XΡΗΣΤΟΥ ΡΑΠΤΗ: ΤΑ ΡΑΔΙΟΚΥΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Γενικές Ειδήσεις
- Panvagil
- Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2005 14:00
- Εμφανίσεις: 1156
Η πραγματικότητα για την ασφάλειά μας
Την τελευταία διετία, πολύ μεγάλη συζήτηση γίνεται σχετικά με την επικινδυνότητα των σταθμών βάσης της κινητής τηλεφωνίας και ολοένα αυξανόμενες είναι οι αντιδράσεις και οι φωνές πολιτών ενάντια στην εγκατάσταση και λειτουργία των κεραιών. Από την άλλη πλευρά, αρκετοί είναι οι φορείς που υπεραμύνονται της μη επικινδυνότητας των σταθμών βάσης, κάνοντας λόγο για τήρηση αυστηρότατων ορίων ασφαλείας και για παραπληροφόρηση σε θέματα που αφορούν τον τρόπο λειτουργίας και τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία από τους εγκατεστημένους Σ/Β κινητής τηλεφωνίας. Στον απόηχο των παραπάνω δεδομένων, στην πραγματικότητα, κατά πόσο το ευρύ κοινό γνωρίζει τις επιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στον ανθρώπινο οργανισμό; Σε τι βαθμό γνωρίζει τις πηγές οι οποίες εκπέμπουν τη συγκεκριμένη ακτινοβολία και εξαιτίας των οποίων, ο καθένας μας αποτελεί δέκτη της και άρα πιθανό ασθενή –ή όχι; ΚΙΝΗΤΗ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ, ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ, ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΗ λειτουργία των συστημάτων GSM 900 MHz, DCS 1800 MHz και UMTS της κινητής τηλεφωνίας, καθίσταται εφικτή μέσω της εγκατάστασης των σταθμών βάσης οι οποίοι εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητικά πεδία στο φάσμα των ραδιοσυχνοτήτων. Στο σημείο αυτό να επισημανθεί ότι με εκπομπές στο ίδιο φάσμα, το αποκαλούμενο ραδιοφάσμα, λειτουργούν εδώ και έναν αιώνα, και άλλες γνωστές εφαρμογές της καθημερινότητάς μας, όπως είναι η τηλεόραση και το ραδιόφωνο, οι ασύρματες επικοινωνίες της πυροσβεστικής, της αστυνομίας, των ασθενοφόρων, τα ραντάρ και οι δορυφορικές επικοινωνίες, οι οικιακές συσκευές, τα συστήματα ασφαλείας σε μαγαζιά αλλά και στα αεροδρόμια.
Η ακτινοβολία λοιπόν, η οποία προέρχεται από αυτές τις συχνότητες, με βάση τη βιβλιογραφία, ονομάζεται «μη ιοντίζουσα», γιατί δεν μπορεί να «δημιουργήσει ιόντα μέσα στην ύλη», όπως μπορεί να το κάνει η ακτινοβολία υψηλότερων συχνοτήτων (π.χ. οι ακτίνες Χ). Με απλά λόγια, η μη ιοντίζουσα ακτινοβολία δεν προκαλεί βλάβη στη βιολογική ύλη. Επιπλέον, οι κύριες επιπτώσεις οι οποίες έχουν διαπιστωθεί για την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία των ραδιοσυχνοτήτων, είναι οι θερμικές.
Οι επιδράσεις της Η/Μ ακτινοβολίας μελετώνται εδώ και πάνω από 50 χρόνια. Μόνο την τελευταία δεκαετία, το ποσό που έχει δαπανηθεί στις σχετικές έρευνες υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια δολάρια. Έχουν ολοκληρωθεί πάνω από 200 ανεξάρτητες μελέτες για τις κινητές επικοινωνίες και πάνω από 100 είναι υπό εξέλιξη. Πάνω από τις μισές ερευνούν το ενδεχόμενο σύνδεσης των ραδιοκυμάτων με το καρκίνο. Κατά γενική συναίνεση της επιστημονικής κοινότητας, η έκθεση σε Η/Μ ακτινοβολία σε επίπεδα που δεν υπερβαίνουν τα όρια ασφαλούς έκθεσης και τις σχετικές οδηγίες, δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία των ανθρώπων.
Συνοψίζοντας, η θεωρητική προσέγγιση του θέματος οδηγεί προφανώς στο συμπέρασμα ότι οι συχνότητες στις οποίες λειτουργεί η κινητή τηλεφωνία και όταν τηρούνται τα όρια ασφαλούς έκθεσης δεν εγκυμονούν «σοβαρές» -ας τις χαρακτηρίσουμε- απειλές για την ανθρώπινη ασφάλεια και υγεία, ή έστω, όχι σοβαρότερες απειλές από αυτές που εγκυμονούν για παράδειγμα, η λειτουργία της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης.
