ΓΙΟΥΡΟΒΙΖΙΟΝ... ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Κατηγορία: Πολιτιστικά
Panvagil
Παρασκευή, 30 Μαΐου 2008 03:00
Εμφανίσεις: 644

Μη μου πείτε ότι δεν γεμίσαμε εθνική υπερηφάνεια από την τριπλή μας νίκη στη Γιουροβίζιον; Εννοώ, βέβαια, το πρώτο και δεύτερο βραβείο για τη χορογραφία και το τρίτο για το τραγούδι.
Αφού προηγουμένως παρακολουθήσαμε βήμα-βήμα κι εξονυχιστικά όλη την προετοιμασία, υπέστημεν πλύση εγκεφάλου, τόση, όσο για να μας εντυπωθεί το τραγούδι, να μας αρέσει, να θεωρήσουμε ότι μας αντιπροσωπεύει σε εθνικό και προσωπικό επίπεδο, στηθήκαμε στις τηλεοράσεις με αγωνία για τον τελικό. Τέτοια πανεθνική κινητοποίηση είχαμε να δούμε από ?πέρσι τέτοια εποχή!
Οι «κουλτουριάρηδες» σνομπάρουν, βέβαια, τη Γιουροβίζιον, ως θέαμα μπανάλ, ανάξιο λόγου και κριτικής. Τους καμαρώσαμε πολλάκις σε εκπομπές να μειδιάζουν ειρωνικά και να κάνουν «πλάκα», παραβλέποντας το γεγονός ότι και οι ίδιοι παίρνουν μέρος σε μια τηλεόραση, που κατορθώνει να ενσωματώνει την αντίδραση προς όφελός της. Με άλλα λόγια, ακόμα και η κακή κριτική, το σχόλιο, η σάτιρα, η ειρωνεία, πουλάνε. Και κανείς τους δεν απέφυγε, ρίχνοντας κακιούλες, να εξάρει τον εαυτό του, ως τέρας καλλιέργειας και μορφώσεως, καλού γούστου και ?ανώτερης υποστάθμης.
Για να μη θεωρηθώ, λοιπόν, κι εγώ μια απΆ αυτούς, δε θα διακινδυνεύσω κάνοντας καλλιτεχνική κριτική. Σε τέτοιες μαζικές διοργανώσεις, πάντα μΆ ενδιέφερε η πολιτική και κοινωνική μεριά του ζητήματος, θεωρώντας πως αποτελεί ένα μέρος της ζωής μας κι αυτό κι εξίσου σημαντικό με άλλα.
Και πώς να μην είναι έτσι, όταν η τηλεθέαση ξεπέρασε και αυτόν ακόμα το Λαζόπουλο!
Κάθε φορά που βγαίνουνε απΆ τα σύνορα, η μόνη μας φροντίδα και ο μεγάλος μας φόβος είναι να μην ξεφτιλιστούμε. Να μη φανούμε υποδεέστεροι των προηγμένων Ευρωπαίων. Να διεκπεραιώσουμε αξιοπρεπώς, τουλάχιστον, την όποια δοκιμασία. Από αρχής ιδρύσεως του νεοελληνικού κράτους μας κατατρέχει αυτή η αγωνία. Μετά από 150 χρόνια, φαίνεται πως δεν νιώθουμε και τόσο σίγουροι. Ούτε και τόσο «ευρωπαίοι».
Οι παγκόσμιες διακρίσεις μεγάλων Ελλήνων σε όλους τους τομείς δεν ήταν αρκετές για να τονώσουν την αυτοπεποίθησή μας: Παπανικολάου, Ελύτης, Θεοδωράκης?
Με μεγάλη ευκολία και χωρίς δεύτερη σκέψη απαρνηθήκαμε τη γλώσσα μας, στο βωμό της παγκοσμιοποίησης(;). κι όχι μόνο εμείς. Τα αγγλικά έχουν από καιρό μετατραπεί σε κοινή γλώσσα, σε αναλογία με εκείνη την «ελληνιστική κοινή» τον καιρό του Αλεξάνδρου. Για να καταλαβαίνουν όλοι τους στίχους των τραγουδιών ή για να καταλαβαίνουν όλοι πόσο δουλικά στέκονται οι λαοί απέναντι στους κυρίαρχους του παγκόσμιου παιχνιδιού;
Η συναδέλφωση των λαών μέσα από ένα πανηγύρι τέχνης είναι ότι καλύτερο μπορούμε να οραματιστούμε. Στην περίπτωση της Γιουροβίζιον όλα τα αδέλφια δεν είναι ίσα. Μερικά είναι πιο ίσα από τα άλλα. Έτσι, πολύ άνετα παρακάμπτουν τους κανόνες (δεν περνούν από ημιτελικό), γιατί έχουν βάλει τα χρήματα! Και οι υπόλοιπες διαγωνιζόμενες χώρες δεν διανοήθηκαν να διαμαρτυρηθούν.
