ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Υγεία - Ομορφιά
- Panvagil
- Παρασκευή, 30 Μαΐου 2008 03:00
- Εμφανίσεις: 1406
Πολλά παιδιά, ιδιαίτερα στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου, χαρακτηρίζονται από τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς ως «ζωηρά», ή «απρόσεκτα», «υπερκινητικά»,.
Τα χαρακτηριστικά αυτά εμφανίζονται πολλές φορές σε φυσιολογικά παιδιά. Όταν όμως: είναι έντονα, διαρκούν μεγάλο χρονικό διάστημα και επιβαρύνουν την καθημερινή ζωή και τη σχολική επίδοση, τότε αποτελούν συμπτώματα της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής -Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ)
Τι είναι η ΔΕΠ-Υ;
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής ? Υπερκινητικότητα παρουσιάζεται πριν από την ηλικία των 7 ετών. Είναι παγκοσμίως η συχνότερη διάγνωση που επηρεάζει τη φυσιολογική λειτουργικότητα του παιδιού. Χαρακτηρίζεται από: υπερβολική απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα. Σε μερικές περιπτώσεις ωστόσο, η διαταραχή της ελλειμματικής προσοχής δεν συνοδεύεται από υπερκινητικότητα αλλά αντίθετα από νωθρότητα και αφηρημάδα.
Το ποσοστό της ΔΕΠ-Υ κυμαίνεται, ανάλογα με τα διαγνωστικά κριτήρια που χρησιμοποιούνται, από 3-12%. Είναι συχνότερη στα αγόρια από τα κορίτσια, σε ποσοστό 4/1.
Αίτια
Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα των ερευνών αποδίδουν την αιτία σε δύο νευροδιαβιβαστικά συστήματα του εγκεφάλου, τα συστήματα της ντοπαμίνης και της νοραδρεναλίνης.
Η κληρονομικότητα παίζει σπουδαίο ρόλο στην εμφάνιση της ΔΕΠ-Υ. Συχνά υπάρχει ένας ή και περισσότεροι συγγενείς του παιδιού, που παρουσιάζουν ανάλογα συμπτώματα. Σε κάθε περίπτωση όμως κληρονομείται η προδιάθεση και ενισχύεται ή όχι από το θετικό ή αρνητικό περιβάλλον. Έχει αποδειχθεί ότι το κάπνισμα της μητέρας την περίοδο της εγκυμοσύνης δημιουργεί προδιάθεση για την εμφάνιση της υπερκινητικότητας.
Αντιμετωπίζεται η ΔΕΠ-Υ;
Ναι, η ΔΕΠ-Υ αντιμετωπίζεται, αν διαγνωσθεί έγκαιρα και υπάρξει ενημέρωση και συνεργασία της οικογένειας και της σχολικής κοινότητας.
Παρέμβαση στο σπίτι
Πολλά οικογενειακά χαρακτηριστικά συμβάλλουν στην εμφάνιση ή στην επιδείνωση των συμπτωμάτων της ΔΕΠ-Υ. Η έλλειψη του γονεϊκού ελέγχου, της συναισθηματικής υποστήριξης των μελών, η ανασφάλεια, η ασταθής οικογενειακή δομή, η διάσταση απόψεων των δύο γονέων και γενικά η δυσλειτουργική οικογένεια είναι παράγοντες αρνητικοί που επηρεάζουν ένα μαθητή με ΔΕΠ-Υ.
Η οικογένεια όμως που επιθυμεί να ενισχύσει την κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά του παιδιού και να δημιουργήσει θετικό κλίμα και αίσθημα αυτοεκτίμησης στο παιδί με ΔΕΠ-Υ θα πρέπει: να υιοθετήσει στρατηγικές επίλυσης των καθημερινών προβλημάτων.
Η κύρια γραμμή θα πρέπει να είναι η κοινή στάση των γονέων, η συνεργασία με τον εκπαιδευτικό του παιδιού, η ανταμοιβή της επιθυμητής συμπεριφοράς των παιδιών (θετική ενίσχυση), και η επιβολή ανάλογων επιπτώσεων στην ανεπιθύμητη. Οπωσδήποτε αυτό που θα υποβοηθήσει οποιαδήποτε τεχνική θα είναι ο τακτικός ύπνος και τα σωστά γεύματα σε συγκεκριμένες ώρες.