ΧΑΜΗΛΗ ΙΣΧΥΣ ΚΕΡΑΙΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ
Εκτός όμως από τη συχνότητα εκπομπής, καθοριστικό ρόλο στις επιπτώσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας έχει και η ισχύς εκπομπής της. Και σε αυτόν, όμως, τον τομέα, η κινητή τηλεφωνία αποδεικνύεται, με βάση μετρήσεις που έχουν διενεργηθεί και διενεργούνται συνεχώς στη χώρα μας, τόσο από ανεξάρτητους φορείς όπως η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (Ε.Ε.Α.Ε.), το Α.Π.Θ, το Ε.Μ.Π. όσο και από το εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό των εταιριών κινητής τηλεφωνίας, ότι δεν βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση από τις υπόλοιπες πηγές, μιας και η ισχύς εκπομπής ενός τυπικού κεραιοσυστήματος κινητής τηλεφωνίας που είναι εγκατεστημένο μέσα στον αστικό ιστό, κυμαίνεται από 2-15Watt. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα επίπεδα της εκπεμπόμενης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΕΚΠΟΜΠΗ ΡΑΔΙΟΣΗΜΑΤΩΝ
Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεγαλύτερο ποσοστό (90%) της Η/Μ ακτινοβολίας που εκπέμπεται από τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας κατευθύνεται σχεδόν οριζόντια ενώ ένα πολύ μικρό ποσοστό (10%) διαχέεται στις άλλες κατευθύνσεις, συνεπάγεται ότι δεν υπάρχει υπολογίσιμη επιβάρυνση για τους ανθρώπους που κινούνται στους χώρους κάτω από τα σημεία εγκατάστασης αυτών. Το γεγονός δε της οριζόντιας κατεύθυνσης αποδεικνύει ότι η ύπαρξη κεραιοσυστημάτων κινητής τηλεφωνίας κοντά σε σχολεία δεν συντελεί σε αυξημένες τιμές ραδιοκυμάτων στο επίπεδο του σχολείου κυρίως λόγω της υψομετρικής διαφοράς.
Πρόκειται για ένα ακόμα θετικό στοιχείο υπέρ των κεραιών κινητής τηλεφωνίας.
ΣΤΑΘΜΟΙ ΒΑΣΗΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ ΕΚΤΟΣ ΠΟΛΕΩΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟ ΝΑ ΠΑΡΕΧΟΥΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΛΥΨΗ ΚΑΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΩΝ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΕΝΤΟΣ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ.
Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σήμερα υπάρχει έντονη ανησυχία των πολιτών σχετικά με την λειτουργία των σταθμών βάσης. Η έκθεση του κοινού σε Η/Μ πεδία που δημιουργούνται από τον άνθρωπο έχει μεγαλώσει κατά τη διάρκεια του αιώνα μας και συνεπώς η ανησυχία του κοινού για την έκθεσή του σε αυτά τα πεδία έχει γίνει μεγαλύτερη. Δεν είναι λίγοι αυτοί οι οποίοι πιστεύουν ότι οι Σ/Β κινητής τηλεφωνίας θα πρέπει να εγκατασταθούν σε περιοχές εκτός πόλεων, μαζί με τις κεραίες του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Το σύστημα όμως της κινητής τηλεφωνίας δεν μπορεί να λειτουργήσει με εγκατεστημένους σταθμούς βάσης εκτός του αστικού ιστού. Αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι σε κάποιες περιοχές εντός πόλεων είναι αδύνατη η επικοινωνία με κινητό τηλέφωνο ή στην καλύτερη των περιπτώσεων είναι προβληματική εντός των κτιρίων λόγω της μη ύπαρξης κεραίας κινητής τηλεφωνίας στη συγκεκριμένη περιοχή και παρά την ύπαρξη κεραιών επάνω στα βουνά που περιβάλλουν την πόλη.
Από την άλλη πλευρά, είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες ότι οι κεραίες της ραδιοτηλεόρασης που βρίσκονται αρκετά μακριά, συνεισφέρουν στην εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, άρα και στο συνολικό ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Οι μέχρι σήμερα αντιδράσεις των κατοίκων μπορούν να θεωρηθούν ως ένα βαθμό δικαιολογημένες αφενός διότι, παρόλα τα δώδεκα χρόνια ζωής της στη χώρα μας, η κινητή τηλεφωνία εξακολουθεί να θεωρείται κάτι νέο που δημιουργεί επιφυλακτικότητα, αφετέρου είναι ορατή. Με απλά λόγια οι κεραίες της είναι εκτεθειμένες στα βλέμματα των ανθρώπων, ενώ των ραδιοτηλεοπτικών σταθμών, όχι.
Σε συνδυασμό με τα παραπάνω στοιχεία, να τονισθεί ότι σε κάθε περίπτωση τα αποτελέσματα που έχουν προκύψει τόσο μεμονωμένα για τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας όσο και αθροιστικά για το σύνολο όλων των πηγών Η/Μ ακτινοβολίας (ραδιόφωνο, τηλεόραση, κ.α.) και αφορούν τις τιμές του Η/Μ πεδίου είναι δεκάδες, εκατοντάδες έως και χιλιάδες φορές κάτω από τα όρια τα οποία έχει υιοθετήσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για τις ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες και τα οποία αφορούν όλες τις ομάδες πληθυσμού, ακόμα και τις πιο ευαίσθητες, όπως παιδιά, ηλικιωμένους και ασθενείς.
ΕΛΛΙΠΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
Παρόλα αυτά δεν υπάρχει επαρκής και σωστή ενημέρωση του κόσμου για την εκπομπή των κεραιών κινητής τηλεφωνίας. Για παράδειγμα δεν είναι ευρέως γνωστό ότι όσο πιο πυκνό είναι το δίκτυο των κεραιών κινητής τηλεφωνίας τόσο πιο μικρή είναι η ισχύς εκπομπής των κεραιών άρα τόσο πιο μικρή είναι η έκθεση του πληθυσμού σε Η/Μ ακτινοβολία. Επίσης δεν είναι πολλοί αυτοί που γνωρίζουν ότι όσο πιο κοντά μας είναι μία κεραία κινητής τηλεφωνίας τόσο ασφαλέστερη για εμάς είναι η λειτουργία του κινητού τηλεφώνου αφού όσο πιο καλό είναι το «σήμα» στην περιοχή τόσο πιο μικρή είναι η ισχύς εκπομπής του κινητού για να επικοινωνήσει με την κεραία κι επομένως τόσο πιο μικρή είναι και η ακτινοβολία που δεχόμαστε όταν μιλάμε στο κινητό τηλέφωνο.
Μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο να σταματά η λειτουργία κάποιων κεραιών κινητής τηλεφωνίας όμως τα επίπεδα της Η/Μ ακτινοβολίας στην περιοχή αντί να μειώνονται, αυξάνονται λόγω του γεγονότος ότι οι εταιρίες κινητής τηλεφωνίας προσπαθούν να βελτιώσουν τη ραδιοκάλυψη στην προβληματική περιοχή από γειτονικές κεραίες που εκπέμπουν με μεγαλύτερη ισχύ από αυτή που απενεργοποιείται.
Συνοψίζοντας τα παραπάνω μπορούμε να πούμε ότι για τη σωστή αντιμετώπιση του θέματος και για να ελαχιστοποιηθεί η έκθεση του κοινού σε Η/Μ ακτινοβολίες θα πρέπει:
• Όπου υπάρχει αυξημένη ανησυχία για την εγκατάσταση κεραιών κινητής τηλεφωνίας, οι τοπικές αρχές θα πρέπει να ενημερώνονται σωστά από εξειδικευμένους επιστήμονες και να φροντίζουν με τη βοήθεια του κράτους και τη συνδρομή των εταιριών κινητής τηλεφωνίας ώστε να διοργανώνονται ημερίδες ή απλές ενημερώσεις με τη συμμετοχή ειδικών για τη σωστή ενημέρωση του κοινού.
• Θα πρέπει να ελέγχεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους αν η λειτουργία των κεραιών κινητής τηλεφωνίας συμμορφώνεται με τις οδηγίες και τα όρια ασφαλούς. Μάλιστα ερευνητικά εργαστήρια έχουν δημιουργήσει προγράμματα συνεχούς καταμέτρησης της Η/Μ ακτινοβολίας κοντά σε Σ/Β. Τα προγράμματα αυτά θα πρέπει να επεκταθούν και σε περισσότερες περιοχές ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική πληροφόρηση του κοινού για τα επίπεδα Η/Μ ακτινοβολίας κοντά στους Σ/Β.
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΠΟ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΜΟΝΟ, ΠΡΟΣ ΑΠΟΦΥΓΗ ΑΣΚΟΠΩΝ ΑΝΑΣΤΑΤΩΣΕΩΝ
Συνεπώς η ενημέρωση του κοινού από ειδικούς για τη σωστή αντιμετώπιση του θέματος της εγκατάστασης κεριών κινητής τηλεφωνίας σε αστικές περιοχές είναι αναγκαία ώστε να μην υπάρχει πανικός και ενέργειες που αντί να οδηγήσουν σε μικρότερη έκθεση του πληθυσμού σε Η/Μ πεδία δημιουργούν επιπλέον πρόβλημα και ανησυχία. Οι πολίτες θα πρέπει να εμπιστεύονται τους ειδικούς αλλά και τους οργανισμούς που έχουν αναλάβει τη θέσπιση οδηγιών και ορίων για την ασφαλή έκθεση του κοινού στην Η/Μ ακτινοβολία και να τηρούνται όλες οι οδηγίες που δίνονται ώστε το αγαθό της επικοινωνίας να γίνεται με ασφάλεια αλλά κυρίως χωρίς να διαταράσσεται η ψυχική ηρεμία όσων ζουν κι εργάζονται κοντά σε σημεία τοποθέτησης κεραιών κινητής τηλεφωνίας.
Δρ. Χρήστος Ράπτης,
Φυσικός - Διδάκτωρ του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης








