ΠΕΡΙ ΤΕΧΝΗΣ: ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΓΙΟΡΤΑΣΑΝ ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ

Κατηγορία: Πολιτιστικά
Panvagil
Παρασκευή, 01 Μαΐου 2009 03:00
Εμφανίσεις: 401

Το Σάββατο που μας πέρασε, στις 25 του Απρίλη, έγινε η φετινή γιορτή των ντόπιων σπόρων και ποικιλιών, που για ένατη συνεχή χρονιά λαμβάνει χώρα στην ιερά μονή Τιμίου Προδρόμου, στον Κίσσαβο, που οργάνωσε η μη κυβερνητική, μη κερδοσκοπική κοινότητα «Πελίτι».
Έχω ξαναμιλήσει για αυτήν την προσπάθεια πολλές φορές, και δε θα ήθελα να γίνω κουραστική, ούτε να φανεί ότι προπαγανδίζω κάτι - άλλωστε δεν έχω ούτε εγώ, ούτε κανείς άλλος κάποιο όφελος. Κερδισμένοι από αυτήν την ιστορία είναι οι ίδιοι οι σπόροι, η φύση, η ζωή...
ΟΙ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ
Από μέρες πριν κατέφθαναν από όλα τα μέρη της Ελλάδας άνθρωποι, για να βοηθήσουν στην προετοιμασία της γιορτής. Ήρθαν από την Πελοπόννησο, την Εύβοια, την Κρήτη, τη Θράκη, από παντού! Ετοίμαζαν το φαγητό, συσκεύαζαν σακουλάκια με σπόρους, κατέγραφαν τις ποικιλίες, ενημέρωναν τον τύπο και παράλληλα, αντάλλασαν μεταξύ τους εμπειρίες, συνταγές, σκέψεις, προβληματισμούς. Σκεφτόμουν τι κάνει όλον αυτόν τον κόσμο να αφήνει τις δουλειές του και το σπίτι του, να ταξιδεύει εκατοντάδες χιλιόμετρα, για να δουλέψει εθελοντικά. Η απορία μου λύθηκε, όταν μια κοπέλα είπε, πως, όταν έχεις μέσα σου πράγματα και τα δίνεις, τότε μΆ ένα μαγικό τρόπο, ξαναγεμίζεις. Ο θησαυρός που κουβαλάς μαζί σου, μοιράζεται στους άλλους, και συ δεν τον χάνεις, αλλά τον πολλαπλασιάζεις επΆ άπειρον. Αυτό που λένε, πως, είναι πραγματικά δικό σου ότι μπορείς να δώσεις, έγινε για μας βίωμα, μια ζώσα πραγματικότητα. Μια άλλη κοπέλα μου έλεγε, πως αν και κουράστηκαν πάρα πολύ, δεν έμεινε η κούραση, μόνο η χαρά? Κάποιος νεαρός, που ερχόταν για πρώτη φορά, διαπίστωσε πως, οι επισκέπτες της γιορτής δεν είδαν και δεν κατάλαβαν όσα είδαμε εμείς, που στήσαμε τη γιορτή. Το πιο σπουδαίο κομμάτι ήταν η εθελοντική δουλειά, γιατί έφερε τόσο διαφορετικούς ανθρώπους κοντά, τόσο κοντά ώστε να νιώθουν πως ανήκουν πια σε μια οικογένεια.

