- Λεπτομέρειες
-
Κατηγορία: Πολιτιστικά
-
Panvagil
-
Πέμπτη, 14 Οκτωβρίου 2004 15:41
-
Εμφανίσεις: 954

Χειμώνας 1928… και εγένετο σκότος. Σκότος με πολύ φως, φως που βοηθούσε να προβληθεί η εικόνα στο άσπρο πανί. Και εγένετο αίθουσα προβολής ταινιών, κινηματογραφική αίθουσα.

Πριν από το 1928 στη Λευκάδα, είχε ανοίξει Κινηματογράφο ο εκ Πρεβέζης Καλλίμαχος σε μια αποθήκη των Τζεβελέκη – Αρταβάνη. Τον ονόμασε «ΠΑΝΘΕΟΝ» και ήταν ο χώρος του γνωστού σε όλους μας Πάνθεου.

Ήταν ένας πρόχειρος χώρος με τις εντελώς απαραίτητες εγκαταστάσεις.

Το 1928 ο έμπορος Δ. Σκληρός έκτισε σ’ αυτό το χώρο, που υπήρχε μια διώροφη κατοικία με κήπο και αποθήκες, κινηματογραφική αίθουσα με όλες τις απαραίτητες προδιαγραφές για την εποχή.

Τις λιθοδομές τις έκτισαν ο Χρήστος Λαλαφράγκος, με το γιο του Ζώη και τα ξυλουργικά ο Αριστείδης Σταθάτος ή Γατζαίος.

Ήταν σύγχρονη αίθουσα με ξύλινα καθίσματα ενωμένα μεταξύ τους και με εξώστη που το στηθαίο του το κοσμούσαν οι προτομές των εννέα μουσών.

Στην είσοδο ένας θυρωρός ο Μιχάλης Λάζαρης ή Γιωργουλάς – με ειδική στολή με σιρίτια καλωσόριζε τους θεατές κι έδινε τα προγράμματα.

Μια μικρή ορχήστρα, πιάνο και βιολί, συνόδευε τις προβολές των ταινιών, οι οποίες ήταν βουβές.

Στο πιάνο ήταν ο Παπασταθόπουλος που ήταν καθηγητής στο γυμνάσιο. Πίσω από την αίθουσα προβολής ήταν το μπαρ, που εργαζόνταν ο Ζούλας με βοηθό του τον Αντρέα Βουκελάτο.

Για την λειτουργία της μηχανής προβολής υπήρχε γεννήτρια πετρελαιοκίνητη με ιμάντα. Η ιδιωτική ηλεκτρική εταιρεία πουλούσε τότε πολύ ακριβά το ρεύμα και δεν συνέφερε. Στην αρχή της σαιζόν και στο τέλος λειτουργούσαν θορυβώδεις ανεμιστήρες για να φέρνουν δροσιά στην αίθουσα.

Στα εγκαίνια υπήρχε μεγάλος ενθουσιασμός και κοσμοσυρροή πρώτη ταινία ήταν ίσως ο «Χρυσοθήρας» του Τσάρλυ Τσάπλιν.

Κάθε δυο μέρες άλλαζε έργο και έδινε δυο παραστάσεις την κάθε βραδιά. Στην απογευματινή παράσταση υπήρχε κάποια προσέλευση θεατών. Στην βραδυνή το κοινό ήταν αραιό και πολλές φορές η έναρξη καθυστερούσε εν αναμονή θεατών.

Φανερό ήταν ότι οι καιροί ήταν δύσκολοι για τον νέο τρόπο ψυχαγωγίας, που προκαλούσε θαυμασμό, έκπληξη, δέος, φόβο και καμιά φορά και ναυτία.

Παρόλο πού ήταν όπως και είναι ένας λαϊκός τρόπος ψυχαγωγίας. Μια είσοδος για όλους ενώ τα χρόνια εκείνα υπήρχε διαχωρισμός στις όποιες ψυχαγωγίες.

