- Λεπτομέρειες
-
Κατηγορία: Πολιτιστικά
-
Panvagil
-
Πέμπτη, 11 Ιουνίου 2009 03:00
-
Εμφανίσεις: 637
Με αφορμή την παγκόσμια μέρα βιοποικιλότητας, 22 Μαΐου, έγινε στη Ρώμη η βράβευση των «φυλάκων των σπόρων», από μια διεθνή οργάνωση, την Versity International. Η οργάνωση αυτή είναι ένα διεθνές ινστιτούτο φυτογενετικών πόρων, και με τους συνεργάτες τους αναλαμβάνουν έρευνες, που έχουν σαν στόχο τη βελτίωση της ανθρώπινης ζωής μέσα από τη χρήση και τη διατήρηση της γεωργικής βιοποικιλότητας. Ας σημειωθεί εδώ, ότι η Ρώμη είναι η παγκόσμια πρωτεύουσα της βιοποικιλότητας, έδρα πολλών ανάλογων οργανώσεων, με πάρκα διατήρησης της βιοποικιλότητας και ο σημερινός δήμαρχος της είναι και πρόεδρος της Versity International.
Το 1974 ξεκίνησε ο οργανισμός να λειτουργεί, υπαγόμενος διοικητικά στον FAO, δηλαδή τον οργανισμό Γεωργίας και Τροφίμων και του ΟΗΕ. Αργότερα, το 1991 αυτονομήθηκε και είχε τα δικά του μέλη στη Ρώμη. Από τότε, 54 χώρες μέσω των κυβερνήσεών τους έχουν συνυπογράψει το καταστατικό της οργάνωσης, που έχει ως βασικό στόχο την επείγουσα διάσωση τόσο των γεωργικών όσο και των δασικών ειδών.
Μεταξύ των 30.000 εδώδιμων φυτών, που υπάρχουν στον πλανήτη, χρησιμοποιούμε για τη διατροφή μας σήμερα μόνο 30! Μάλιστα το 60 % των συνολικών θερμίδων που παίρνουμε, εξαντλείται σε τρία είδη: το σιτάρι, το ρύζι και το καλαμπόκι. Αυτή η «σιωπηλή εξαφάνιση», έχει αλλάξει δραματικά την παραδοσιακή γεωργία και τη διατροφή μας, με ανυπολόγιστες επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου και του πλανήτη. Δυστυχώς, δεν υπάρχει μια παγκόσμια λίστα των ειδών που απειλούνται από εξαφάνιση, ώστε να δοθεί μια ευρύτερη οπτική στο όλο θέμα. Παρόλα αυτά, 1400 τράπεζες σπόρων και φυτών διαφυλάτουν μια αρκετά μεγάλη ποικιλία ειδών, παράλληλα με μοναχικές προσπάθειες ιδιωτών.
Η Versity International αποφάσισε φέτος να βραβεύσει επτά από αυτούς τους ανθρώπους, που έβαλαν σκοπό της ζωής τους να διασώσουν με κάθε τρόπο και να παραδώσουν στις επόμενες γενιές τον πλούτο της βιοποικιλότητας της Μεσογείου.