Ως εκ τούτου, η Ισπανία και η Γαλλία έστειλαν τραγούδια που απΆ τη μια σνόμπαραν κοροϊδευτικά το διαγωνισμό, απΆ την άλλη η πολύ χαμηλή τους ποιότητα έριχνε ακόμα περισσότερο το επίπεδο. Και οι τέσσερις μεγάλες χώρες, που δεν θα περνούσαν τον ημιτελικό αν ήταν αλλιώς τα πράγματα, επέδειξαν ένα πρόσωπο ξιπασμού απέναντι στους κατώτερους υπόλοιπους.
Αλλά γιατί να αντιδράσουν, τη στιγμή που τα κέρδη είναι τεράστια για όλους. Το οικονομικώς εφικτό και αναγκαίο έχει υποκαταστήσει την ηθική πλευρά των πραγμάτων. Κέρδη με οποιοδήποτε τίμημα. Είδαμε την Αρμενία να ψηφίζει την Τουρκία, την Πολωνία να στηρίζει τη Ρωσία, τους Σέρβους να μπαίνουν ευχαρίστως στο παιχνίδι, ξεπερνώντας τόσο γρήγορα τις πληγές του πολέμου.
Κι αυτό, στην ιδανική πολιτεία θα ήταν το ζητούμενο. Η παγκόσμια ειρήνη, η αυτοδιάθεση και επικοινωνία των λαών. Εδώ, όμως, πρόκειται απλώς για μάρκετινγκ. Και καμιά διαφήμιση δε μπορεί να σβήσει την ιστορία?
Χρήματα, λοιπόν, και κέρδη με το τσουβάλι. Αλλά και τι εξωφρενικά έξοδα! Τι σπατάλη για το τίποτα! Πόσα και πόσα προβλήματα δε θα μπορούσαν να λυθούν, πόσα καλά πράγματα να γίνουν, με τέτοιες δαπάνες που πήγαν στο βρόντο!
Σκέφτομαι ότι το μεγαλύτερο κέρδος είναι η χειραγώγηση του πλήθους. Του πλήθους που μέρος του είμαστε όλοι. Ευκολοχώνευτη κουλτούρα, ομοιογενής, εντυπωσιακή κι άλλο τόσο παρακμιακή και ξεπεσμένη ηθικά και αξιακά. Η μαζική κουλτούρα που θέλει το θεατή απλό δέκτη, χωρίς κριτική σκέψη, χωρίς ενεργή δράση. Που δεν τον κινητοποιεί να σκεφθεί, να ερμηνεύσει, να ονειρευτεί.
Αυτός, ίσως, είναι και ο λόγος, που δεν κινητοποιούμαστε για σπουδαία ζητήματα όπως το ασφαλιστικό, η πώληση του ΟΤΕ, η παιδεία, η ακρίβεια. Πρέπει να σκεφτούμε, να εκτεθούμε, να ρισκάρουμε. Μόνο από τον καναπέ μας, σε πελάγη ασφαλούς ημικατάθλιψης, χαραμίζουμε ευχαρίστως το χρόνο μας, μόνο και μόνο για να μην αντιμετωπίσουμε την σκληρή και αδυσώπητη πραγματικότητά μας. Αυτήν την αδράνεια, όμως, την πληρώνουμε πολύ ακριβά.
Μια που αρχίζει και η τουριστική σαιζόν, δε θα παραλείψω και το τεράστιο κέρδος από τη διαφήμισή μας σα χώρα προς όφελος του τουρισμού. Καλό είναι να έχουμε ένα καλό προφίλ προς τα έξω, δε λέω. Αλλά, είναι καλύτερα αυτό το προφίλ να έχει αντίκρισμα σε αξίες: καθαρό περιβάλλον, φιλοξενία, υποδειγματικοί αρχαιολογικοί χώροι, πολιτισμός σε κάθε γωνιά της χώρας, διατήρηση της αυθεντικότητας μέσα από διαχρονικές παραδοσιακές αξίες.
Ας μην ψευτίζουμε τον σπουδαίο, σύγχρονο πολιτισμό μας. Είμαι σίγουρη, πως σε όλα τα επίπεδα ? ακόμα και στο οικονομικό- είναι το μεγαλύτερο ατού μας. Το πρόσωπό μας προς τα έξω ας είναι η Μελίνα?
Υ. Γ. Κι εγώ είδα την Γιουροβίζιον, κι εγώ παθιάστηκα για τα αποτελέσματα, κι εγώ συμπαθώ την Καλομοίρα έτσι, για να μη νομίζετε ότι η υποφαινόμενη εξαιρείται?

ΧΑΡΑ ΣΑΪΤΗ
Εικαστικός και θεωρητικός της τέχνης