ΕΚΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΛΟΓΩ ΤΕΛΟΥΣ ΕΠΟΧΗΣ
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Κοινωνία
- Panvagil
- Παρασκευή, 16 Μαΐου 2008 03:00
- Εμφανίσεις: 488
Η πώληση του ΟΤΕ, η κατα διαστήματα πώληση τμημάτων της ΔΕΗ καθώς και η επικείμενη και άλλων ΔΕΚΟ ( Δημόσιες Επιχειρήσεις Κοινού Οφέλους) σημαίνει το τέλος μιας μακρόχρονης περιόδου όπου το κράτος είχε την ευθύνη παροχής κάποιων υπηρεσιών στους πολίτες του, μέσω δημοσίων οργανισμών ή επιχειρήσεων.
Μια τέτοια και μάλιστα ιστορική επιχείρηση ειναι η ΔΕΗ. Πριν 50 περίπου χρόνια υπήρχε στη Λευκάδα μια ιδιωτική εταιρεία παραγωγής και διανομής ρεύματος η «ηλεκτρικη» με πολύ λίγους πελάτες γιατί η τιμή του ήταν υπερβολικά υψηλή. Για τον Δήμαρχο και κάποιους άλλους αξιωματούχους υπήρχε ειδική τιμή, πιθανόν και δωρεάν. Μαθητής γυμνασίου τότε ήμουν τυχερός που έμενα δίπλα από το σπίτι του Δημάρχου, γιατί στη γωνιά του σπιτιου στο δρόμο υπήρχε μια λάμπα. Εκει τα βράδια μαζευόμαστε παιδιά για παιχνίδι και καμιά φορά συμμαθητές με τα τετράδια των μαθηματικών για αλληλοβοήθεια
Φυσικά στα χωριά δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα. Το ίδιο συνέβαινε και στο μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας, όπου ιδιωτικές εταιρείες εμπορεύονταν την ηλεκτρική ενέργεια. Ίσως ακόμη και σήμερα σε πολλά μέρη δεν θα ειχε φτάσει το ηλεκτρικό ρεύμα, αν εκείνη την εποχή δεν είχε γίνει μια μεγάλη τομή. Η πρωτοβουλία ανήκει στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή που πήρε μια ιστορική απόφαση και μάλιστα σοσιαλιστικής μορφής. Εξαγόρασε με αναγκαστικό νόμο όλες τις εταιρείες παραγωγής και ιδρυσε την ΔΕΗ (Δημόσια επιχείρηση ηλεκτρισμού) με σκοπό να προχωρήσει ο εξηλεκτρισμός σε όλη τη χώρα. Το κράτος δηλαδή θεωρώντας το ρεύμα δημόσιο αγαθό, ανέλαβε μονοπωλιακά την παραγωγή και διανομή.
Αυτή η ΔΕΗ μέσα σε είκοσι χρόνια κατώρθωσε να ηλεκτροδοτήσει σχεδόν όλη τη χώρα, κρατώντας την τιμή σε λογικά επίπεδα και με ζημιά σε πάρα πολλές περιπτώσεις. Κάτι που δεν θα γινόνταν ποτέ, γιατί κανένας ιδιώτης δεν θα έκανε επέκταση π.χ σε ένα οικισμό που ποτέ απο τα έσοδα δεν θα έκανε απόσβεση της επένδυσης. Το ίδιο έγινε και με τις άλλες ΔΕΚΟ που δημιουργήθηκαν.. Παράλληλα η ΔΕΗ δημιούργησε μια τεράστια υποδομή-περιουσία σε κτίρια και εργοστάσια παραγωγής. Θερμοηλεκτρικά με χρήση του πετρελαίου ή του λιγνίτη και υδροηλεκτρικά με την κατασκευή φραγμάτων. Διαθέτει ακόμη το τεράστιο δίκτυο διανομής που είναι το μεγάλο περιουσιακό της στοιχείο. Αν υποτεθεί οτι στο μέλλον υπάρξει μια δεύτερη εταιρεία παραγωγής - που θα υπάρξει με την απελευθέρωση της αγοράς - θα είναι πολυτέλεια και σπατάλη να δημιουργήσει νέο δίκτυο, και θα χρησιμοποιήσει το δίκτυο της ΔΕΗ. Προβλέπεται μάλιστα από σχετικό Νόμο. Δηλαδή η ΔΕΗ θα έχει πάντα το μονοπώλιο της διανομής. Όπως ο ΟΤΕ διαθέτει με ενοίκιο το δίκτυο του σε νέες ιδιωτικές τηλεπικοινωνιακές εταιρείες που δημιουργούνται.