Στη Λευκάδα του μεσοπολέμου υπήρχε η Λέσχη «Ομόνοια» που ήταν μέλη οι αστοί, οι μεγαλοαστοί ας τους πούμε της χώρας και στην οποία γίνονταν και χαρτοπαίγνια.

Υπήρχε η Φιλαρμονική εταιρεία με τις συναυλίες της στην κεντρική πλατεία. Οι μουσικοί σύλλογοι νέων με τις μαντολινάτες, χοροδιδασκαλείο για τους νέους ρέκτες των ευρωπαϊκών χορών.

Οι καντάδες στις γειτονιές με τους κρυφούς καημούς και την ρομαντική τους ατμόσφαιρα.

Τα ζαχαροπλαστεία της πλατείας που απολάμβαναν το γλυκό τους και οι νοικοκυραίοι τα απογεύματα της Κυριακής.

Οι βόλτες στην Κουζούντελη για τη σουμάδα, και τ’ αμπαλί στου Πάλλα για τους άνδρες τους μυημένους στο άθλημα.

Οι βεγγέρες στ’ αρχοντόσπιτα που καμιά φορά είχαν λογοτεχνική νότα.

Οι συνάξεις στις γιορτές και οι διασκεδάσεις με το γραμμόφωνο. Οι βαρκάδες με το πανί στο δρόμο του κάστρου. Το καφεδάκι τ’ απομεσήμερο στα σκιερά καντούνια.

Οι εκδρομούλες στα εκκλησάκια του Ελαιώνα. Το καρναβάλι τις αποκριές και οι λαμπρές χοροεσπερίδες στη Λέσχη.

Με τον ερχομό του ομιλούντος Κιν/φου στη Λευκάδα το 1936 η ζωντανή μουσική σταμάτησε και το θέαμα ήταν πιο ελκυστικό και συναρπαστικό.

Οι ταινίες ήταν επί το πλείστον Γερμανικές οπερέτες και ιστορικές, της εταιρείας U.F.O.

Έπαιζαν σ’ αυτές οι αστέρες του Γερμανικού Κινηματογράφου Μάρθα Εγκερθ, Βίλλυ Φριτς, Μάρθα Σναϊντερ, Μπριγκίτε Χελμ, Εριχ Φον Στροχαϊμ και φυσικά η Μάρλεν Ντίντριχ. Επίσης είχε προβληθεί και η «Μητρόπολις» του Φριτς Λανγκ.

Ήταν και Αγγλικές της Αρθουρ Ρανκ όπως «Ο άνθρωπος με τα χίλια πρόσωπα», γαλλικές όπως «Φαν φαν λα τουλίπ») και αμερικάνικες όπως «Τομ Φιξ», «Κεμ Μαϊναρ» κλπ.

Ενδεικτικές είναι όλες αυτές οι αναφορές και δείχνουν ότι οι προβολές ήταν ό,τι καλύτερο έβλεπε το κινηματογραφόφιλο κοινό της εποχής σ’ όλα τα μέρη.

Στον Απόλλωνα επίσης δίνονταν θεατρικές παραστάσεις από περιοδεύοντες θιάσους. Μουσικοί θίασοι παρουσίασαν μελοδράματα όπως «Μποέμ», «Μαντάμ Μπατερφλαϊ» κ.α.

Οπερέτες και μουσικοχορευτικές παραστάσεις όπως του θιάσου Ραμασώφ, ενός Ρώσου εμιγκρέ. Το θέαμα ήταν τολμηρό για την εποχή και επί 5 ημέρες η αίθουσα ήταν ασφυκτικά γεμάτη.

Επίσης σταθμός για τη Λευκάδα ήταν οι παραστάσεις του θιάσου Κατερίνας Ανδρέαδη που παρουσίασε την «Τύχη της Μαρούλας» κ.α.