Οι γονείς θα πρέπει να μάθουν να δίνουν εντολές απλές και πραγματοποιήσιμες, στις οποίες θα επιμένουν. Ο μαθητής με ΔΕΠ-Υ έχει πρόβλημα στη βραχύχρονη μνήμη γιΆ αυτό θα πρέπει οι γονείς να του επαναλαμβάνουν την εντολή, αν διαπιστώσουν ότι αργεί ή δυσκολεύεται να την πραγματοποιήσει.
Η μελέτη στο σπίτι θα πρέπει να γίνεται σε ήσυχο και λιτό περιβάλλον, χωρίς περιττά ερεθίσματα επάνω στο γραφείο, παιχνίδια, σχολικά είδη κλπ. Ο χώρος μελέτης θα πρέπει να βρίσκεται μακριά από την είσοδο, ή την τηλεόραση, σε ήσυχο περιβάλλον, όπου δεν θα ακούγονται φωνές παιδιών που παίζουν ή άλλοι ήχοι- «πειρασμοί». Η μουσική, απαλή και ήρεμη, έχει διαπιστωθεί ότι δεν ενοχλεί, αλλά αντίθετα, μπορεί να προσφέρει και ξεκούραση στο υπ. παιδί. Κύρια χαρακτηριστικά του παιδιού με ΔΕΠ-Υ είναι η ανυπομονησία και η πλήξη. Μετά από λίγη ώρα εργασίας ισχυρίζεται ότι βαρέθηκε και γιΆ αυτό οι γονείς θα πρέπει να βάζουν αυστηρά χρονικά όρια μελέτης.
Πρώτα θα πρέπει να κάνει τα μαθήματα απομνημόνευσης και μετά τα μαθήματα που απαιτούν γράψιμο. Να διαβάζει τμηματικά τα μεγάλα κεφάλαια, παράγραφο-παράγραφο και να επισημαίνει τα κύρια σημεία του μαθήματος, τα οποία θα υπογραμμίζει με μαρκαδόρους. Τα ονόματα των μηνών, των πόλεων, των ποταμών κλπ. θα πρέπει να ομαδοποιούνται και αν είναι δυνατόν να μαθαίνονται σε μορφή ποιημάτων. Θα πρέπει να κάνει μικρά και συχνά διαλείμματα για ξεκούραση. Τα Σαββατοκύριακα να του βάζουν μικρά τεστ απομνημόνευσης και σειροθέτησης, δεκάλεπτης διάρκειας.
Θα πρέπει να του μάθουν με ακρίβεια το δρόμο για το σπίτι και το σχολείο, επισημαίνοντας τα πιο χαρακτηριστικά σημεία και βάζοντάς τον να τα επαναλάβει με κλειστά μάτια. Θα πρέπει να κάνουν πολλές δοκιμές και επαναλήψεις για να μάθει τη χρήση των χρημάτων για τα ψώνια, τη χρήση του κινητού τηλεφώνου και των σκευών του σπιτιού για να αποφευχθούν κίνδυνοι. Για κάθε επιτυχία θα πρέπει να επιβραβεύεται με θετική ενίσχυση για την ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης και την αποφυγή δευτερογενών επιπτώσεων.
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί με ΔΕΠ-Υ επιμένουν στην εφηβεία και την ενήλικη ζωή. Δημιουργούν σημαντικά προβλήματα στην ακαδημαϊκή, επαγγελματική, συναισθηματική και κοινωνική λειτουργικότητα των ατόμων.
Η έγκαιρη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ είναι σημαντική προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της στο ίδιο το παιδί αλλά και στο ευρύτερο περιβάλλον του. Αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά και έγκαιρα, το υπερκινητικό παιδί θα απορρίπτεται από τους συμμαθητές του, θα αναπτύσσει μειωμένη αυτοεκτίμηση, συναισθηματικά και κοινωνικά προβλήματα, κατάθλιψη, άγχος, μαθησιακά προβλήματα και διαταραχή διαγωγής. Αυτή στην ενήλικη ζωή εκφράζεται συχνά με ανεργία, εγκληματικότητα και χρήση ουσιών.
Αν όμως αντιμετωπιστεί με σύνεση και αποφασιστικότητα και εάν το παιδί προσανατολιστεί σε αθλητικές και καλλιτεχνικές διεξόδους, κοινωνικά αποδεκτές και ωφέλιμες, τότε μπορεί να μετουσιωθεί θετικά.
ΟΥΡΑΝΙΑ ΣΟΛΔΑΤΟΥ
Ειδική παιδαγωγός, Προϊσταμένη ΚΔΑΥ Λευκάδας