Η ΔΕΗ με το τόσο μεγάλο ενεργητικό παρόλο που ονομάζεται δημόσια, δεν ακολούθησε ακριβώς το καθεστώς του δημοσίου. Πρώτα- πρώτα οι κυβερνήσεις που διόριζαν την Διοίκηση βόλευαν και με διορισμούς και τους ημέτερους. Οι υπάλληλοι της ΔΕΗ, ειχαν κάποια προνόμια - παροχές που δεν είχαν οι Δημόσιοι υπάλληλοι. Όμως σιγά ?σιγά μιμήθηκε το δημόσιο στο θέμα της γραφειοκρατίας και της λειτουργίας με αποτέλεσμα να μειώνεται η απόδοσή της. Σήμερα η κυβέρνηση σχεδιάζει να πωλήσει οτι απέμεινε, όπως έγινε με τον ΟΤΕ και θα γίνει και με άλλες ΔΕΚΟ για τρεις τουλάχιστον λόγους:
1. Είναι πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι ιδιωτικοποιήσεις και η κατάργηση κρατικών επιχειρήσεων. Εξ άλλου μπορεί να πει κανείς οτι επετεύχθει ο αρχικός σκοπος που ήταν η υποδομή για την ανάπτυξη και ανασυγκρότηση τη χώρας με την ηλεκτροδότηση .
2. Από το τίμημα της πώλησης τέτοιων επιχειρήσεων που ειναι μεγάλο η κυβέρνηση θα μπορέσει να βουλώσει κάποιες οικονομικές τρύπες. (Οταν το 1993 που ματαιώθηκε η πώληση του ΟΤΕ και άλλαξε κυβέρνηση, ο πρώην υπουργός εθνικής οικονομίας Στέφανος Μάνος ρωτούσε επίμονα τη νέα κυβέρνηση πως θα καλυφθεί η τρύπα των 800 δις μετά την ματαίωση της πώλησης)
3. Σήμερα υπάρχει κίνδυνος κάποιες ΔΕΚΟ να γίνουν ζημιογόνες. Με την ιδιωτικοποίηση το κράτος θα απαλλαγεί από αυτόν τον κίνδυνο. ΕξΆ άλλου σε κάποιους τομείς η ΔΕΗ ήδη έχει προχωρήσει σε ιδωτικοποιήσεις, αφού ένα μέρος έχει μετοχοποιηθεί, ιδιώτες εργολάβοι αναλαμβάνουν τις επεκτάσεις δικτύων, τις αρχικές συνδέσεις καθώς και τη μέτρηση της κατανάλωσης. Στην ιδιωτικοποίηση αντιδρούν έντονα τα κόμματα της αντιπολίτευσης. αν και στη θέση της κυβέρνησης πιθανόν να έκαναν τα ίδια. Αντιδρούν ακόμη και οι εργαζόμενοι για δικούς τους λόγους. Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ του εργοδότη Κράτους και ιδιώτη. Όλοι προβάλλουν όμως και ένα σοβαρό λόγο- εστω και προσχηματικά. Επειδή κάποιες επιχειρήσεις, οπως ο ΟΤΕ, ΔΕΗ είναι εθνικό κεφάλαιο, ζητούν να διατηρήσει το δημόσιο τον έλεγχο για να προσφέρουν πάντα τις ίδιες υπηρεσίες και σε όλους. Είναι όμως κάτι που δεν μπορεί να γίνει με την μεταβίβαση σε ιδιώτη και εδώ είναι η μεγάλη διαφορά. Η εταιρεία που αγοράζει μια επιχείρηση αποβλέπει σε μελλοντικά κέρδη. Επομένως ο ιδιώτης επιχειρηματίας στο απώτερο μέλλον αν σε κάποια περιοχή δεν έχει κέρδη, θα είναι πολύ φυσικό να αυξήσει την τιμή ή να καταργήσει την παροχή. Εκτός και το κράτος παρεμβαίνει με επιδοτήσεις εκεί που είναι ασύμφορο για την εταιρεία, όπως συμβαίνει στις άγονες γραμμές με τις συγκοινωνίες.
Τελικό συμπέρασμα είναι ότι κλείνει οριστικά ένας κύκλος περίπου πενήντα ετών που άνοιξε με ένα Κωνσταντίνο Καραμανλή και συνεχίστηκε από τις επόμενες κυβερνήσεις. Ο κύκλος είχε κοινωνικό χαρακτήρα αφού κάποιες επιχειρήσεις λειτουργούσαν για το κοινό όφελος. Για το κοινό όφελος υπήρχαν αυτά τα 50 χρόνια γενικά περιορισμοί σε όλη την αγορά με αγορανομικούς ελέγχους, ποσοστά κέρδους κ.τ.λ. Σήμερα με το κλείσιμο αυτού του κύκλου αρχίζει ένας νέος πάλι με ένα Κωνσταντίνο Καραμανλή με την διαφορά ότι οι ίδιες επιχειρήσεις θα λειτουργούν για ιδιωτικό όφελος. Στην αγορά δεν υπάρχουν έλεγχοι και κανόνες. διότι έτσι λένε θα ωφεληθεί ο καταναλωτής. Αν θα είναι καλλίτερα ή χειρότερα για την κοινωνία θα το δούμε στο μέλλον. Προς το παρόν το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να ΔΕΗθώμεν υπέρ ημών.
ΠΟΛΥΧΡΟΝΗΣ ΣΙΔΕΡΗΣ








