- Λεπτομέρειες
-
Κατηγορία: Πολιτιστικά
-
Panvagil
-
Παρασκευή, 04 Δεκεμβρίου 2009 02:00
-
Εμφανίσεις: 656
Ένα βράδυ, ένας γέροντας Ινδιάνος, μίλησε στον εγγονό του για τη μάχη που γίνεται μέσα στην ψυχή των ανθρώπων. Είπε:
- Γιέ μου, η μάχη γίνεται μεταξύ δύο «λύκων», που υπάρχουν μέσα σε όλους μας.
- Ο ένας είναι το Κακό. Είναι ο θυμός, η ζήλεια, η θλίψη, η απληστία, η αλαζονεία, η αυτολύπηση, η προσβολή, η κατωτερότητα, τα ψέματα, η ματαιοδοξία, η υπεροψία, το Εγώ.
- Ο άλλος είναι το Καλό. Είναι η χαρά, η ευγένεια, η ειρήνη, η αγάπη, η ελπίδα, η ηρεμία, η ταπεινοφροσύνη, η φιλανθρωπία, η συμπόνια, η γενναιοδωρία, η αλήθεια, η ευσπλαχνία.
Ο εγγονός σκέφθηκε λίγο και ρώτησε:
- Ποιος λύκος νικάει;
Ο γέρος απάντησε απλά:
- Αυτός που ταΐζεις.
Αλήθεια, προσπάθησα πολύ να βρω τα κατάλληλα λόγια για να σχολιάσω αυτό το κείμενο. Ό,τι και να έγραφα, το έσβηνα αμέσως. Μου φαινόταν σα να αποδυναμώνεται η ουσία του παραμυθιού με την ανάλυση και το σχολιασμό. Και πράγματι, πάντα έτσι συμβαίνει με τα σοφά και βαθιά λόγια που αγγίζουν την ίδια την ύπαρξη, που είναι η μακραίωνη απόσταξη της ανθρώπινης ουσίας. Ούτε μια λέξη δε χωράει παραπάνω, ούτε μια λέξη δεν περισσεύει….
Μόνο που δε μπορεί να φύγει απΆ το μυαλό μου η τελευταία πρόταση: «Αυτός που ταΐζεις!». Σκέφτομαι, πώς θα τον αναγνωρίσω τον κακό λύκο, για να μην τον ταΐσω; Μήπως δεν είναι ολόιδιοι, σα δυο σταγόνες νερό οι δυο λύκοι;
Και μήπως εδώ ακριβώς δεν κρύβεται και η τραγικότητα της ανθρώπινης πραγματικότητας; Πώς θα ξεχωρίσω το κακό απΆ το καλό; Πώς θα κάνω τη σωστή επιλογή;
Στη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, ήρθαν οι θρησκείες με τα ηθικολογικά τους τσιτάτα να βάλουν κανόνες. Σε άλλες περιπτώσεις, οι φιλόσοφοι ασχολήθηκαν και ακόμα ερίζουν, προσπαθώντας να βρουν τα όρια του καλού και του κακού. Φτάσαμε στο μεταμοντερνισμό, την πολιτισμική εκδοχή του όψιμου καπιταλισμού, όπου τα δεχόμαστε όλα ανεξαιρέτως ηθικής βάσης. Στο τέλος, ο καθένας βρίσκεται μόνος, αντιμέτωπος με τα δικά του διλλήματα. Τι είναι καλό και τι κακό εξαρτάται, πια, από πολλές παραμέτρους. Δεν είναι κάτι σταθερό, αφού η σταθερότητα στην εποχή μας θεωρείται συντηρητισμός. Παρόλα αυτά, μια πανανθρώπινη ηθική, μια δύναμη πέρα από την ηθικολογία, αυτή ακριβώς που μας θέλει «ανθρώπους», έχει τον αόρατο τρόπο της να καθορίσει τα όρια και να μας υποδείξει τη σωστή επιλογή. Ακόμα κι αν κάποιες φορές ταΐζουμε τον κακό λύκο ακούσια, πάντα βαθιά μέσα μας γνωρίζουμε ότι κάναμε λάθος.
Δεν άπτεται καθόλου της κοινωνικής θέσης μας ή της μόρφωσης ή της οικονομικής μας επιφάνειας. Αντίθετα, πολλές φορές, όλα αυτά λειτουργούν ανασταλτικά της καθαρότητας της κρίσης μας. Δείτε τους παλαιούς, απλούς ανθρώπους, με τι κριτήρια όριζαν τη ζωή τους. Η τιμή, η υπόληψη, η περηφάνια, η αλληλεγγύη, η εργατικότητα, η αίσθηση της κοινότητας σε αντίθεση με το δικό μας ατομικισμό, τη φαυλότητα, τον ανταγωνισμό, την χαλαρότητα των ηθών, είναι μόνο από τα ελάχιστα παραδείγματα.
Τελικά, πώς μπορεί κανείς να ταΐζει μόνο τον «καλό» του λύκο; Ή τουλάχιστο, όσο μπορεί περισσότερο;
Μα, νομίζω, μονάχα με την ενδοσκόπηση και την καλλιέργεια της συνειδητότητας. Πάντα υπάρχει μια φωνή μέσα μας, που μας μιλάει. Και πάντα μας λέει το σωστό. Μόνο που η φωνή αυτή δε φωνάζει, μιλάει σιγά, ψιθυριστά σχεδόν. Εμείς είμαστε εκείνοι που φωνασκούμε διαρκώς, προσπαθώντας ίσως να καλύψουμε αυτή την εσωτερική φωνούλα για να μην ακούγεται. Αν πατήσουμε φρένο και σιγήσουμε για λίγο, θα την ακούσουμε. Είναι πάντα εκεί ακούραστη, διαθέσιμη και σοφή…
3-12-2009
*Χαρά Σαΐτη. Εικαστικός και Θεωρητικός Τέχνης.