Και ο θίασος κωμωδίας της Ηρώς Χαντά και του Παρασκευά Οικονόμου. Στο θίασο αυτό έκανε το ντεμπούτο της και η Καίτη Ντιριντάουα.

Κάθε χρόνο εδίνονταν και πολλές μαθητικές παραστάσεις των γυμνασίων που τις περισσότερες της δίδασκε και τις σκηνοθετούσε ο αείμνηστος φιλόλογος Δημοσθένης Κουνιάκης.

Επίσης έδινε θεατρικές παραστάσεις ο Ντε Βαλαμόντε με όλα τα σουρεαλιστικά συμβάντα που ακολουθούσαν τις εκδηλώσεις του ιδιάζοντος καλλιτέχνη.

Με το πόλεμο τους 1940 ο Απόλλωνας έκλεισε αφού είχε αρχίσει να υπολειτουργεί και να φθίνει σαν επιχείρηση. Και τα καθίσματα ενοικιάσθηκαν στον Θ. Τσιρίμπαση και Χαρ. Σταύρακα που λειτουργούσαν το Πάνθεον.

Στην Κατοχή οι Ιταλοί τον επίταξαν και τον έκαναν αποθήκη προμηθειών του στρατού Κατοχής. Με την απελευθέρωση το 1945-46 ο Απόλλωνας νοικιάστηκε στην U.N.R.A. από τη Μαρία Σκληρού. Ο Διονύσιος Σκληρός πέθανε σε ηλικία 61 ετών το 1945.

Το 1953 οι αδελφοί Σπύρος και Γιώργος Διον. Σκληρού ανακαίνισαν την αίθουσα και ξαναλειτούργησαν τον Κινηματογράφο. Πρώτο έργο ήταν τα «Άγουρα Χρόνια» βασισμένο στο μυθιστόρημα του Κρόνιν. Ο Απόλλωνας είδε καλές εποχές, η αίθουσα γέμιζε πια στις πρεμιέρες που είχαν κοσμικό – κοινωνικό χαρακτήρα.

Το Λευκαδίτικο κοινό ήταν πια ένα κινηματογραφόφιλο κοινό όπως όφειλε βέβαια να είναι λόγω των πολιτιστικών καταβολών που είχε από την ιστορία του και την έφεση του προς τις καλές τέχνες. Φυσικό ήταν να γίνει και λάτρης της 7ης τέχνης.

Για αρκετά χρόνια υπήρχε εμπορική συνεργασία με τον ιδιοκτήτη του Πάνθεου Χάρη Γιαννουλάτο και λειτουργούσαν και οι δυο αίθουσες.
•Ο Μικρός Απόλλωνας επίσης έγινε σημείο αναφοράς της κοινωνικής και πολιτικής ζωής μας. Εδώ μέσα έχουν γίνει ομιλίες επιστημονικές, λογοτεχνικές, πολιτικές, εκκλησιαστικές, κομματικές δυστυχώς χουντικές, φεμινιστικές, αντιστασιακές, επαναστατικές.
•Εδώ μέσα έθελξε τους παλιότερους το μαγικό δοξάρι του Βύρωνα Κολάση.
•Εδώ μέσα οι νότες από την κιθάρα του Βιρτουόζου Δημήτρη Φάμπα μας ταξίδεψαν νοσταλγικά σε μουσικά μονοπάτια.
•Εδώ μέσα ακούστηκε ο μεστός λόγος του Θέμου Κορνάρου στην βιωματική ομιλία του.
•Εδώ μέσα η φιλαρμονική μας, μας ενθουσίασε με τις μελωδίες της μπάντας.
•Εδώ μέσα η χορωδία του Ορφέα μας μάγεψε και μας εξύψωσε με τις Χριστουγεννιάτικες υμνωδίες και όχι μόνο.
•Εδώ μέσα απολαύσαμε τις χορωδιακές συναντήσεις της Νέας Χορωδίας.
•Εδώ μέσα ακούστηκε ο λόγος επιφανών Λευκαδίων όπως του Πάνου Ροντογιάννη, Γιάννη Αθανιώτη, Δήμου Μαλακάση, Πανταζή Κοντομίχη κ.α.
•Εδώ και οι γιορτές των σχολείων στις εθνικές επετείους και των Κατηχητικών οι γιορταστικές εκδηλώσεις τους.
•Εδώ οι ετήσιες μουσικές επιδείξεις των Ωδείων και οι χορευτικές των σχολών κλασσικού μπαλέτου.
•Εδώ μέσα στις προβολές της Κινηματογραφικής Λέσχης ακούσαμε τον Θόδωρο Αγγελόπουλο να μας εξηγεί τα μακρόσυρτα πλάνα του, και να μας διδάσκει την θεωρία της “σχολής” του.
•Εδώ κριτικοί και λοιποί παράγοντες του Κινηματογράφου (Μπράμος, Τζιώτζος, Έξαρχος, Παναγιωτίδης) μας ανέλυσαν τις προβαλλόμενες ταινίες. Και ο νεώτερος Στέλιος Χαραλαμπόπουλος μας παρουσίασε το έργο του.