Η Ιταλίδα Ιζαμπέλλα Ρατσιόνε, για παράδειγμα, έχει διασώσει στη φάρμα της στην Ούμπρια, πάνω από 400 είδη φρουτόδεντρων, που επειδή κάποια στιγμή δεν ήταν αρκετά εμπορικά, παραγκωνίστηκαν και χάθηκαν. «Τα ντόπια είδη είναι ανθεκτικά στις ασθένειες και εναρμονισμένα στο περιβάλλον τους και το μικροκλίμα του τόπου τους, παρέχουν ποικιλία γεύσεων και συστατικών και είναι μέρος της ιστορίας μας», είπε στην τελετή βράβευσης η Ιζαμπέλλα. «Γιατί να τα αφήσουμε να χαθούν και να μην γίνουν και μέρος του μέλλοντός μας; Ιδιαίτερα οι γυναίκες, που κατά παράδοση υπήρξαν φύλακες των σπόρων, είναι εκείνες που πρέπει να ευαισθητοποιηθούν. »
Ο Σλήμαν Μπέκευ, ένας ηλικιωμένος αγρότης από την Αλγερία, είναι πλέον ειδικός στα φοινικόδεντρα. Έχει δουλέψει σε πολλά προγράμματα που στηρίζουν την βιοποικιλότητα των φοινικόδεντρων και κυρίως μερικών παλιών ποικιλιών που ανατρέπουν την εξάπλωση της ερήμου. Μάλιστα έχει καταφέρει να καταγράψει σε τρίγλωσσο λεξικό, όλα τα είδη φοινικόδεντρων και τη σημασία τους στην κουλτούρα των Αράβων. Συνηθίζει να λέει μια παλιά παροιμία του τόπου του: «Σπίτι χωρίς δέντρο στην αυλή του είναι έρημο, σπίτι με δέντρο είναι ευλογημένο»
Ο Χοσέ Αλκαζάρ, καθηγητής φυτικής παραγωγής στο Πολυεθνικό Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, θεωρεί πως έχουμε ηθική υποχρέωση στις επόμενες γενιές να παραδώσουμε ότι παραλάβαμε από τις προηγούμενες. « Οι παλιές ποικιλίες διασώζονται από γέρους αγρότες στις φάρμες τους, κι όταν αυτοί οι άνθρωποι φύγουν, θα χαθούν μαζί τους και οι πληροφορίες και οι γνώσεις για τις ντόπιες ποικιλίες. Το ηθικό μας χρέος είναι μεγάλο?». Ο ίδιος, έχει αφιερώσει τη ζωή του στη διάσωση 400 διαφορετικών ειδών πεπονιού, στην Ισπανία, όπου ζει.
Ο Αντώνιο Ονοράτι, θεωρεί πως τη διαφορά στην ποιότητα της τροφής την κάνουν οι μικροί αγρότες που χρησιμοποιούν ντόπιες ποικιλίες. «Οι κυβερνήσεις και οι κοινωνία των εθνών θα πρέπει να προνοήσει ώστε να υπάρχει και το νομικό πλαίσιο που θα προστατεύει την βιοποικιλότητα». Έτσι, από το 1988 δημιούργησε μια οργάνωση που αγωνίζεται για τη θέσπιση νομικού πλαισίου προστασίας της βιοποικιλότητας κι έχει πετύχει την ψήφιση και εφαρμογή τουλάχιστον πέντε τέτοιων νόμων στην Ιταλία.
Όταν, το 1986, ένα κατάστημα Mac DonaldΆs άνοιξε στη Ρώμη, ο Κάρλο Περτίνι ίδρυσε το κίνημα Slow Food, ως απάντηση στα σκουπίδια, τη βαρβαρότητα, την έλλειψη σεβασμού στον άνθρωπο, προστατεύοντας την παραδοσιακή τροφή και τη βιοποικιλότητα. Από το 1989, η Slow Food είναι παγκόσμια, με 82.000 μέλη σε όλον τον κόσμο και δραστηριοποιείται σε 122 χώρες.
Ο Ισμαήλ Γκαλίλ από την Αίγυπτο, το 1996 ίδρυσε την «Τράπεζα σπόρων της ερήμου». Ο ίδιος είναι αγρότης, ειδικός στην βιοποικιλότητα ειδών της ερήμου, και δουλεύει για περίπου 30 χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο, προς αυτήν την κατεύθυνση.
Ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης (φωτό), εμπνευστής του ήδη γνωστού σε μας «Πελίτι», μιας μη κυβερνητικής και μη κερδοσκοπικής οργάνωσης, που λειτουργεί ως κοινότητα, βραβεύτηκε για το σπουδαίο έργο του στην Ελλάδα. Το Πελίτι είναι πλέον πολύ δημοφιλές στη χώρα μας, μια που 30.000 επαγγελματίες και ερασιτέχνες αγρότες συμμετέχουν στην ανταλλαγή και διατήρηση ντόπιων σπόρων σε όλη την Ελλάδα. Ο Παναγιώτης πιστεύει πως όλοι έχουμε το μερίδιο της συνενοχής αλλά και όλοι μπορούμε να δουλέψουμε και να είμαστε αποτελεσματικοί. «Αντί να γκρινιάζεις για το σκοτάδι, άναψε ένα φως», είναι το βασικό του πιστεύω. Μετά τη βράβευση, νιώθει ακόμα μεγαλύτερες τις ευθύνες που επωμίζεται απέναντι στο Πελίτι, τους σπόρους, τον εαυτό του. «Η βράβευση ήρθε σε μια οριακή στιγμή, όπου η κοινότητά μας παίρνοντας τεράστιες διαστάσεις, ξεφεύγει από ένα μοναχικό όραμα και μεταμορφώνεται σε συλλογικότερο και γι αυτό σημαντικότερο. Αυτό μας δίνει την ενέργεια να συνεχίσουμε, αλλά προτάσσει και άλλα ζητήματα, όπως οργάνωσης, επιμερισμό αρμοδιοτήτων, κ.λ.π.. Πάντως, μια παγκόσμια αναγνώριση της δουλειάς μας, εκεί που δεν το περιμέναμε, είναι κάτι που μας δίνει πίστη και ώθηση για περισσότερη δουλειά. Ουσιαστικά, δεν βραβεύτηκε το Πελίτι, οι σπόροι βραβεύτηκαν...»
Παρουσία του εκπροσώπου της ελληνικής πρεσβείας κ. Μιχαήλ Ι. Βρετάκη, συμβούλου οικολογίας και εμπορίου, η τιμή αποδίδεται και στη χώρα μας, μιας που είχε τελικά να επιδείξει κάτι τόσο βαθύ και ουσιαστικό.
Η απλή τελετή της βράβευσης των «σποροφυλάκων της Μεσογείου» έκλεισε με τη διαπίστωση ότι, 100.000 είδη απειλούνται σήμερα με εξαφάνιση. Ορίστηκε το 2010, ως παγκόσμιο έτος για τη βιοποικιλότητα, ευκαιρία για να τιμήσουμε το πιο ζωντανό κομμάτι του ανθρώπινου πολιτισμού, τους σπόρους.
Δεν ξέρω αν όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι πολύ ρομαντικοί ή ουτοπιστές ή αν πιστεύουν πως θα σώσουν τον κόσμο. Σίγουρα όμως, κοιμούνται με ήσυχη τη συνείδησή τους, γιατί τουλάχιστον προσπάθησαν, κινητοποιήθηκαν, πήραν πρωτοβουλίες, έκαναν πράγματα όχι για τα λεφτά ούτε για τη δόξα, παρά μονάχα γιατί άκουσαν την εσωτερική τους φωνή, είδαν γύρω τους, την πραγματικότητα να φωνάζει.
Από τη άλλη μεριά, εμείς, παθιαζόμαστε μόνο με τα ποδοσφαιρικά ματς και τη Γιουροβίζιον, αφιερώνουμε το χρόνο μας στην παθητική παρακολούθηση της εικονικής τηλεοπτικής πραγματικότητας, και εξαντλούμε τη συμμετοχή μας στα κοινά, δίνοντας μια ψήφο στον έναν ή στον άλλο. Πέραν τούτου, νίπτουμε εύκολα τας χείρας, οι ευθύνες μετατοπίζονται πάντα σε άλλους, στους «από πάνω», που -θα γελάσετε- εμείς τους ψηφίσαμε!
Αλλά ας μην μας πιάνει κατάθλιψη:
Αντί να γκρινιάζεις για το σκοτάδι, άναψε ένα φως.
ΧΑΡΑ ΣΑΪΤΗ
Εικαστικός και θεωρητικός της τέχνης