Η ΓΙΟΡΤΗ
Όλα ήταν έτοιμα το Σάββατο το πρωί. Ο χώρος για τις ομιλίες, ο χώρος ανταλλαγής σπόρων, η κουζίνα. Ο καιρός καλοκαιρινός σχεδόν, προδιέθετε για χαλάρωση και καλή διάθεση. ¶ρχισαν να καταφθάνουν οι πρώτοι επισκέπτες από νωρίς. Καλλιεργητές από πολλές διαφορετικές περιοχές, έφερναν σπόρους για ανταλλαγή, και μιλούσαν μεταξύ τους για τα προβλήματα και τις χαρές της καλλιεργητικής τους εμπειρίας. Σημαντικά πρόσωπα της πολιτικής ζωής και πιο σημαντικοί απλοί άνθρωποι, μας γέμισαν χαρά με την παρουσία τους. Δεν έλειψαν και τα ελληνικά και ξένα τηλεοπτικά κανάλια, μόνο που, διαπίστωσαν ότι εκεί συνέβαινε κάτι διαφορετικό. Δεν έτρεχε κανείς για να τον δείξει η τηλεόραση, αντίθετα, κανείς δεν ήθελε να μιλήσει για πράγματα τόσο σπουδαία και μαγικά σΆ ένα επισφαλές μέσο, που έχει τη δύναμη να διαστρεβλώσει ή να παρανοήσει τα πράγματα.
Ο κόσμος παρακολούθησε τις εκδηλώσεις και τις ομιλίες. Είχαν έρθει αντιπρόσωποι ανάλογων οργανώσεων από την Τουρκία και την Ισπανία. Λειτουργούσε έκθεση με κείμενα και φωτογραφίες. Μια πολύ όμορφη ιδέα υλοποιήθηκε: πάνω στο χάρτη της Ελλάδας, κάθε καλλιεργητής έβαζε μια χρωματιστή πινέζα. Στο τέλος κάθε πινέζα ενώθηκε με τις άλλες με κλωστή και δημιουργήθηκε ένα ολόκληρο δίχτυ από καλλιεργητές. Παράλειψη και υπόψιν για του χρόνου, ένας παγκόσμιος χάρτης για τους αλλοδαπούς φίλους μας, που ήρθαν από τη Βραζιλία, την Ιταλία, την Τουρκία, τη Γαλλία, κ.α.
Όταν άρχισε η ανταλλαγή των σπόρων, άρχισε το πραγματικό πανηγύρι. Σπόροι ξεχασμένοι στη λήθη του χρόνου και της σύγχρονης βαρβαρότητας, που δοκιμάστηκαν για την ποιότητά τους, την απόδοσή τους, την ανθεκτικότητά τους από τους καλλιεργητές, δίνονταν τώρα δωρεάν, σε κάθε ενδιαφερόμενο. Καλαμπόκια άνυδρα, πολύχρωμα, σιτάρι, όσπρια, κηπευτικά, λουλούδια, μποστανικά, βότανα. Φυτά κηπουρικών της εποχής, φραουλιές, κλήματα, δενδρύλια, αρωματικά φυτά. ¶λλα κοινά, άλλα σπάνια και παράξενα, όλα ντόπια. Πολλοί άνθρωποι που έρχονταν πρώτη φορά απορούσαν που όλα ήταν δωρεάν, η φιλοσοφία όμως, του Πελίτι, δεν αφήνει περιθώρια για να μπουν χρήματα ανάμεσα στους σπόρους και τους ανθρώπους.
«Εμείς σας δίνουμε σπόρους κι εσείς να τους καλλιεργήσετε με αγάπη. Στο τέλος, χωρίς καλά καλά να το καταλάβετε, η αγκαλιά σας θα γεμίσει καρπούς. Με τη σειρά σας, θα κρατήσετε σπόρους για να ξαναφυτέψετε του χρόνου και να δώσετε και στους φίλους σας από αυτούς. Έτσι, βοηθάτε στη διάσωση και τη διάδοση τους και μένουν όλοι ευχαριστημένοι...», έγραφε ένα κείμενο, κάπου στο χώρο της γιορτής. Κι ένα άλλο: «βοηθήστε στην ελευθερία των σπόρων». Και δικαίως! Εκτός από τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, αλίμονο αν επιτρέψουμε τον έλεγχο της τροφής μας σε οποιαδήποτε εταιρεία...
Όταν τέλειωσε η ανταλλαγή σπόρων, μοιράστηκε το φαγητό. ¶φθονο, πλούσιο, γενναιόδωρο, σαν την καρδιά του «πελίτι». Καθίσαμε στο καθαρό γρασίδι, παιδιά, μικροί, μεγάλοι κι απολαύσαμε νόστιμο και υγιεινό φαγάκι, όλα προσφορά των καλλιεργητών- μελών της κοινότητας, τραγουδήσαμε και χορέψαμε. Δεν μας έκανε καρδιά να φύγουμε...

ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ
Ο χώρος στον οποίο γίνεται η γιορτή την τελευταία πενταετία, είναι ψηλά στην κορυφή του Κίσσαβου, μέσα σε δάσος από βελανιδιές, μια περιοχή απείρου κάλλους. Αυτό δεν είναι τίποτα μπροστά στην ομορφιά της απλότητας, το ταπεινό μεγαλείο του μοναστηριού. Εκεί οι αδερφές δουλεύουν ακούραστα τη γη, τα ζώα, τα εργαστήρια, και ζουν την αναχωρητική μοναστική ζωή, ουσιαστικά, χωρίς υποκρισία, φυσικά, θα μπορούσε να πει κανείς. Η λειτουργία του όρθρου, που παρακολούθησα αξημέρωτα, ήταν μια δυνατή εμπειρία. Συγκίνηση και κατάνυξη, που δημιούργησε ένα χώρο σιωπής μέσα στην ψυχή, ένα μικρό ναό έτοιμο για προσευχή. Η άψογη φιλοξενία τους, η ανθρώπινη, ζεστή συμπεριφορά τους, η επιτυχία τους σε όσα έχουν καταφέρει παρόλες τις αντιξοότητες, ήταν πραγματικά ένα σχολείο για όλους.
Στην ενεργή συμμετοχή τους στη γιορτή των σπόρων, δίνουν και ένα πνευματικό χαρακτήρα. Όπως τόνισε η ηγουμένη, γερόντισσα Θεοδέκτη, θέλουμε να διατηρήσουμε τη φύση όπως την παρέδωσε σε μας ο καλός θεός. Η Αποκάλυψη αναφέρει πως, όταν ο άνθρωπος δε θα μπορεί να παράγει την τροφή του, το κακό θα έχει νικήσει. Είναι στο χέρι μας να μη φτάσουμε ως εκεί, να παλέψουμε...

ΤΟ ΠΕΛΙΤΙ
Μια κοινότητα ανθρώπων διαφορετικών, που τους ενώνει η ανάγκη για τη διατήρηση των ντόπιων σπόρων, είναι το Πελίτι. Για τους ανθρώπους αυτούς, οι ντόπιοι σπόροι είναι η αφορμή για έναν πνευματικό δρόμο προς την αυτογνωσία. Ο σπόρος περικλείει τη γέννηση, το θάνατο και την ανάσταση, τη ροή του φυσικού κύκλου, με τον οποίο προσπαθούν να επανασυνδεθούν. Δεν τρέφουν αυταπάτες ότι θα σώσουν τον κόσμο- πώς μπορεί να γίνει αυτό, αν δεν σωθεί πρώτα ο καθένας μόνος του, αν δε συνειδητοποιηθεί μέσα του; Όμως, σε όλη αυτή την απογοήτευση και αμηχανία των καιρών αντιπαραθέτουν:
«Αντί να γκρινιάζεις για το σκοτάδι, άναψε ένα φως»
Η προσπάθεια που ξεκίνησε εδώ και δεκαπέντε χρόνια, ως σχεδόν προσωπική υπόθεση του Παναγιώτη Σαϊνατούδη, σήμερα έχει πάρει διαστάσεις χιονοστιβάδας. Έχουν ήδη διασωθεί γύρω στις 1500 παλιές ποικιλίες, ανταλλάσουν σπόρους πάνω από 50.000 μικροί και μεγάλοι καλλιεργητές σε όλη την Ελλάδα, περίπου 150 καλλιεργητές είναι μόνιμα μέλη του δικτύου ανταλλαγής. Ακόμα, γίνεται σπουδαία δουλειά στα σχολεία, με ενημέρωση και των δασκάλων και των γονέων, οργανώνονται εξερευνητικές αποστολές σε δυσπρόσιτα μέρη της χώρας, για να συγκεντρωθούν παλιοί σπόροι, γίνονται μουσικές εκδηλώσεις, ενημέρωση του κοινού μέσα από εκθέσεις και εκδηλώσεις, τοπικές γιορτές, κι ένα σωρό άλλα πράγματα. Όλα αυτά, γίνονται με την εθελοντική δουλειά, τις προσφορές των φίλων, το μεράκι και την αγάπη των μελών.
Η κοινότητα δεν έχει έσοδα άλλα, παρά μόνο από τις άκρως ενδιαφέρουσες ενημερωτικές εκδόσεις που κάνει κάθε χρόνο και τις οικονομικές εισφορές όσων θέλουν να την υποστηρίξουν. Για πρώτη φορά στη φετινή γιορτή κυκλοφόρησε ένα διπλό cd, με τίτλο «Τραγουδώντας για το Πελίτι», τα έσοδα του οποίου θα στηρίξουν την κατασκευή υποδομής της κοινότητας, που μέχρι σήμερα δεν έχει: γραφεία, αποθήκες, χώροι υποδοχής και άλλα απολύτως απαραίτητα.
Μάλιστα, το εξώφυλλο του cd, ένας συμπαντικός άγγελος, ζωγραφισμένος με φυσικά, χειροποίητα χρώματα, είναι φτιαγμένος απΆ τα χεράκια μου.
Για να προμηθευτείτε το cd ή για οποιαδήποτε άλλη πληροφορία. Απευθυνθείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
www.peliti.gr

ΧΑΡΑ ΣΑΪΤΗ
Εικαστικός και θεωρητικός της τέχνης