Η εισβολή της T.V. στα σπίτια επήρε και το κοινό από τις αίθουσες και το καθήλωσε στον καναπέ. Και φυσικό ήταν να τον πάρει και από τον Απόλλωνα.

Ο Απόλλωνας λειτουργούσε μέχρι το 1989 όπου πια ελλείψει θεατών έκλεισε και μόνο η Κινηματογραφική Λέσχη έπαιζε μια φορά την εβδομάδα κάθε χειμώνα.

Το εγχείρημα του Δ. Σκληρού να ανοίξει Κινηματογράφο και να κατασκευάσει αίθουσα προβολών στη μικρή Λευκάδα το 1928, που μόνο σε μεγαλουπόλεις λειτουργούσαν στην Ελλάδα εκείνα τα χρόνια, ήταν αν μη τι άλλο τολμηρό και ριψοκίνδυνο. Φυσικά ένας πρωτοπόρος επιχειρηματίας, διαθέτει μία περιουσία για μια τόσο τόσο αμφίβολης επιτυχίας - επιχείρησης.

Η κατάληξη του Απόλλωνα θα ήταν η μετατροπή του σε κάποιες κατοικίες που θα σφράγιζαν την απομυθοποίηση του παρελθόντος του.

“Τύχη αγαθή” όμως γ’ αυτόν η δημιουργία του θεσμού των Δημοτικών Κιν/φων το 1996 επί υπουργίας κ. Σταύρου Μπένου και η αγορά του από τον Δήμο Λευκάδας το 1997 επί Δημαρχίας κ. Κωνσταντίνου Σταματέλου και στη συνέχεια η ένταξη του στο δίκτυο λειτουργίας των Δημοτικών Κινηματογράφων το 2001 επί Δημαρχίας κ. Παναγιώτη Σκληρού και η έναρξη της ανακαίνισης του. Η αποπεράτωση είναι γεγονός επί Δημαρχίας κ. Γεωργίου Γληγόρη με την καθημερινή επιτήρησης της κ. Καλέζου.

Έτσι παραμένει Κινηματογράφος και μας υποδέχεται σήμερα λαμπερός, σύγχρονος και μοντέρνος.

... Και μία ευχή ο ανακαινισμένος “Απόλλωνας” να ξαναμαζέψει το Λευκαδίτικο κοινό και να απολαύσουμε φανταστικά θεάματα στα μαγευτικά σκοτάδια του.
*Εισήγηση της κας Σκληρού κατά την εκδήλωση εγκαινίων του κινηματογράφου «Απόλλων».
Από την εφημερίδα "Τα Νέα της Λευκάδας".