λαού. Σκυμμένος πάνω στα κονιοβριθή, όπως συνήθιζε να λέει κιτρινισμένα αρχεία προσπαθούσε να ανασυστήσει την πολιτιστική του ταυτότητα, να ερμηνεύσει με γνώμονα αυτή τη συμπεριφορά της και τη ζωή της στο παρόν, αλλά συγχρόνως με τα έργα του να κατευθύνει το μέλλον του, συμβάλλοντας έτσι σε μια ενοίωτη προοπτική της πολιτιστικής μελλοντικής του πορείας. Έτσι εκτός από τα έργα λαογραφικού περιεχομένου που τον καθιέρωσαν μύστη της λαϊκής ψυχής, καρπός πολυετούς μόχθου είναι το έργο του «Το Νεοελληνικό θέατρο στη Λευκάδα», όπου παρακολουθεί και καταγράφει με υπομονή και αγάπη τις καλλιτεχνικές ανησυχίες του και μέσα απΆ αυτές τα πιστεύω του, τις ιδέες του, τον πολιτισμό του.
Ο Πανταζής ο Κοντομίχης ήταν όμως πάνω απ? όλα φιλόλογος. Η αγάπη του για τα κλασσικά γράμματα τον οδήγησε στις εξαίρετες μεταφράσεις τους.. Η μετάφραση της «Οδύσσειας» και της «Ηλιάδας», των έργων του Ησιόδου, του έργου «Δάφνις και Χλόη» από τα ποιμενικά του Λόγγου, τον καθιέρωσαν στην συνείδησή μας όχι μόνο σα δεινό μεταφραστή αλλά και σα μεγάλο ποιητή. Υψηλή ποίηση είναι οι έμμετρες μεταφράσεις του, μ? ένα λόγο πλούσιο, πηγαίο, αλλά προπάντων γεμάτο συναίσθημα και λυρισμό. Ένας λόγος που δημιουργεί ένα κόσμο μυθικό, παραμυθένιο, μια ανάσα πνευματικής δροσιάς μέσα στο λογικό, στεγνό κόσμο μας. Έτσι μας χαρίζει στιγμές υψηλής αισθητικής απόλαυσης, μας χαρίζει στιγμές ψυχικής ανάτασης και απογείωσης, αλλά συγχρόνως μας μυεί στον υπέροχο κόσμο των αρχαίων με ένα τρόπο ιδιαίτερα όμορφο που μόνο ο άνδρας ήξερε, η ψυχή του έδινε και η πένα του.
Πέρασαν τρία χρόνια χωρίς το συγγραφέα, τον ερευνητή, τον ποιητή, το δάσκαλο, χωρίς τον «¶νθρωπο». Έναν άνθρωπο που καταξίωσε με την ζωή του, την συμπεριφορά του, την όλη του πολιτεία το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης. Ευγενής, σεμνός, μειλίχιος, ξένος από πάθη, εραστής του διαλόγου, συγκαταβατικός, απέφευγε τις συγκρούσεις, συνεργάζονταν αγαστά με όσους είχε δίπλα του, συμβούλευε, καθοδηγούσε.
Μια ζεστή ανθρώπινη παρουσία, που θα ζεστάνει πάντα τις νοσταλγικές αναπολήσεις ας, πολύ συχνές, σχεδόν καθημερινές, γιατί είναι βαρύς ο χειμώνας της εποχής μας.
ΚΑΛΕΖΟΥ ΔΕΣΠΩ
Φιλόλογος